For fifty years now University of Lodz Press has been one of the leading academic publishers in Poland. We are publishing monographs, textbooks, and scientific journals.
Rynki pracy w okresie globalnego kryzysu w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
Przedmiotem monografii są zmiany podstawowych wielkości makroekonomicznych na rynkach pracy w okresie globalnego kryzysu w krajach Europy środkowo-Wschodniej. Na podstawie danych bazy statystycznej Eurostatu analizowane są takie wielkości makroekonomiczne, jak: liczba bezrobotnych i stopa bezrobocia, liczba aktywnych zawodowo oraz współczynnik aktywności zawodowej, liczba pracujących, stopa zatrudnienia i struktury zatrudnienia. Zakres czasowy analizy jest w istocie nieco dłuższy od okresu kryzysu globalnego – obejmuje lata 2004-2014. Przy dłuższym okresie analizy łatwiej można bowiem dostrzec wpływ globalnego kryzysu na przebieg badanych zmiennych. W toku analiz zidentyfikowano kraje Europy Środkowo­-Wschodniej, gdzie wpływ kryzysu globalnego na przebieg podstawowych zmiennych rynku pracy był najsilniejszy i najsłabszy. Wskazano również grupy siły roboczej, które najbardziej ucierpiały w tym czasie oraz określono, w jakim stopniu zmiany stóp bezrobocia w badanych krajach były wynikiem zmian leżących po stronie podażowej rynku pracy, a w jakim – po stronie popytowej. Mamy nadzieję, że publikacja zainteresuje szerokie kręgi odbiorców, zwłaszcza zajmujących się problemami rynku pracy. Ciekawe informacje powinni w niej znaleźć nie tylko studenci zaznajomieni z problematyką ekonomiczną, lecz także pracownicy naukowi i praktycy.
Copyright (c) 2016 © Copyright by Authors, Łódź 2016; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Kreowanie i realizacja strategii marketingowych przedsiębiorstwa
Studium przypadku (case study) to jedna z metod badań jakościowych, bardzo pomocna przy rozwiązywaniu problemów z zakresu zarządzania. To szczegółowy opis zazwyczaj rzeczywistego zjawiska gospodarczego, w celu sformułowania wniosków dotyczących jego przyczyn i rezultatów. Stosuje się ją jako metodę edukacji menedżerskiej, szczególnie w odniesieniu do nauczania marketingu, ponieważ pozwala skonfrontować wiedzę studentów z praktyką funkcjonowania przedsiębiorstw oraz kształtuje umiejętności analityczne i decyzyjne. Zaprezentowane w publikacji teksty studiów przypadków dotyczą problemów marketingowego zarządzania przedsiębiorstwem. Każdorazowo zostały one poprzedzone teoretycznymi rozważaniami odnoszącymi się do kwestii omawianych w case study’s. Praca jest przeznaczona dla studentów kierunków ekonomicznych i zarządzania, a także dla menedżerów przedsiębiorstw i organizacji z różnych sektorów.
Znamienną cechą polskiej andragogiki dziś, w XXI wieku, jest włączanie w jej obszar badawczy transdyscyplinarnego dyskursu podejmowanego w zakresie nauk społecznych i humanistycznych, dotyczącego procesów uczenia się człowieka dorosłego. Z treści zawartych w tej publikacji [...] wynika, że poczynając od lat 80. XX wieku, zauważalny jest w polskiej andragogice zwrot ku badaniom jakościowym, które wśród badań empirycznych w XXI wieku zaczynają przeważać [...]. [...] badacze zjawisk mieszczących się w przedmiocie badań andragogiki [...] tworzą już specyficzne środowisko naukowe, otwarte, bardziej demokratyczne, transdyscyplinarne, realizujące ideę „niewidzialnego koledżu”, jak to określa Zbyszko Melosik [...] włączając w skład tego środowiska, poza znany i znaczącymi dla dyscypliny naukowcami, także osoby na początkowych etapach swojej naukowej kariery, badaczy andragogów i badaczy reprezentujących inne dyscypliny naukowe. W andragogice ostatnich dwóch, trzech dekad można dostrzec przesunięcie „z metody na badacza”. To bardzo ważna zmiana paradygmatyczna, która pociąga za sobą jakościowy charakter badań. [...] Na badacza (a nie na metodę) spada odpowiedzialność za planowanie, realizację i efekty procesu badawczego, które są weryfikowane w naukowym dyskursie. Jest to cena za jego wolność, twórczość i możliwość realizacji pasji naukowej według miary swej umysłowości. Badania jakościowe wymagają odwagi, a prezentacja wyników własny naukowych dociekań wiąże się z niepewnością ich uznania przez innych badaczy. Fragmenty z Wprowadzenia
Copyright (c) 2026 © Copyright by Authors, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Wyobrażony, rzeczywisty, zapamiętany – dynamika wizerunku turystycznego i postrzegania Łodzi
Czy nasze wyobrażenie o miejscu, którego jeszcze nie odwiedziliśmy, ma cokolwiek wspólnego z rzeczywistością? Co wpływa na to, jak postrzegamy miasto – wiedza, media, opinie innych osób, a może własne doświadczenia? W jaki sposób podróż do miasta zmienia nasze wyobrażenia na jego temat? Książka odpowiada na te i inne pytania, odwołując się do przykładu Łodzi – miasta pełnego kontrastów, problemów wizerunkowych, ale też pozytywnych zaskoczeń. Publikacja jest efektem unikatowych badań wśród kilkudziesięciu turystów odwiedzających Łódź. Z każdym z nich przeprowadzono trzy wywiady: przed wyjazdem, bezpośrednio po wizycie w mieście oraz trzy miesiące po niej. Pozwoliło to uchwycić ewolucję wizerunku miasta na każdym etapie podróży oraz zidentyfikować czynniki, które ten wizerunek kształtują. Opracowanie dostarcza również szczegółowych opisów – skojarzeń z miastem, doświadczeń odwiedzających je osób i ich odbioru zastanej przestrzeni – pozwalających na formułowanie ogólnych wniosków na temat wizerunku turystycznego Łodzi. Publikację wzbogacono o analizy dotyczące łódzkiej strefy wielkomiejskiej oraz o interpretacje fotografii wykonanych przez turystów na miejscu. Całość zamyka opracowany przez autora model powstawania wizerunku miasta, rzucający nowe światło na badania wizerunkowe miast i innych przestrzeni. Wyobrażony, rzeczywisty, zapamiętany to pozycja obowiązkowa dla wszystkich zainteresowanych turystyką, marketingiem miejsc, geografią społeczną oraz percepcją przestrzeni miejskiej.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Michał Andrzej Duda, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Jan Zdanowicz was one of those architects who, while still students, got involved in the reconstruction of Warsaw after 1945 and, as interns, touched upon socialist realism. When he was finally able to design individually, the bygone era was becoming a thing of the past. Together with Jerzy Baumiller, they created a talented duo. In a short time, from 1955 to the early 1960s, they designed a number of buildings (multi-storey houses, shopping pavilions and schools). Geometric shapes of buildings, rows of balconies, elevations with a well-thought-out rhythm of windows or alcoves with loggias were the elements that positively distinguished their designs. They created buildings that researchers classify as socialist modernism. After Baumiller left Poland, Jan Zdanowicz was the main designer at Miastoprojekt. His works were distinguished in the annual Mister Warszawy competition. The architect's catalog of works includes about 100 projects. He considered the building of the Hungarian Trade Department at Szwoleżerów Street to be his most outstanding work. His most recognizable design is a multi-storey residential building on the plan of the letter X with peculiar elevations, called the X. The first of them was built at Grójecka Street, corner of Niemcewicza, and three more near the intersection of Wisłostrada and Trasa Łazienkowska near Torwar. In the early 1970s, Bank Handlowy commissioned him to design its headquarters in the form of a skyscraper. Over time, the investor invited other people to work with Zdanowicz. This team created a design for a skyscraper at 8 Chałubińskiego Street, right next to the Central Railway Station. In the late 1970s, he was entrusted with the design of a small housing estate for the Council of Ministers Office (ul. Bernardyńska) and it was precisely at this time that he began work on the complex of the Secretariat of the Polish Episcopal Conference (ul. Żytnia). The book about Jan Zdanowicz's projects is a richly illustrated journey through Polish architecture from 1955–1989 and a kind of walk around Warsaw.
The Polish People's Republic. Biographies
Copyright (c) 2025 © Copyright by Jarosław Maciej Zawadzki, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Postawa i odpowiedzialność menedżera w zarządzaniu organizacją – mechanizmy kontroli i oceny efektywności
Zarządzanie organizacją we współczesnej gospodarce to złożony proces wymagający od menedżerów uwzględniania aspektów ekonomicznych i prawnych, strategicznego myślenia, znajomości regulacji oraz umiejętności oceny ryzyka w warunkach zmienności i presji na efektywność. Spółki kapitałowe dążą do maksymalizacji wartości właścicieli w ramach prawa handlowego, cywilnego, podatkowego i karnego, a jednostki sektora publicznego realizują cele publiczne zgodnie z ustawami o finansach i zamówieniach publicznych oraz przepisami o dyscyplinie finansów. Celem monografii jest określenie roli menedżera jako odpowiedzialnego gospodarza oraz mechanizmów kontroli i oceny jego działań w spółkach kapitałowych i jednostkach sektora publicznego, które – mimo różnic – opierają się na wspólnym paradygmacie zgodności z prawem i rozliczalności decyzji. Tym samym w książce postawiono pytania o wzorzec dobrego menedżera w ujęciu prawno-ekonomicznym, systemy kontroli w spółkach i jednostkach publicznych, szczególną odpowiedzialność w grupach kapitałowych oraz wpływ koncepcji New Public Management na efektywność zarządzania w sektorze finansów publicznych.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Co dzieje się z psychiką, relacjami i poczuciem własnej tożsamości kobiety, gdy wchodzi w okres menopauzalny? Dlaczego niektóre zmiany przebiegają łagodnie, a inne wywołują lęk, dezorientację czy spadek nastroju? I przede wszystkim – jak sprawić, by ten etap stał się czasem wzmocnienia, a nie kryzysu? W publikacji pokazano, że menopauza to nie tylko uderzenia gorąca i wahania hormonów, lecz złożona transformacja obejmująca psychikę, ciało, relacje i społeczne role kobiet. Autorka wyjaśnia, na czym polega „mgła mózgowa”, skąd biorą się zmiany nastroju, jak przebiega proces adaptacji do nowych wyzwań życiowych i dlaczego doświadczenia kobiet są tak różnorodne. Bazując na rzetelnych badaniach oraz współczesnej wiedzy psychologicznej, pomaga zrozumieć czynniki ryzyka, ale też wskazuje skuteczne, udokumentowane metody wspierania dobrostanu – od interwencji psychologicznych po mądre decyzje dotyczące stylu życia i leczenia. To przystępna, potrzebna i normalizująca perspektywa, która traktuje menopauzę jako naturalny etap życia oraz okazję do refleksji nad własnymi potrzebami. Autorka pokazuje, w jaki sposób wiedza, świadome podejście, odpowiednie wsparcie mogą zmienić sposób przeżywania tego okresu – zarówno przez kobiety, jak i ich bliskich.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Marie Percival, 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for Polish translation by Eleonora Bielawska-Batorowicz 2025 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Social commerce – nowy format handlu online w dobie AI
Współczesny handel elektroniczny w coraz większym stopniu rozwijany jest w środowisku mediów społecznościowych, gdzie granice między komunikacją, rozrywką a transakcją ulegają zatarciu. Autorzy podejmują próbę uporządkowania pojęć i ujęć teoretycznych związanych z social commerce, osadzając je w szerszym kontekście gospodarki cyfrowej, e-marketingu oraz zachowań konsumentów. Szczególną uwagę poświęcają roli danych oraz narzędzi sztucznej inteligencji w kształtowaniu doświadczeń zakupowych, personalizacji oferty oraz architektury wyboru. Publikacja zwraca także uwagę na napięcia związane z autonomią decyzyjną konsumenta, przejrzystością praktyk rynkowych i kwestiami odpowiedzialności oraz regulacji. Książka adresowana jest do pracowników naukowo-dydaktycznych, doktorantów i studentów kierunków ekonomicznych oraz społecznych, dla których może stanowić zarówno wsparcie dydaktyczne, jak i punkt wyjścia do dalszych badań nad przemianami handlu w erze usieciowienia i sztucznej inteligencji. Praca może być również użyteczna dla przedstawicieli biznesu, którzy chcą odnaleźć swoje miejsce w nowej rzeczywistości nasyconej AI. Autorzy nie roszczą sobie prawa do wyczerpującego opisu zjawiska, lecz proponują ramę analityczną, która może być rozwijana i weryfikowana w kolejnych studiach z zakresu omawianej problematyki.
Geometria ma co najmniej dwa tysiące pięćset lat i do dziś pozostaje bardzo ważnym obszarem badań matematycznych. W tomie omówione są obszary matematyki wchodzące w zakres geometrii – od geometrii euklidesowej i nieeuklidesowej poprzez przestrzenie zakrzywione, geometrię rzutową w sztuce renesansu po geometrię czasoprzestrzeni wewnątrz czarnej dziury. Wychodząc od konkretnych przykładów (obiektów matematycznych, takich jak bryły platońskie, lub twierdzeń, takich jak twierdzenie Pitagorasa), autor przechodzi do zasad ogólnych. Omawia też rolę geometrii w szerszym kontekście nauki i sztuki.
Copyright (c) 2025 © Maciej Dunajski 2022; The moral rights of the author have been asserted; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for Polish translation by Iwona Konarzewska, Łódź 2025 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Prezentowana książka to bardzo dobry przegląd historii straży pożarnej w Łodzi we wszystkich jej aspektach. Pokazuje, w jaki sposób najważniejsi fabrykanci miasta i zaangażowani mieszkańcy przyczynili się do powstania oraz rozwoju ochotniczej straży pożarnej. Uwidacznia również zmiany strukturalne, jakie zaszły w tej formacji w ciągu ostatnich stu pięćdziesięciu lat. Autorzy zwracają uwagę na wynagrodzenie strażaków, ich wyposażenie w specjalistyczny sprzęt, problemy logistyczne, a także na konkretne akcje i poszczególne osobistości. Dzięki temu udało im się przedstawić zarówno ilościowe, jak i jakościowe aspekty historii straży pożarnej w kontekście historii miasta jako całości, sprzecznych interesów czy konfliktów. Działania tej formacji to nie tylko gaszenie pożarów i zapobieganie im, lecz także pełnienie ważnej społecznej funkcji, co zostało przedstawione na przestrzeni jej długich dziejów. Uważam, że ta publikacja stanowi ważny wkład w historię i teraźniejszość straży pożarnej w Łodzi oraz zasługuje na szerokie grono czytelników. Z recenzji dr. hab. Markusa Krzoski (Uniwersytet Justusa Liebiga w Giessen)
Copyright (c) 2026 © Copyright by Authors, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2026; © Copyright for this edition by Biblioteka Miejska w Łodzi, Łódź 2026 https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Osiągnięcie sukcesu w biznesie wymaga uporządkowanej i aktualnej wiedzy na temat strategii oraz sposobów funkcjonowania przedsiębiorstwa na rynku krajowym i międzynarodowym. Poruszane w podręczniku zagadnienia dotyczą ważnych współcześnie aspektów tej działalności. Omówiono i bogato zilustrowano praktycznymi przykładami transakcje międzynarodowe, e-biznes, planowanie strategiczne, a także narzędzia budowania zaufania otoczenia do firmy, tj. ekooznaczenia, systemy zarządzania środowiskowego i zasady savoir-vivre’u dla menedżerów. Podręcznik jest przeznaczony dla studentów kierunków ekonomicznych i zarządzania, a także osób zainteresowanych działalnością biznesową, np. przedsiębiorców, doradców, konsultantów i przedstawicieli administracji publicznej. Publikacja została przygotowana w ramach projektu „Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia w zakresie ekonomii ochrony środowiska (w języku polskim i angielskim) w Uniwersytecie Łódzkim” współfinansowanego ze środków funduszy norweskich i krajowych. (Nr umowy FSS/2014/HEI/W/0124/U/0014)
Scholia Medicea in Æschyli Persas – study, translation, commentary
This monograph presents a complete translation and study of a collection of Greek scholia on one literary work: Aeschylus’ Persians’. The commentaries were written over many centuries and are a very important source of information on many aspects of ancient culture. The scholia are a rich source of knowledge useful to researchers in various fields, such as linguistics, history, sociology, and theater studies. Despite this, the scholia are only available to classical philologists and are generally known only in fragments. Scholars rarely refer to the texts of ancient commentaries due to the existence of only a few translations into modern languages and the difficulty of reading them. The monograph discusses scholia as a critical literary genre and it analyzes formal and thematic groups that can be distinguished from the Medicea collection on Persians. The work also covers issues related to the codicology of the manuscript in which the scholia Medicea were written. The monograph also includes an extensive historical and literary introduction covering the history of textual criticism and transmission of the text from the invention of writing to the invention of printing.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Katarzyna Chiżyńska, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Zasadniczą część publikacji stanowi słownik nieoficjalnego nazewnictwa miejskiego Łodzi. Na podstawie badań ankietowych wśród mieszkańców miasta reprezentujących trzy grupy wiekowe i różniących się wykształceniem autorka zgromadziła i zbadała prawie czterysta nieoficjalnych nazw miejskich. W zwięzłych analizach towarzyszących słownikowi autorka zwraca uwagę na walor zgromadzonego materiału – umożliwia on nie tylko zachowanie pamięci językowej, lecz także badanie miasta w świadomości jego mieszkańców. Nazwy nieoficjalne wynikają najczęściej z cech charakterystycznych danych miejsc i ze szczególnego stosunku mieszkańców do nich. Słownikowi towarzyszy czterdzieści sześć kolorowych fotografii Jana Groblińskiego przedstawiających miejsca opisane prezentowanymi nazwami.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Justyna Groblińska, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Raportowanie i wizualizacja informacji niefinansowych jako czynnik wpływający na komunikację spółki z otoczeniem
Rola informacji w globalnym świecie jest niezwykle istotna i wpływa na wiele obszarów społeczno-gospodarczych. Dostęp do dokładnych i rzetelnych informacji umożliwia podejmowanie świadomych wyborów, zarówno w sferze indywidualnej, jak i zbiorowej. Informacje gospodarcze, takie jak dane dotyczące rynków, trendów konsumenckich czy sytuacji finansowej, są niezbędne dla przedsiębiorstw i inwestorów w celu oceny ryzyka i podejmowania odpowiednich strategii biznesowych. W związku z tym organizacje muszą dostosować się do tak zmieniających się potrzeb od-biorców informacji. Wymaga to wprowadzenia nowych wskaźników, metryk i ram raportowania, które odzwierciedlają wartości, cele i strategie przedsiębiorstwa związane z zrównoważonym rozwojem i długoterminową wartością. W obliczu rosnącego znaczenia raportowania informacji niefinansowych, zarówno wśród przedsiębiorstw, jak i wśród interesariuszy, potrzeby bardziej precyzyjnych wytycznych i standardów, aby zapewnić większą przejrzystość i porównywalność informacji niefinansowych prezentowanych przez różne przedsiębiorstwa oraz krytycznej oceny poziomu raportowania danych niefinansowych na GPW w Warszawie autorka podjęła próbę opracowania propozycji zakresu ujawnień i wizualizacji informacji w raporcie rocznym spółek sektora budowlanego. Rozprawa łączy aspekty teoretyczne z empirycznymi i wyodrębniono w niej wstęp, cztery rozdziały oraz zakończenie, a także bibliografię, spis tabel i rysunków oraz załączniki. Układ pracy został dostosowany do osiągnięcia założonych celów badawczych. W rozdziale pierwszym omówiono rolę informacji we współczesnym świecie, w tym informacji niefinansowej jako szczególnego rodzaju informacji w koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu. Rozdział drugi został poświęcony graficznym formom prezentacji danych, czyli wizualizacji jako narzędziu komunikacji spółki z otoczeniem. Rozdział trzeci jest rozdziałem empirycznym, w którym poddano analizie raporty roczne spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Analizy uzupełniono syntetyczną charakterystyką sektora budowlanego w Polsce oraz omówieniem wpływu sektora budowlanego na raportowanie ESG. W rozdziale czwartym została przedstawiona propozycja zakresu ujawnień i wizualizacji informacji w raporcie rocznym spółek sektora budowlanego, która objęła wyodrębnienie minimalnego zakresu niefinansowych wskaźników efektywności (KPI) oraz stworzenie graficznej prezentacji uzyskanych wyników w postaci dashboardu zawierającego wybrane nie-finansowe wskaźniki KPI obliczone dla firmy z branży budowlanej. W zakończeniu rozprawy przedstawiono istotne wnioski ogólne, a także sformułowano rekomendacje dotyczące przyszłych badań i działań.
Copyright (c) 2025 © Copyright by the Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Poles on the Move After the Pandemic. Motivations, Determinants and Patterns of Travel Activity
The monograph Poles Travelling after the Pandemic. Motivations, Determinants and Patterns of Tourism Activity provides an in-depth analysis of the international tourism mobility of Polish residents at a critical turning point between the pre-COVID-19 period and the recovery phase of the tourism sector. The aim of the study is not only to identify changes in the scale and directions of outbound travel but above all to understand the mechanisms determining these changes. The analysis is based on representative individual-level microdata from the survey “Participation of Polish Residents in Travel (PKZ)” conducted by Statistics Poland, which have not previously been used in such a broad analytical framework. The application of advanced statistical methods – including logistic regression, decision trees, and multilevel models – made it possible to conduct a multidimensional assessment of the differentiation of tourism activity among Polish residents, taking into account socio-demographic characteristics, travel purpose, length of stay, and modes of trip organisation. A key element of the monograph is the comparison of 2019 and 2023, representing respectively the ‛old’ and the ‛new’ order of tourism mobility, as well as the positioning of the results within the broader context of the European Union. The findings indicate an increasing selectivity of outbound travel and the persistence of mobility inequalities under conditions of growing socio-economic uncertainty. The monograph makes a significant contribution to research on the post-pandemic transformation of tourism, offering both scientific insight and practical recommendations for tourism policy and strategic sectoral planning.
international tourism mobility of Polish residents
tourism participation in the European Union
Statistics Poland microdata (PKZ survey)
socio-demographic determinants of tourism mobility
Copyright (c) 2025 Copyright by the Authors, Łódź 2025; Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
The monograph presents the activities on which enterprises focus in order to strengthen competitiveness. They fall within the scope of marketing and management in international business. All entities are evolving as they search for ways to adapt to new challenges. Transnational corporations are a perfect example, showing trends and methods of exploring opportunities, and turning threats into challenges and advantages. By changing the concepts of marketing and management, enterprises attempt to meet the technological challenges, the requirements of sustainable development, and the expectations of new generations of buyers. For this reason, these issues cannot be omitted in a modern strategic analysis. The purpose of the work is to show the potential of classical methods and actions within the scope of marketing and management in creating a new image of international business in the era of 21st-century challenges. The exemplification presented refers to transnational corporations, the most powerful enterprises, and their approaches to building competitiveness. The work constitutes an attempt to prove that new research concepts need not be created, but that the extended interpretation of the assumptions of classical patterns enables a comprehensive study even of a subject with complex structures. The role of non-material attributes of competitive advantage in improving the effectiveness of international business implementation should be emphasised as it opens up possibilities for marketing. The adjustment process can be vastly improved by a suitable management strategy. A proper orientation of the entity activities requires qualitative research of all aspects of the environment. The monograph culminates in an original 8-stage research project, presenting how the extended interpretations can utilise classical concepts of strategic analyses for this purpose.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Magdalena Rosińska-Bukowska, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Ujęcie podatku dochodowego w systemie rachunkowości i jego rewizja jako element wewnętrznego nadzoru podatkowego
Celem niniejszej monografii jest identyfikacja zasad ujmowania podatku dochodowego w systemie rachunkowości, a także metod i narzędzi jego rewizji przez biegłego rewidenta. Dodatkowo celem monografii jest również określenie roli i znaczenia wewnętrznego systemu nadzoru podatkowego (WSNP) w budowaniu świadomości przedsiębiorstwa dotyczącej dojrzałości zarządzania podatkami oraz w tworzeniu strategii i mechanizmów kontroli ryzyka podatkowego w kontekście wewnętrznego systemu nadzoru podatkowego przedsiębiorstwa. W monografii przedstawiono propozycję opracowania wewnętrznego (dla danego przedsiębiorstwa) systemu nadzoru podatkowego (systemu kontroli wewnętrznej skupionej na zagadnieniach podatkowych), bazującego na założeniach Ram Wewnętrznego Nadzoru Podatkowego (RWNP). Propozycja wewnętrznego systemu nadzoru podatkowego skierowana jest do każdej jednostki gospodarczej, w szczególności zainteresowane nią powinny być spółki notowane na giełdzie czy inne podmioty gospodarcze, które wypełniają ustawowe progi badania sprawozdań finansowych
The aim of this book is to highlight the differences in education and career paths between female and male painters of the Italian Renaissance and Baroque, to describe the obstacles women faced in developing their artistic talent, and to bring attention to three selected Italian female painters from the past. I begin by describing the lives of male painters during the Renaissance: their background, learning process and finally the ways in which they obtained commissions and patrons. In the following chapter, I describe the daily lives of Italian women of that time and the difficulties they faced in meeting social expectations. I present the way they were raised, the type of education they received, and their prospects for adult life. The following chapters are dedicated to three selected female painters and their work: the nun and self-taught artist Plautilla Nelli, the portrait paiting-trained Sofonisba Anguissola, and Artemisia Gentileschi, the daughter of a painter, raised in an artistic environment. This selection of artists makes it possible to present various circumstances that had influence on the development of an artistic career, as well as the effect that background, upbringing, and education (or lack thereof) had on the paintings created by these women.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce – uwarunkowania i perspektywy
Celem monografii jest wskazanie uwarunkowań procesu transformacji energetycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zachodzących zmian w miksie energetycznym i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Monografia ma charakter analityczno – koncepcyjny, do jej napisania przeprowadzono analizę szeregu źródeł bibliograficznych, w szczególności branżowych i wykorzystano metodę indukcyjną celem zbudowania sześciu scenariuszy dalszego funkcjonowania wytwórczych aktywów dalszego funkcjonowania wytwórczych aktywów węglowych w Polsce z punktu widzenia ich roli w zapewnieniu bezpieczeństwa KSE.
transformation of the electricity sector
Copyright (c) 2025 © Copyright by Zbigniew Matyjas, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Zintegrowany raport wyższych uczelni publicznych jako narzędzie komunikacji z otoczeniem – perspektywa uniwersytetu
Monografia dotyczy rzadko podejmowanej w Polsce tematyki raportowania zintegrowanego uczelni wyższych. W literaturze analiza raportowania zintegrowanego prowadzona jest przede wszystkim z perspektywy dużych organizacji for-profit, w szczególności jednostek zainteresowania publicznego. Wynika to zarówno z regulacji Unii Europejskiej, jak i polskich regulacji prawnych, w których określone podmioty zobligowano do ujawniania informacji na temat wpływu przedsiębiorstw na środowisko i społeczeństwo. Głównym celem monografii jest uporządkowanie oraz poszerzenie dorobku naukowego w obszarze myślenia i raportowania zintegrowanego, ze szczególny uwzględnieniem możliwości zastosowania sprawozdawczości zintegrowanej w uczelniach wyższych, jak również identyfikacja czynników determinujących zmiany w raportowaniu uczelni wyższych w Polsce.
Integracja sztucznej inteligencji z systemami IT Service Management: modele, zastosowania i wyzwania
Celem niniejszej monografii jest przedstawienie kompleksowej analizy wpływu sztucznej inteligencji na wybrane obszary ITSM, zarówno w wymiarze koncepcyjnym, jak i praktycznym. W części teoretycznej omówiono podstawy rozwoju sztucznej inteligencji, jej kluczowe pojęcia i kierunki badań, a także zależności między technologiami AI a najważniejszymi standardami i ramami procesowymi zarządzania usługami IT. Szczególną uwagę poświęcono zastosowaniom AI w automatyzacji i optymalizacji procesów operacyjnych, w modelach predykcyjnych, w systemach wspierających zarządzanie wiedzą oraz w rozwiązaniach konwersacyjnych. Przeanalizowano również architekturę RAG jako mechanizm wspierania decyzji oraz rolę systemów agentowych w złożonych środowiskach operacyjnych. Część empiryczna pracy obejmuje analizę wyników badania przeprowadzonego na grupie 601 pracowników działów wsparcia. Badanie to miało na celu identyfikację faktycznego zakresu wykorzystania narzędzi AI w polskich organizacjach oraz ocenę ich wpływu na efektywność procesów service desk. Analizie poddano zarówno poziom adopcji technologii, jak i postrzegane przez pracowników korzyści związane z automatyzacją, skróceniem czasów obsługi oraz poprawą komfortu pracy. Uwzględniono również czynniki organizacyjne, takie jak wielkość firmy, wielkość działu wsparcia czy branża działalności, aby dokładniej scharakteryzować kontekst implementacji AI.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Rozpowszechnianie filmów w PRL w latach 1957–1989
Tom, będący efektem kilkuletniej kwerendy archiwalnej, zawiera dwieście uszeregowanych chronologicznie dokumentów z komentarzem naukowym. Wśród poruszanych tematów są: instytucjonalne ramy systemu rozpowszechniania filmów, import i opracowanie językowe produkcji zagranicznych, sieć kin i organizacja seansów, reklama i klasyfikacja wiekowa filmów, cenzura i badania widowni oraz nadzór nad kulturą wideo w schyłkowym okresie PRL. Książkę dopełniają materiały ikonograficzne, a także starannie sporządzone zestawienia statystyczne. * Z uznaniem należy przyjąć podejście autorów, którzy postrzegają sektor rozpowszechniania filmów jako złożony system pozostający pod wpływem wielu zewnętrznych uwarunkowań, w tym czynników politycznych. Publikacja jest przedsięwzięciem nowatorskim, gdyż wcześniej nie mieliśmy do czynienia z równie kompleksową analizą systemu rozpowszechniania, bazującą na tak bogatym materiale źródłowym. Z recenzji dr hab. Ewy Gębickiej prof. Uniwersytetu Śląskiego
Copyright (c) 2025 © Copyright by Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025
Transformacja cyfrowa i sztuczna inteligencja: gotowość na zmiany technologiczne wśród pracowników w Polsce
Monografia analizuje wpływ dynamicznego rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych, automatyzacji oraz sztucznej inteligencji – zarówno prostej, jak i generatywnej – na funkcjonowanie współczesnych organizacji oraz stanowisk pracy w kontekście transformacji cyfrowej określanej jako Przemysł 4.0. W świetle wysokiego odsetka niepowodzeń inicjatyw zmian technologicznych oraz nasilających się obaw pracowników związanych z automatyzacją, opracowanie koncentruje się na identyfikacji czynników determinujących gotowość pracowników do adaptacji nowych technologii. Na podstawie przeglądu literatury oraz badań empirycznych przeprowadzonych wśród pracowników różnych organizacji w Polsce, monografia bada postawy wobec ICT i AI, rolę wcześniejszych doświadczeń cyfrowych, znaczenie charakteru pracy, wpływ działań organizacyjnych oraz percepcję korzyści i zagrożeń. Przedstawiono w niej wyniki badań dotyczące określenia poziomu gotowości pracowników do zmian technologicznych oraz zrozumienie mechanizmów sprzyjających skutecznemu wdrażaniu innowacji cyfrowych w organizacjach.
Copyright (c) 2025 Copyright by Authors, Łódź 2025; Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Percepcja kryzysowej komunikacji wewnętrznej w kontekście uczenia się organizacji
Monografia poświęcona jest analizie wpływu uczenia się organizacyjnego na skuteczność komunikacji wewnętrznej w sytuacjach kryzysowych. W literaturze kryzysy organizacyjne definiowane są jako przełomowe momenty wymagające od organizacji odporności, zdolności adaptacyjnej i sprawności systemów komunikacyjnych, a ich częstotliwość i złożoność rosną wraz z dynamicznym rozwojem środowiska biznesowego. Opracowanie obejmuje przegląd literatury dotyczącej różnych stylów uczenia się organizacji – zarówno instytucjonalnych, jak i pracowniczych – oraz ich oddziaływania na postrzeganie komunikacji kryzysowej przez pracowników, uwzględniając czynniki demograficzne i ścieżki kariery. W pracy wskazano główne teorie zarządzania kryzysowego, klasyfikacje kryzysów, strategie komunikacyjne oraz aktualne nurty badawcze, jednocześnie identyfikując luki poznawcze w zakresie empirycznego potwierdzenia relacji między postawami pracowników a instytucjonalną zdolnością uczenia się. Badania empiryczne przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego wśród pracowników różnych organizacji, co pozwoliło ocenić postawy wobec komunikacji w kryzysie oraz związek między uczeniem się organizacyjnym a skutecznością tej komunikacji. Monografia wskazuje, że rozwój zdolności uczenia się i odpowiednie strategie komunikacyjne wzmacniają odporność organizacyjną, pozwalają minimalizować negatywne skutki kryzysów oraz wspierają budowanie przewagi konkurencyjnej, podkreślając znaczenie uwzględnienia zróżnicowania demograficznego i zawodowego w planowaniu interwencji komunikacyjnych.
Copyright (c) 2025 Copyright by Author, Łódź 2025; Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025; Copyright for this edition by Wydawnictwo SIZ, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
In the second volume of The Things of Medieval People, the focus is on objects that were literally closest to a person — clothing and small items they tried to keep with them, as well as those that helped them function within society and satisfy intellectual or aesthetic needs. These include objects connected with religion, broadly understood administration and law, as well as culture and entertainment. The picture presented here is based on archaeological artefacts, information from written sources, and iconography. The author aims to show medieval people as they might have looked if we encountered them on the street or in their homes. She discusses the diversity of both clothing and accessories, jewellery, and other small personal items. The portrayal of the social elites, thanks to the available illustrations and descriptions, is far more complete than that of the more numerous but poorer segments of medieval society. The chapter on beliefs contains information about many objects associated with pagan practices, as well as those that emerged as Christianity gradually spread. The next two chapters present an image of intellectual and social life through the lens of objects. These include, for example, books and writing tools, the instruments of alchemists and apothecaries, navigational devices, as well as glasses or clocks. This is followed by a discussion of all kinds of items necessary for the functioning of administration and the judiciary. The final section is devoted to information about the forms of entertainment enjoyed by people in the Middle Ages, and above all to the objects that helped facilitate these pastimes.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Anna Marciniak-Kajzer, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://press.uni.lodz.pl/index.php/wul/no_license
Dysfunkcyjne praktyki na rynku kapitałowym w Polsce
Monografia wypełnia istniejącą w literaturze przedmiotu lukę badawczą w zakresie badań poznawczych i empirycznych związanych z wykorzystaniem narzędzi analitycznych do detekcji oznak nieprawidłowości na rynku kapitałowym w Polsce. Ma charakter interdyscyplinarny, łączy zagadnienia z teorii ekonomii i finansów oraz prawa i etyki z metodami analitycznymi. Rezultatem prac w obszarze teoretycznym było poszerzenie i zaktualizowanie rozumienia pojęcia dysfunkcyjnych praktyk na rynku kapitałowym oraz dokonanie ich systematyzacji. W opracowanej klasyfikacji zaproponowano pięć głównych rodzajów dysfunkcyjnych praktyk. Publikacja zawiera wyniki badań krajowego rynku kapitałowego z perspektywy jego dysfunkcji, z wykorzystaniem licznych danych statystycznych. W zakresie podjętej tematyki dotychczasowe analizy nie obejmowały tak licznej próby badawczej. Badania empiryczne przeprowadzono w trzech obszarach analitycznych dotyczących działalności emitentów, pośredników finansowych oraz inwestorów. Pierwszy etap miał na celu opracowanie autorskiego modelu (M-scorePol) detekcji oznak manipulacji w sprawozdaniach finansowych, który został następnie użyty do oszacowania wielkości manipulacji w latach 1997–2021. Próba badawcza objęła 10 579 sprawozdań finansowych spółek z Głównego Rynku GPW i NewConnect. Drugi etap polegał na analizie Listy Ostrzeżeń Publicznych Komisji Nadzoru Finansowego w celu systematyki oraz identyfikacji dysfunkcyjnych praktyk stosowanych przez pośredników finansowych. Próba badawcza zawierała 570 wpisów (stan z 23.09.2022 r.). W ramach trzeciego etapu oszacowano, przy użyciu prawa Newcomba-Benforda, wielkość nieprawidłowości w obrocie giełdowym w latach 1991–2022. Próba badawcza w tym przypadku składała się z 1 182 137 obserwacji obrazujących dzienny wolumen obrotu akcjami spółek z Głównego Rynku GPW i NewConnect.
dysfunkcyjne praktyki na rynku kapitałowym
Monografia jest kolejną publikacją wydaną pod patronatem Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS. Jest to pozycja, która stanowi wielowymiarową analizę roli technologii cyfrowych w życiu osób z niepełnosprawnościami, ukazując ich ambiwalentny charakter – jednocześnie wspierający i potencjalnie wykluczający. Jej struktura obejmuje trzy główne wątki: technologie jako obszar wsparcia i jednoczesnego ryzyka wykluczenia; dostępność i funkcjonalność narzędzi cyfrowych, w tym analizę infrastruktury i procesów projektowych; zastosowanie technologii w warunkach szczególnych, z uwzględnieniem pandemii jako momentu przyspieszonej cyfryzacji. Zgromadzone teksty tworzą całościowy obraz wyzwań i możliwości związanych z inkluzywnym projektowaniem technologii, wskazując kierunki działań, które mogą przyczynić się do budowania bardziej sprawiedliwego, dostępnego i włączającego środowiska cyfrowego. Wszystkie rozdziały zostały dobrze osadzone w najnowszej literaturze przedmiotu, a także poparte ugruntowanymi badaniami i diagnozami. Nie brakuje tu również nieszablonowych analiz ukazujących wyzwania związane z problematyką dostępności, a także możliwych do zastosowania i praktycznego wdrożenia rekomendacji. Z tego względu książka może stać się obiektem zainteresowań zarówno przedstawicieli nauki, jak i praktyków. Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki. Przygotowanie monografii dofinansowane przez Polskie Towarzystwo Zespołu Aspergera.
The monographs of the Section of Disability Sociology of the Polish Sociological Association
This book synthetically presents the trials and tribulations of Justine (in the first part) and the adventures of Juliette (in the second part), specifying appropriate narrative and philosophical topics. In this context, we naturally encounter the question about the status virtue and vice and, a fortiori, good and evil. Although these questions may already seem pretty classical, de Sade is able, I think, to give them a new lustre presenting them as intriguing aspects of the global existential and worldview debate. Its ingredients are the exquisite apologies of nature, passion, delight and crime as well as spectacular critiques of religion, morality, law and state. The Sadean views on these issues are exemplified by appropriate episodes selected from The New Justine and The History of Juliette. The aim of this simultaneous approach is to present the aventures of both protagonists and the overview of the most important Sadean motifs; I complement it with the discursive part containing comments by myself or de Sade experts on a number of issues, from the reception of de Sade in the nineteenth century, his ostracisms and censure, misogyny and women’s liberation, to esthetics, politics and praise of the advocates of the Sadean cause.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Krzysztof Matuszewski, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025
Problem zakresu regulacji ustawowej nietypowych form zarobkowania na przykładzie zatrudnienia zewnętrznego i pracy platformowej
The monograph summarises the 7th national scientific conference in the series ‘Atypical Employment Relationships’, organised on the initiative of Prof. Tomasz Duraj, PhD, of the University of Łódź, on 6 December 2024 at the Faculty of Law and Administration of the University of Łódź by the Scientific Centre for Atypical Employment Relationships (<a href="mailto:The%20monograph summarises the 7th national scientific conference in the series ‘Atypical Employment Relationships’, organised on the initiative of Prof. Tomasz Duraj, PhD, of the University of Łódź, on 6 December 2024 at the Faculty of Law and Administration of the University of Łódź by the Scientific Centre for Atypical Employment Relationships (cnsz@wpia.uni.lodz.pl), as well as the Student Forum for Atypical Employment Relationships at the Faculty of Law and Administration of the University of Łódź and the Regional Labour Inspectorate in Łódź. In Poland, we have been dealing with the phenomenon of the spread of atypical forms of gainful employment in the market economy for a long time. This raises the question of the need to introduce new statutory regulations that will civilise their functioning. Using the example of external employment and platform work, the authors of the monograph consider whether and to what extent this work should be regulated so that, on the one hand, it is performed in accordance with applicable law, guaranteeing contractors an appropriate standard of protection that takes into account international law and the Polish Constitution, and, on the other hand, so that it does not lose its flexibility and competitiveness. Excessive regulation of atypical forms of gainful employment is counterproductive and may lead to their elimination or marginalisation, which will have a negative impact on the labour market and contribute to an increase in unemployment, illegal employment and the grey economy. The study is supplemented by chapters presenting a broader context of the analysed issues, referring to such matters as the impact of digitalisation on the development of new forms of work or the axiological foundations of labour law in the era of algorithmic technologies. The multidimensionality, multi-threaded nature and complexity of the issues addressed encourage readers to explore this monograph.">cnsz@wpia.uni.lodz.pl), as well as the Student Forum for Atypical Employment Relationships at the Faculty of Law and Administration of the University of Łódź and the Regional Labour Inspectorate in Łódź. In Poland, we have been dealing with the phenomenon of the spread of atypical forms of gainful employment in the market economy for a long time. This raises the question of the need to introduce new statutory regulations that will civilise their functioning. Using the example of external employment and platform work, the authors of the monograph consider whether and to what extent this work should be regulated so that, on the one hand, it is performed in accordance with applicable law, guaranteeing contractors an appropriate standard of protection that takes into account international law and the Polish Constitution, and, on the other hand, so that it does not lose its flexibility and competitiveness. Excessive regulation of atypical forms of gainful employment is counterproductive and may lead to their elimination or marginalisation, which will have a negative impact on the labour market and contribute to an increase in unemployment, illegal employment and the grey economy. The study is supplemented by chapters presenting a broader context of the analysed issues, referring to such matters as the impact of digitalisation on the development of new forms of work or the axiological foundations of labour law in the era of algorithmic technologies. The multidimensionality, multi-threaded nature and complexity of the issues addressed encourage readers to explore this monograph.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Authors, Łódź 2025; © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 Wydanie monografii zostało dofinansowane ze środków Okręgowego Inspektoratu Pracy w Łodzi https://www.press.uni.lodz.pl/wul/no_license
Linear Econometric Models. Advanced Applications of the R Language
This monograph presents advanced applications of the R programming language in econometric analysis, with particular emphasis on linear econometric models. The publication combines theoretical foundations with practical aspects, including algorithm implementation in R, data processing, and automated reporting using R/Markdown. The author discusses stochastic processes, estimation methods, model specification testing, and issues related to assessing models’ fit quality. The book includes numerous R code examples illustrating econometric models, empirical analyses, and forecasting methods for economic and financial variables. A distinctive feature is the integration of econometric techniques with data visualization tools and R/Shiny applications, enabling the development of interactive forecasting systems. The monograph is intended for researchers, data analysts, students of economics and finance, and anyone interested in modern approaches to data analysis in econometrics using R.
Copyright (c) 2025 © Copyright by Piotr Wdowiński, Łódź 2025;© Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/