Niepełnosprawność i edukacja

Autorzy

Grzegorz Całek (ed) - Uniwersytet Warszawski, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Katedra Metod Badania Kultury, ul. Nowy Świat 69, 00-046 Warszawa; Jakub Niedbalski (ed) - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź; Mariola Racław (ed) - Uniwersytet Warszawski, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Zakład Socjologicznych Analiz Polityk Publicznych, ul. Nowy Świat 69, 00-046 Warszawa; Marta Sałkowska (ed) - Collegium Civitas, Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa; Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz (ed) - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź; Dorota Żuchowska-Skiba (ed) - AGH, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Katedra Studiów nad Społeczeństwem i Technologią, ul. Gramatyka 8a, 30-071 Kraków

Słowa kluczowe:

edukacja osób z niepełnosprawnością, edukacja dzieci z niepełnosprawnością, edukacja studentów z niepełnosprawnością, Uniwersytet Trzeciego Wieku, nowe technologie w edukacji

Streszczenie

Kolejna czwarta z serii monografii Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS poświęcona została edukacji osób z niepełnosprawnościami. Znalazły się w niej teksty dotyczące m.in.: funkcjonowania przedszkoli i szkół integracyjnych, szkolnictwa specjalnego, orzecznictwa poradni psychologiczno-pedagogicznych, edukacji ustawicznej dorosłych osób z niepełnosprawnością, barier edukacyjnych osób z niepełnosprawnościami czy prawa osób z niepełnosprawnością w wymiarze edukacyjnym. Tematyka ta ma dziś istotne znaczenie. Z jednej strony wynika to z problemów, jakie dotknęły uczniów, nauczycieli oraz szkoły w dobie pandemii COVID-19. Z drugiej strony kształcenie osób z niepełnosprawnościami stanowi istotny element polityki społecznej. Z tego względu w niniejszej monografii zaprezentowano diagnozy i ukazano problemy związane z kształceniem osób z niepełnosprawnościami, realizacją ich potrzeb oraz wspieraniem w rozwoju. Dzięki tekstom przedstawiającym najnowszy stan wiedzy i wyniki prowadzonych badań możliwe stało się również wskazanie pożądanych kierunków w kształceniu osób z niepełnosprawnościami z uwzględnieniem potencjału, jaki do edukacji mogą wnieść najnowsze technologie.

Publikacja dofinansowana ze środków Polskiego Towarzystwa Socjologicznego

Rozdziały

Biogramy autorów

Grzegorz Całek - Uniwersytet Warszawski, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Katedra Metod Badania Kultury, ul. Nowy Świat 69, 00-046 Warszawa

GRZEGORZ CAŁEK – socjolog, polityk społeczny, administratywista, specjalista zarządzania, doktorant w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Prezes Polskiego Towarzystwa Zespołu Aspergera, w którym prowadzi projekty, badania dotyczące sytuacji rodzin dzieci z niepełnosprawnością oraz uczniów z niepełnosprawnością w systemie edukacji. Ponadto jest dyrektorem Instytutu Inicjatyw Pozarządowych, w którym kieruje projektami mającymi na celu rozwój sektora pozarządowego oraz aktywizację rodziców w szkołach (w szczególności rozwój rad rodziców). Autor kilkudziesięciu publikacji książkowych i kilkuset artykułów specjalistycznych dla rodziców, sektora pozarządowego, a także dotyczących obszaru niepełnosprawności, edukacji i zarządzania. Przewodniczący zarządu Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, wiceprzewodniczący Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS.

Jakub Niedbalski - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Organizacji i Zarządzania, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź

JAKUB NIEDBALSKI – socjolog, dr hab., profesor w Katedrze Socjologii Organizacji i Zarządzania Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Specjalizuje się w wykorzystaniu nowych technologii – komputerowego wspomagania analizy danych jakościowych, w zagadnieniach socjologii niepełnosprawności i socjologii sportu, w zarządzaniu zasobami ludzkimi, socjologii organizacji i polityce społecznej. Prowadzi badania poświęcone aktywizacji społecznej osób z niepełnosprawnością, a także dotyczące sytuacji rodzin z osobami niepełnosprawnymi, w tym podmiotów oraz instytucji je wspomagających. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych poświęconych problematyce niepełnosprawności, pomocy społecznej, a także metodologii badań jakościowych. Uczestniczył w kilku projektach badawczo-naukowych (jako kierownik, wykonawca oraz ekspert) na temat problematyki niepełnosprawności, sportu, metod badań jakościowych. Recenzent w czasopismach i wydawnictwach polskich oraz zagranicznych. Redaktor prowadzący „Przeglądu Socjologii Jakościowej”. Przewodniczący Sekcji Socjologii Niepełnosprawności Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Za swoją działalność naukowo-badawczą uzyskał kilkukrotnie nagrody oraz wyróżnienia.

Mariola Racław - Uniwersytet Warszawski, Wydział Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, Zakład Socjologicznych Analiz Polityk Publicznych, ul. Nowy Świat 69, 00-046 Warszawa

MARIOLA RACŁAW – dr hab., socjolog. Pracuje w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych UW. Jej główne pola zainteresowań badawczych to socjologia niepełnosprawności i starzenia się, socjologia rodziny, a także analizy polityk publicznych z tego obszaru w perspektywie socjologicznej. Autorka artykułów, publikacji naukowych oraz analiz i ekspertyz dotyczących tych obszarów dla organizacji pozarządowych i administracji publicznej. Współzałożycielka i wiceprzewodnicząca Sekcji Socjologii Niepełnosprawności PTS.

Marta Sałkowska - Collegium Civitas, Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa

MARTA SAŁKOWSKA – socjolożka, adiunkt w Instytucie Socjologii Collegium Civitas. Naukowo zajmuje się studiami o niepełnosprawności. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących sytuacji osób z niepełnosprawnością i ich bliskich, a także problematyką piętna, dewiacji i wykluczenia społecznego. Współpracowała z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich przy badaniach związanych z realizacją praw osób z niepełnosprawnościami. Członkini redakcji rocznika naukowego „Zoon Politikon”. Członkini Sekcji Socjologii Niepełnosprawności Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.

Joanna Sztobryn-Giercuszkiewicz - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej, ul. Rewolucji 1905 r. 41/43, 90-214 Łódź

JOANNA SZTOBRYN-GIERCUSZKIEWICZ – psycholog, dr nauk społecznych w zakresie socjologii. Pracuje w Katedrze Socjologii Stosowanej i Pracy Socjalnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Jako praktyk od ponad 15 lat zajmuje się wsparciem edukacyjnym studentów z niepełnosprawnościami, co ma też odzwierciedlenie w jej zainteresowaniach naukowych, koncentrujących się na procesach zarządzania niepełnosprawnością w szkolnictwie wyższym, włączającej edukacji akademickiej, dostępności instytucji szkolnictwa wyższego dla osób ze szczególnymi potrzebami. Jest członkiem Komisji ds. Wyrównywania Szans Edukacyjnych przy KRASP oraz wiceprzewodniczącą Sekcji Socjologii Niepełnosprawności Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.

Dorota Żuchowska-Skiba - AGH, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Humanistyczny, Katedra Studiów nad Społeczeństwem i Technologią, ul. Gramatyka 8a, 30-071 Kraków

DOROTA ŻUCHOWSKA-SKIBA – dr, socjolożka. Pracuje na Wydziale Humanistycznym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe związane są z zagadnieniami z zakresu socjologii nowych technologii medialnych oraz socjologii niepełnosprawności. Szczególną uwagę koncentruje na aktywności społecznej, publicznej i obywatelskiej osób z niepełnosprawnościami, wspieranej nowymi technologiami informatycznymi.

Magdalena Kokot-Rybińska - Uniwersytet Gdański

MAGDALENA KOKOT-RYBIŃSKA – mgr, tyflopedagog, psycholog, neurologopeda. Doktorantka na Filologicznych Studiach Doktoranckich na Uniwersytecie Gdańskim. Jej zainteresowania naukowe związane są z zagadnieniami z zakresu rehabilitacji głosu, komunikacji i mowy osób dorosłych oraz niepełnosprawności wzroku. W ostatnim czasie szczególną uwagę poświęca komunikacji, interakcji i funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością wzroku w obszarze rodzicielstwa.

Tomasz Śliwowski - Uniwersytet w Białymstoku

TOMASZ ŚLIWOWSKI – mgr pedagogiki, pedagog, pedagog szkolny, pedagog specjalny, terapeuta dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną, dzieci i młodzieży ze spektrum autyzmu oraz dzieci i młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym, socjoterapeuta. Jest pracownikiem Zakładu Pedagogii Społecznej Wydziału Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku. Jego zainteresowania naukowe związane są z edukacją, kształceniem dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wsparciem rodziny dziecka z niepełnosprawnością, rodziną jako środowiskiem wychowawczym, dzieckiem i jego autonomią, dobrostanem psychicznym dzieci i młodzieży oraz systemowym wsparciem rodziny.

Celina Kamecka-Antczak - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

CELINA KAMECKA-ANTCZAK – politolożka i pedagożka, doktorantka w Instytucie Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Prowadzi badania partycypacyjne z osobami z niepełnosprawnością intelektualną – przede wszystkim w obszarze kompetencji obywatelskich. Autorka trzech innowacji społecznych, dotyczących zwiększenia dostępności przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami.

Mateusz Szafrański - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

MATEUSZ SZAFRAŃSKI – pedagog specjalny, doktorant w Instytucie Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego zainteresowania badawcze skupiają się wokół kompetencji społecznych i zawodowych osób z niepełnosprawnością intelektualną. Autor trzech innowacji społecznych dotyczących zwiększenia dostępności przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami.

Klaudia Wos - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

KLAUDIA WOS – pedagożka specjalna, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Naukowo zajmuje się seksualnością osób z niepełnosprawnością intelektualną. Autorka trzech innowacji społecznych, dotyczących zwiększenia dostępności przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami.

Angelika Greniuk - Uniwersytet Warszawski

ANGELIKA GRENIUK – mgr, doktorantka związana z Instytutem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Jej zainteresowania naukowe to socjologia niepełnosprawności, ruchy społeczne osób z niepełnosprawnościami oraz disability studies.

Magda Lejzerowicz - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

MAGDA LEJZEROWICZ – dr, badaczka różnorodności, adiunkt w Katedrze Interdyscyplinarnych Studiów nad Niepełnosprawnością w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Zajmuje się etycznymi, społecznymi i pedagogicznymi aspektami systemów inkluzji ze szczególnym uwzględnieniem edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością. Pozostałe zainteresowania naukowe: osoba z niepełnosprawnością jako podmiot – autor własnego życia, tożsamość a niepełnosprawność, stygmatyzacja i wykluczenie społeczne, komunikacja z osobami z niepełnosprawnością, przygotowanie kadry szkolnej i akademickiej do pracy z osobami z niepełnosprawnością. Współpracuje z Zakładem Socjologii i Antropologii Kultury Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Prowadzi projekt badawczy „Edukacja włączająca i przygotowanie polskiej szkoły”.

Wiktoria Boryca - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

WIKTORIA BORYCA – studentka pedagogiki specjalnej ze specjalnością pedagogika resocjalizacyjna w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, sekretarz Koła Naukowego Resocjalizacji, działającego przy Zakładzie Psychopedagogiki Resocjalizacyjnej Akademii Pedagogiki Specjalnej. W obszarze jej zainteresowań naukowych znajdują się mechanizmy wykluczenia społecznego, inkluzja społeczna, prawa kobiet i osób z niepełnosprawnościami.

Katarzyna Podstawka - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

KATARZYNA PODSTAWKA – studentka Szkoły Doktorskiej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Pedagożka specjalna, terapeutka AAC, adeptka treningu Metodą Feldenkraisa (2019–2023). Nauczycielka Świadomości Poprzez Ruch Metodą Feldenkraisa. Fascynatka towarzyszenia ludziom w ich własnych procesach uczenia się. Badawczo zajmuje się zagadnieniami z zakresu edukacji osób studiujących na kierunku pedagogika specjalna.

Paulina Salska - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

PAULINA SALSKA – studentka pedagogiki specjalnej na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie na specjalności wczesne wspomaganie rozwoju. Jej zainteresowania to wspieranie rozwoju małego człowieka i jego rodziny przez podążanie w naturalny sposób za ich potrzebami oraz rozwój psychospołeczny dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Instruktorka Związku Harcerstwa R

Aleksandra Sanecka - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

ALEKSANDRA SANECKA – studentka pedagogiki specjalnej, w roku 2022 rozpoczęła naukę na specjalności Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Swoje zainteresowania koncentruje na tematyce wykluczenia osób z niepełnosprawnością i sposobach włączania ich do społeczeństwa.

Paulina Surgiel - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

PAULINA SURGIEL – studentka pedagogiki specjalnej o specjalności Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną i autyzmem na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Zajmuje się zagadnieniami i badaniami uwzględniającymi edukację i rehabilitację osób niepełnosprawnych. Swoje zainteresowania naukowe koncentruje na problematyce zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz edukacji i rehabilitacji osób niewidomych i słabowidzących.

Anna Westfal-Kuczyńska - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

ANNA WESTFAL-KUCZYŃSKA – studentka Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie o specjalności pedagogika opiekuńczo-wychowawcza. Członkini koła naukowego „Disability Studies”, działającego przy Instytucie Pedagogiki Specjalnej APS. Jej zainteresowania naukowe to system pieczy zastępczej w Polsce, kulturowe i społeczne aspekty niepełnosprawności, a także choroby i zaburzenia psychiczne jako przyczyny niepełnosprawności.

Monika Wróblewska - Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

MONIKA WRÓBLEWSKA – studentka pedagogiki specjalnej ze specjalnością wczesne wspomaganie rozwoju dziecka na Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Jej zainteresowania to alternatywne metody komunikacji, a także rozwój małego dziecka, zaburzenia rozwojowe i sposoby pracy z małymi dziećmi do 6 roku życia.

Joanna Wojtyńska - Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne; Polskie Towarzystwo Socjologiczne

JOANNA WOJTYŃSKA – ewaluatorka, badaczka społeczna, koordynatorka projektów. Absolwentka socjologii i informatyki na Uniwersytecie Warszawskim oraz studiów podyplomowych z zakresu strategicznego zarządzania zasobami ludzkimi na Międzynarodowym Studium Doktoranckim w Instytucie Organizacji i Zarządzania w Przemyśle „Orgmasz”, gdzie uzyskała dyplom analityka zarządzania. Posiada wieloletnie doświadczenie badawcze oraz praktykę w zakresie zarządzania projektami. Specjalizacje ewaluacyjne: polityka społeczna, zwłaszcza w obszarze niepełnosprawności, oraz edukacja i opieka zdrowotna. W latach 2009–2016 działała w Zespole Badań, Ewaluacji i Monitoringu Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych. Od 2007 r. jest członkiem Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego, a od 2020 r. również Polskiego Towarzystwa Socjologicznego. Od 2017 r. realizuje projekty w Ośrodku Rozwoju Edukacji w Warszawie.

Iwona Parzyńska - Muzeum Narodowe w Krakowie

IWONA PARZYŃSKA – mgr, socjolożka. Pełnomocnik dyrektora ds. Osób z Niepełnosprawnościami w Muzeum Narodowym w Krakowie. Członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego. Jej zainteresowania naukowe związane są z zagadnieniami z zakresu socjologii niepełnosprawności, socjologii prawa i szeroko rozumianej dostępności.

Beata Cichy

BEATA CICHY – mgr, socjolożka. Absolwentka Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe związane są z zagadnieniami z zakresu socjologii niepełnosprawności i szeroko rozumianej dostępności. Współpracowała jako specjalistka ds. dostępności z Muzeum Narodowym w Krakowie, a także jako ekspert z Narodowym Instytutem Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, badaczami z UJ i AGH, Akademią Sztuk Teatralnych w ramach projektu „AST Otwarta” udostępniającego uczelnię do szczególnych potrzeb studentów. Od 2006 r. związana ze Stowarzyszeniem Klika, działającym na rzecz osób z niepełnosprawnością ruchu. Od 2019 r. zaangażowana w międzynarodowy Projekt SPEKTRUM, którego celem było stworzenie narzędzi pomagających dostosować muzea do potrzeb osób ze spektrum autyzmu.

Paulina Gajoch - AGH, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie

PAULINA GAJOCH – studentka Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe skupiają się wokół technologii, a także jej potencjału w zakresie wyrównywania szans osób z niepełnosprawnościami. Szczególnie fascynują ją najnowsze osiągnięcia techniczne oraz koncepcje ich zastosowania w projektach prospołecznych.

okladka

Pobrania

Opublikowane

9 maja 2023

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8331-115-9

Inne prace tego samego autora