Nazistowskie zbrodnie eugeniczne w polskiej kulturze pamięci

Magdalena Sara Guschlbauer

doi:10.18778/8445-080-2

Nazi Eugenic Crimes in Polish Culture of Remembrance

Magdalena Sara Guschlbauer

Sprachzentum „Profil”, Wiesbaden

https://orcid.org/0000-0002-0894-3666

Publication:

Medicine in the Wartheland

Pages: 41-53

DOI: https://doi.org/10.18778/8445-080-2.3

Keywords: Healthcare, the Łódź ghetto, the Wartheland, hospitals, the murder of sick patients

Published: 27 August 2026

Categories: History

From a contemporary perspective, the victims of eugenic crimes committed by the Nazis against psychiatric patients, including those in Polish lands annexed to the Reich, may be considered among the most taboo victims of World War II in Poland. This may be due to the transnational nature of this group affected by extermination policies, which included not only polish terminally ill or disabled patients but also of other nationalities, including Germans. The following article addresses the Polish culture of remembrance regarding eugenic crimes and analyzes its typical manifestations: the activities of state institutions (the Institute of National Remembrance), the memory of psychiatric communities, the work of local researchers, and examples from Polish literature, film, and visual arts. The text attempts to answer the question of how Polish culture of remembrance balances its national character with the nature of Nazi eugenic crimes, which persecuted people not because of their nationality but because of their illness.

Magdalena Sara Guschlbauer, Sprachzentum „Profil”, Wiesbaden

Dr, absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego oraz Studiów Języka i Kultury Niemieckojęzycznej w Europie Środkowo-Wschodniej Uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen. W latach 2020–2022 asystent dydaktyczno-naukowy w Zakładzie Niemcoznawstwa Instytutu Filologii Germańskiej UŁ. Promocja doktorska w zakresie nauk o kulturze i religii uzyskana w 2025 r. na podstawie pracy Prasa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego jako obraz dyskursu narodowego i kulturowego luteran w II Rzeczypospolitej. Publikowała m.in. w „Przeglądzie Religioznawczym” oraz Słowniku kultury literackiej Łodzi do 1939 r., Łódź 2022. Ponadto brała udział w projektach badawczych NPRH „Łódzka awangarda jidysz. Krytyczna edycja źródeł” oraz „Kultura literacka Łodzi do 1939 r.”.

License

How to Cite

Guschlbauer, M. S. (2026). Nazi Eugenic Crimes in Polish Culture of Remembrance. In K. Radziszewska, F. Steger, & A. Góralczyk-Bińkowska (Eds.), Medicine in the Wartheland (pp. 41-53). Lodz University Press. https://doi.org/10.18778/8445-080-2.3

Download Citation

Most read monographs by the same author

Hans-Jürgen Bömelburg, Marlene Klatt, Łukasz M. Plęs, Krystyna Radziszewska, Kajetan Stobiecki, Between Łódź and Litzmannstadt: German Accounts from 1939-1945
Krystyna Radziszewska, Magdalena Ruta, Frank Szlomo, The diary from Lodz Ghetto (1941-1942)
Aleksandra Bak-Zawalski, Krystyna Radziszewska, Oskar Rosenfeld, “A Contribution to the Cultural History of the Ghetto”
Oskar Singer, Ewa Wiatr, Krystyna Radziszewska, Sascha Feuchert, Reportages and essays from the Łódź ghetto
Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska, We are bards, troubadours…
Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska, Pogawędki
Katarzyna Badowska, Tomasz Cieślak, Krystyna Pietrych, Krystyna Radziszewska, Kamil Śmiechowski, Inga B. Kuźma, Tomasz Ferenc, Marta Sikorska, Rafał Matyja, Przemysław Waingertner, Marcin Szymański, Ewelina Maria Kostrzewska, Grażyna Ewa Karpińska, Krzysztof Stefański, Aleksandra Sumorok, Małgorzata Nieszczerzewska, Elżbieta Rybicka, Wojciech Browarny, Dorota Samborska-Kukuć, Kamil Piskała, Tomasz Wójcik, Tomasz Majewski, Elżbieta Umińska-Tytoń, Aneta Pawłowska, Leszek Karczewski, Agnieszka Karpowicz, Irmina Gadowska, Piotr Olkusz, Karolina Prykowska-Michalak, Monika Wąsik-Linder, Karolina Kołodziej, Łukasz Biskupski, Przemysław Owczarek, Łódź. City of Modernity
Przemysław Owczarek, Krystyna Radziszewska, Katarzyna Badowska, Bartłomiej Cieśla, Karolina Kołodziej, Krystyna Piątkowska, The borderline of folklore and popular culture in the metropolitan city of Łódź. From the mid-19th century to 1939
Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska, Ewa Wiatr, Wśród łódzkich Żydów. Wspomnienia o mieście młodości
Krystyna Radziszewska, Sasha Feuchert, Hans-Jürgen Bömelburg, Monika Kucner, Jennifer Ehrhardt, „Cud, że ręka jeszcze pisze…”. Świadectwa z łódzkiego getta z materiałami dydaktycznymi dla uczniów i studentów