Arthur Greiser: Biografia i proces namiestnika III Rzeszy w Kraju Warty

Autorzy

Dieter Schenk
Witold Kulesza
Uniwersytet Łódzki
Ewa Bluszcz
Uniwersytet Łódzki
Grzegorz Bluszcz

Słowa kluczowe:

nazizm, III Rzesza, Kraj Warty, II wojna światowa, NSDAP, Arthur Greiser, ludobójstwo, Mieczysław Siewierski, Najwyższy Trybunał Narodowy

Streszczenie

Artur Greiser był modelowym funkcjonariuszem narodowosocjalistycznej partii, kierownikiem politycznym (gauleiter) tzw. Kraju Warty i namiestnikiem państwa (Reichsstatthalter) w części okupowanej Polski, włączonej do Rzeszy. Jego kariera rozpoczęła się od wstąpienia do NSDAP – jak sam powiedział – dla „chleba i pracy”. Przeszedł wszystkie szczeble awansu, do kręgu zaufanych Hitlera, wykazując własną inicjatywę w realizacji zbrodniczego planu likwidacji wszystkiego, co świadczyło o polskości ziemi, którą miał zniemczyć.

Książka ukazuje szczegółowo etapy rozpoczętej w Gdańsku kariery oraz kształtowanie się osobowości nazistowskiego władcy, odpowiedzialnego za ludobójstwo dokonane na Polakach i Żydach. Przedstawione zostały w niej dowody zbrodni oraz złożone zagadnienia historyczne i prawne.

Proces Greisera był pierwszym, jaki przeprowadzony został przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w 1946 r. Prekursorko określone zostały w nim zasady odpowiedzialności karnej ludobójcy, który sam, własnoręcznie nikogo nie uśmiercił. Przed Trybunałem oskarżony nie przyznał się do winy twierdząc, że nie wiedział o zarzucanych mu zbrodniach, za których dokonanie – wywodził – odpowiedzialni byli tylko Hitler i Himmler. W uczciwym procesie ważną rolę odegrał prokurator, dr Mieczysław Siewierski, profesor UŁ.”

Biogramy autorów

Dieter Schenk

urodził się14 marca 1937 roku We Frankfurcie nad Menem. Kryminolog, prawnik, publicysta, pisarz . Autor wielu książek na temat narodowego socjalizmu oraz dziewięciu utworów scenicznych.
W Niemczech i w Polsce stał się znany jako kontynuator wątków badawczych i naukowych dotyczących zasad odpowiedzialności karnej za zbrodnie popełnione przez nazistów w Polsce w czasie li wojny światowej. Od 1989 roku jest autorem wykładów na temat historii narodowego socjalizmu na Uniwersytecie Łódzkim, a w roku 2017otrzymał na tym uniwersytecie tytuł doktora honoris causa. Za książkę o obronie Poczty Polskiej miasto Gdańsk nadało mu tytuł honorowego obywatela.
Jako członek Amnesty International współtworzył grupę współpracy „Policja i tortury". Jest autorem niemieckiego i polskiego wydania biografii gdańskiego gauleitera Alberta Forstera oraz generalnego gubernatora Hansa Franka. Polska odznaczyła Dietera Schenka Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a Niemcy - Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec na Wstędze. Oprócz tego otrzymał w Polsce, m.in. za książkę o mordzie na lwowskich profesorach, tytuł Kustosza Pamięci Narodowej.

Witold Kulesza - Uniwersytet Łódzki

od 1973 roku zatrudniony w Katedrze Prawa Karnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.
Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na prawnokarnej ochronie czci i godności jednostki, wolności wypowiedzi oraz zbrodni systemów totalitarnych i odpowiedzialności karnej ich sprawców, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności sędziów i prokuratorów za zbrodnie sądowe.
Od początku pracy zawodowej współpracownik Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi, od 1994 roku jej przewodniczący. W latach 1998-2006 dyrektor Głównej Komisji Badania - a następnie - Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie, wiceprezes IPN. Współautor projektu ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 18 grudnia 1998 roku, którą wprowadził do polskiego prawa karnego pojęcie i karalność „kłamstwa oświęcimskiego". Członek-kurator Międzynarodowego Kuratorium Badania Powojennego Wymiaru Sprawiedliwości w Wiedniu. Stypendysta Fundacji im. Alexandra von Humboldta.

Bibliografia

Bundesarchiv Bayreuth, Ost-Dok.

Bundesarchiv Berlin – Berlin Document Center – BAB – BDC; Nürnberg-Dok et al.

Bundesarchiv Berlin – Zeitungsarchiv.

Bundesarchiv Koblenz.

Bundesarchiv Ludwigsburg – BAL.

Bundesarchiv-Militärarchiv, Potsdam.

Institut der Zeitgeschichte, München.

Instytut Pamięci Narodowej (IPN), Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (GK), Warszawa.

Instytut Zachodni Poznań – Documenta Occupationis Band V (1952); Band VII (1981); Band VIII (1969), Band IX (1975), Band X (1976), Band XI (1983), Band XII (1986), Band XVII (2019), Poznań.

Akten zur deutschen auswärtigen Politik 1918–1945 [ADAP], Serie C, Göttingen 1950.

Alberti Michael, Die Verfolgung und Vernichtung der Juden im Reichsgau Wartheland 1939–1945, Wiesbaden 2006.

Aly Götz, Das Posener Tagebuch des Anatomen Hermann Voss, [w:] Götz Aly et al. (Hg.), Biedermann und Schreibtischtater, Berlin 1989.

Amnesty International, Wenn der Staat tötet, AI-Berichte Stand 24.11.2020 u. Stand 23.07.2021; vgl. Sumit Bhattacharyya, Die Todesstrafe war nie farbenblind, „AI Journal Vereinigte Staaten von Amerika”, 21.08.2020.

Andrzejewski Marek, Opposition und Widerstand in Danzig 1933 bis 1939, Bonn 1994.

Andrzejewski Marek, Rinklake Hubert, Erich Brost. Danziger Redakteur, Mann des Widerstandes, Verleger und Chefredakteur der Westdeutschen Allgemeinen Zeitung, Bonn 1997.

Arendt Hannah, Elemente und Ursprünge totaler Herrschaft. Antisemitismus, Imperialismus, totale Herrschaft, München 1986 [wydanie polskie: Korzenie totalitaryzmu, tłum. Daniel Grinberg, Mariola Szawiel, Warszawa 2014].

Bajohr Frank, Parvenüs und Profiteure. Korruption in der NS-Zeit, Frankfurt am Main 2001.

Bartoszewski Władysław, Europäer sein, „DIALOG. Deutsch-Polnisches Magazin/ Magazyn Polsko-Niemiecki” 2019, Nr. 128.

Bartoszewski Władysław, Herbst der Hoffnungen. Es lohnt sich anständig zu sein, Freiburg 1983.

Bartoszewski Władysław, Wer ein Leben rettet, rettet die ganze Welt, Freiburg 1986.

Bauer Fritz, Die Humanität der Rechtsordnung. Ausgewählte Schriften, Frankfurt am Main 1998.

Bauer Fritz, Zu den Naziverbrecher-Prozessen, „Stimme der Gemeinde” 1963, Heft 18.

Baumann Imanuel et al., Schatten der Vergangenheit. Das BKA und seine Gründungsgeneration in der frühen Bundesrepublik, Köln 2011.

Beevor Antony, D-Day. Die Schlacht um die Normandie, München 2010.

Benz Wolfgang, Die Protokolle der Weisen von Zion. Die Legende von der jüdischen Weltverschwörung, München 2007.

Benz Wolfgang, Feindbild und Vorurteil, München 1996.

Benz Wolfgang et al. (Hg.), Enzyklopädie des Holocaust, München 1997.

Berendt Grzegorz, Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska, Gdańsk 1997.

Boberach Heinz (Hg.), Meldungen aus dem Reich. Die geheimen Lageberichte des Sicherheitsdienstes der SS 1938–1945, Register-Band u. Band 1–19, Herrsching 1984/1985.

Böhler Jochen, Auftakt zum Vernichtungskrieg. Die Wehrmacht in Polen 1939, Frankfurt am Main 2006.

Böhler Jochen, Der Überfall. Deutschlands Krieg gegen Polen, Frankfurt am Main 2009.

Bömelburg Hans-Jürgen, Eine kosmopolitische Stadt mitten in Europa. Die Geschichte von Lodz, „DIALOG. Deutsch-Polnisches Magazin/ Magazyn Polsko-Niemiecki” 2001, Nr. 130.

Boppe Dominika et al. (Hg.), Die Enzyklopädie des Gettos Lodz/Litzmannstadt, Göttingen 2020.

Borodziej Włodzimierz, Der Wahrschauer Aufstand 1944, Frankfurt am Main 2001.

Broszat Martin, Nationalsozialistische Polenpolitik 1939–1945, Stuttgart 1961.

Broszat Martin, Polenpolitik, Kirchenpolitik der Nationalsozialisten im Warthegau 1939–1945, „Vierteljahreshefte für Zeitgeschichte” 1959, Nr. 1.

Browning Christopher, Die Entfesselung der „Endlösung”. Nationalsozialistische Judenpolitik 1939–1942, München 2003 [wyd. polskie: Geneza „ostatecznego rozwiązania”.

Ewolucja nazistowskiej polityki wobec Żydów. Wrzesień 1939 – marzec 1942, tłum. Barbara Gutowska-Nowak, Kraków 2012].

Browning Christopher, Ganz normale Männer. Das Reserve-Polizeibataillon 101 und die „Endlösung” in Polen, Reinbek 1993.

Buchheim Hans, Anatomie des SS-Staates Band 1, München 1967.

Bundesamt für Verfassungsschutz (Hg.), Lagebild Antisemitismus, BMI, Berlin 2020.

Burckhardt Carl J., Meine Danziger Mission 1937–1939, München 1960.

Carl-Schirren-Gesellschaft e.V. (Hg), Jahrbuch des baltischen Deutschtums, Lüneburg–München 1995.

Charisius Albrecht, Mader Julius, Nicht länger geheim. Entwicklung, System u. Arbeitsweise des imperialistischen deutschen Geheimdienstes, Militärverlag der DDR, Ost-Berlin 1969.

Chiari Bernhard, Kochanowski Jerzy (Hg.), Die polnische Heimatarmee. Geschichte und Mytos der Armia Krajowa seit dem Zweiten Weltkrieg, Schriftenreihe des MFG, München 2003.

Conze Eckart, Frei Norbert, Hayes Peter, Zimmermann Moshe, Das Amt und die Vergangenheit.

Deutsche Diplomaten im Dritten Reich und in der Bundesrepublik, München 2010.

Diederich Reiner, Löhlein Gerhard (Hg.), Entfesselte Wirtschaft. Gefesselte Demokratie, Frankfurt am Main 2019.

Diner Dan, Gegenläufige Gedächtnisse. Über Geltung und Wirkung des Holocaust, Göttingen 2007.

Domarus Max (Hg.), Hitler. Reden 1932–1945. Kommentiert von einem deutschen Zeitgenossen, Band 1–4, Wiesbaden 1943.

Du Prel Max, Das Generalgouvernement, Würzburg 1942.

Eichmüller Andreas, Die Strafverfolgung von NS-Verbrechen durch westdeutsche Justizbehörden seit 1945. Eine Zahlenbilanz, „Vierteljahreshefte der Zeitgeschichte” 2008, Heft 4.

Epstein Catherine, Model Nazi. Arthur Greiser and the Occupation of Western Poland, New York 2010.

Estreicher Karol jr., Straty kultury polskiej pod okupacją niemiecką 1939–1944 wraz z oryginalnymi dokumentami grabieży = Cultural losses of Poland during the German occupation 1939–1944: with original documents of the looting, Kraków 2003.

Evans Richard J., Der Dritte Reich und seiner Verschwörungstheorien. Wer sie in die Welt gesetzt hat und wem sie nutzen, München 2020.

Feuchert Sascha et al. (Hg.), Die Chronik des Gettos Lodz/Litzmannstadt, 3052 Seiten, 5 Bände, Göttingen 2007.

Frank Hans, Diensttagebuch, 26. Oktober 1939 – 3. April 1945, 40 Bände einschl. Register-Bände, 11 367 Schreibmaschinenseiten; Original im IPN-Zentralarchiv Warschau, Kopien: Bundesarchiv Berlin u. Institut der Zeitgeschichte München.

Frank Niklas, Bruder Normann! „Mein Vater war ein Verbrecher, aber ich liebe ihn”, Bonn 2013.

Frank Niklas, Der Vater. Eine Abrechnung, München 1993 [wyd. polskie: Mój ojciec Hans Frank, tłum. Ewa Kacprzycka, Janusz Kwiatkowski, Warszawa 1991].

Frank Niklas, Meine deutsche Mutter, München 2005 [wyd. polskie: Moja niemiecka matka, tłum. Jadwiga Wolska-Stefanowicz, Warszawa 2006].

Frank Niklas, Meine Familie und ihre Henker, Bonn 2021.

Frei Norbert, 1945 und wir. Das Dritte Reich im Bewusstsein der Deutschen, München 2009.

Frei Norbert, Karrieren im Zwielicht, Frankfurt am Main 2001.

Frei Norbert, Vergangenheitspolitik. Die Anfänge der Bundesrepublik und die NS-Vergangenheit, München 1999.

Frei Norbert (Hg.), Transnationale Vergangenheitspolitik. Der Umgang mit deutschen Kriegsverbrechern in Europa nach dem Zweiten Weltkrieg, Göttingen 2006.

Friedländer Saul, Jahre der Vernichtung. Das Dritte Reich und die Juden 1939–1945, München 2006.

Fröhlich Elke (Hg.), Die Tagebücher von Joseph Goebbels, München 1987.

Gańczak Filip, Jan Sehn und die Ahndung der Verbrechen von Auschwitz, Göttingen 2022.

Geiss Immanuel, Jacobmeyer Wolfgang, Aus dem Diensttagebuch Hans Frank, Generalgouverneur in Polen, Opladen 1980.

Gerwarth Robert, Biographie Heydrich, München 2011 [wyd. polskie: Kat Hitlera. Biografia Reinharda Heydricha, tłum. Andrzej Wojtasik, Kraków 2013].

Giordano Ralph, Die zweite Schuld oder Von der Last ein Deutscher zu sein, Köln 2000.

Gniazdowski Mateusz, Menschenverluste in Polen, [w:] Historie. Jahrbuch des Zentrums für Historische Forschung Berlin der polnischen Akademie der Wissenschaften, Folge „Krieg u. seine Folgen”, Leverkusen 2008.

Görtemaker Manfred, Safferling Christoph, Die Akte Rosenburg. Das Bundesministerium der Justiz und die NS-Zeit, München 2016.

Gottwald Alfred, „Eisenbahner gegen Hitler”, Wiesbaden 2009.

Grafe Maria et al. (Hg.), Quellen zur Geschichte Thuringens, cz. II, Erfurt 2006.

Greiner Bettina, Verdrängter Terror. Geschichte und Wahrnehmung sowjetischer Speziallager in Deutschland, Hamburg 2010.

Groscurth Helmuth, Tagebücher eines Abwehroffiziers 1939–1940, Stuttgart 1940.

Haffner Sebastian, Anmerkungen zu Hitler, München 1978.

Hartmann Christian et al. (Hg.), Hitler, Mein Kampf. Eine kritische Edition, Band II 1927, München–Berlin 2016.

Herbert Ulrich, Best. Biographische Studien über Radikalismus, Weltanschauung und Vernunft 1903–1989, Bonn 1996.

Herbert Ulrich, Fremdarbeiter. Politik und Praxis des „Ausländer-Einsatzes” in der Kriegswirtschaft des Dritten Reichs, Bonn 1999.

Herwig Malte, Die Flakhelfer. Wie aus Hitlers jüngsten Parteimitgliedern Deutschlands führende Demokraten wurden, München 2013.

Hilberg Raul, Die Vernichtung der europäischen Juden, 3 Bände, Frankfurt am Main 1982 [1961 – rok publikacji oryginalnej w USA; wyd. polskie: Zagłada Żydów europejskich, tłum. Jerzy Giebułtowski, Warszawa 2014].

Himmler Katrin, Wild Michael, Himmler privat: Briefe eines Massenmörders, München 2014 [wyd. polskie: Himmler. Listy ludobójcy, tłum. Sławomir Kupisz, Warszawa 2015].

Historische Forschung der Polnischen Akademie der Wissenschaften Berlin, Krieg und seine Folgen. Folge 1, Berlin 2007/2008.

Hitler Adolf, Mein Kampf. Eine kritische Edition, München–Berlin 2016.

Hofer Walther (Hg.), Der Nationalsozialismus. Dokumente 1933–1945, Frankfurt am Main 1957.

Hoffmann Heinrich (Hg.), Deutscher Osten. Land der Zukunft, München 1942.

Hohenstein Alexander, Wartheländisches Tagebuch aus den Jahren 1941/42, Hg. Institut für Zeitgeschichte, Stuttgart 1961.

Hohlmann Susanne, Pfaffenwald. Sterbe und Geburtenlager 1942–1945, Schriften zur Regionalen Zeitgeschichte, Heft 2, Gesamthochschule Kassel, Kassel 1988.

Horn Eva, Hagemeister Michael (Hg.), Die Fiktion von der jüdischen Weltverschwörung, Göttingen 2012.

Jäckel Eberhard et al. (Hg.), Enzyklopädie des Holocaust. Die Verfolgung und Ermordung der europäischen Juden, München 1989.

Jüdisches Historisches Institut Warschau (Hg.), Faschismus – Getto – Massenmord, Berlin (Ost)–Frankfurt am Main 1961.

Jungbluth Rüdiger, Die Quandts. Ihr leiser Aufstieg zur mächtigsten Wirtschaftsdynastie Deutschlands, Frankfurt am Main 2002.

Jungbluth Uli, Paul-Dickopf-Str. Ein Westerwälder Gemeinderat ehrt einen NS-Verbrecher, Paul Dickopf (1910–1973), Selters 2021.

Kaden Helma (Hg.), Dokumentenedition Österreich und Tschechoslowakei, Köln 1988.

Kellmann Klaus, Dimensionen der Mittäterschaft. Die Europäische Kollaboration mit dem Dritten Reich, Wien 2019.

Kershaw Jan, Arthur Greiser – Ein Motor der „Endlösung”, [w:] Die braune Eliten II, Hg. Roland Smelser et al., Darmstadt 1993.

Kershaw Jan, Das Ende. Kampf bis in den Untergang. NS-Deutschland 1944/45, München 2011.

Kershaw Jan, Der NS-Staat. Geschichte, Interpretation u. Kontroversen im Überblick, Hamburg 1994.

Kershaw Jan, Hitler 1889–1936, Band 1, Stuttgart 1989.

Kiessling Friedrich, Safferling Christoph, Staatsschutz im Kalten Krieg: Die Bundesanwaltschaft zwischen NS-Vergangenheit, Spiegel-Affare u. RAF, München 2021.

Klee Ernst, Auschwitz, die NS-Medizin und ihre Opfer, Frankfurt am Main 2004.

Klee Ernst, Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945, Frankfurt am Main 2007.

Klee Ernst, Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945, Frankfurt am Main 2003.

Klee Ernst, Deutsche Medizin im Dritten Reich. Karrieren vor und nach 1945, Frankfurt am Main 2001.

Klee Ernst, Persilscheine und falsche Pässe. Wie die Kirchen den Nazis halfen, Frankfurt am Main 1991.

Klein Peter, Die „Gettoverwaltung Litzmannstadt” 1940–1944, Hamburg 2009.

Klemperer Victor, Das Tagebuch 1933–1945, Berlin 1995 [wydanie polskie: Chcę dawać świadectwo aż do końca. Dzienniki 1933–1945, tłum. Anna i Antoni Klubowie, Kraków 2000].

Kleßmann Christoph, Die Selbstbehauptung einer Nation. NS-Kulturpolitik und polnische Widerstandsbewegung, Düsseldorf 1971.

Koch Peter-Ferdinand, Die Geldgeschäfte der DDR. Wie deutsche Banden den schwarzen Terror finanzierten, Hamburg 2000.

Kogon Eugen, Der SS-Staat. Das System der deutschen Konzentrationslager, München 1946.

König Helmut, Politik und Gedächtnis, Weilerswirst 2008.

Krakowski Shmuel, Das Todeslager Chelmno/Kulmhof, Göttingen 2007.

Krausnick Helmut, Hitlers Einsatzgruppen. Die Truppen des Weltanschauungskrieges 1938–1942, Stuttgart 1981.

Krausnick Helmut et al. (Hg.), Tagebuch eines Abwehroffiziers 1938–1940, Stuttgart 1970.

Kulesza Witold, Crimen laesae iustitiae. Odpowiedzialność karna sędziów i prokuratorów za zbrodnie sądowe według prawa norymberskiego, niemieckiego, austriackiego i polskiego, Łódź 2013.

Leide Henry, NS-Verbrecher und Staatssicherheit. Die geheime Vergangenheitspolitik der DDR. Wissenschaftliche Reihe des BStU, Göttingen 2005.

Lesser Gabriele, Leben als ob. Die Untergrunduniversität Krakau im Zweiten Weltkrieg, Freiburg 1988.

Lichtenstein Erwin, Bericht an meine Familie. Ein Leben zwischen Danzig und Israel, Darmstadt 1985.

Lichtenstein Erwin, Die Juden der Freien Stadt Danzig unter der Herrschaft des Nationalsozialismus, Tübingen 1973.

Löbsack Wilhelm, Albert Forster – Gauleiter und Reichsstatthalter im Reichsgau Danzig-Westpreußen, Danzig 1940.

Longerich Peter, Heinrich Himmler. Biographie, München 2008 [wyd. polskie: Himmler.

Buchalter śmierci, tłum. Sebastian Szymański, Jarosław Skowroński, Warszawa 2014].

Loose Ingo, Kredite für NS-Verbrechen. Die deutschen Kreditinstitute in Polen und die Ausraubung der polnischen und jüdischen Bevölkerung 1939–1945, München 2007.

Löw Andrea, Litzmannstadt: Die Geschichte des Gettos, „DIALOG. Deutsch-Polnisches Magazin/ Magazyn Polsko-Niemiecki” 2020, Nr. 130.

Lwiw – Lemberg – Lwów, „DIALOG. Deutsch-Polnisches Magazin/ Magazyn Polsko-Niemiecki” 2020–2023, t. 4, Nr. 142.

Madajczyk Czesław, Die Okkupationspolitik Nazideutschlands in Polen 1939–1945, Berlin 1987.

Majewski Piotr M., Wnuk Rafał, Das Museum des Zweiten Weltkriegs in Danzig, „DIALOG.

Deutsch-Polnisches Magazin/ Magazyn Polsko-Niemiecki” 2017, Nr. 121.

Mallmann Klaus-Michael, Böhler Jochen, Matthäus Jürgen, Einsatzgruppen in Polen, Köln 2003.

Mallmann Klaus-Michael, Angrick Andrej (Hg.), Die Gestapo, Darmstadt 2009.

Mallmann Klaus-Michael, Paul Gerhard (Hg.), Karrieren der Gewalt. Nationalsozialistische Täterbiographien, Darmstadt 2004.

Meindl Ralf, Ostpreußens Gauleiter: Erich Koch – eine politische Biographie, Osnabrück 2007.

Messerschmidt Manfred, Wüllner Fritz, Die Wehrmachtsjustiz im Dienste des Nationalsozialismus, Baden-Baden 1987.

Meyer Kurt, Das Leben ist nicht anderswo. Biebersteiner Jahre und Hermann Lietz. Eine Wiederbegegnung, Kassel 2016.

Meyer Kurt, Geweint wird, wenn der Kopf ab ist. Annäherungen an meinen Vater „Panzermeyer”, SS-Brigadeführer und General der Waffen-SS, Kassel 2018.

Meyer Kurt, Kommt, reden wir zusammen. Zwei Jahrzehnte „Gegen Vergessen – Für Demokratie” an der Jakob-Grimm-Schule Rotenburg an der Fulda, Kassel 2019.

Meyer Kurt, Polnische Reise – eine Wiederbegegnung, Rotenburg/Gundelshausen, Herbst 2019.

Mitscherlich Alexander, Mitscherlich Margarete, Die Unfähigkeit zu trauern. Grundlagen kollektiven Verhaltens, München 1967.

Müller Ingo, Furchtbare Juristen, München 1987.

Musial Bogdan, Deutsche Zivilverwaltung und Judenverfolgung im Generalgouvernement, Wiesbaden 1999.

Nationalrat der Nationalen Front der DDR (Hg.), Braunbuch. Kriegs- und Naziverbrecher in der Bundesrepublik, Staatsverlag der DDR, Ost-Berlin 1965–1968 (3 Auflagen).

Naumann Michael, Glück gehabt. Ein Leben (Autobiographie), Hamburg 2017.

Nowack Sabrina, Sicherheitsrisiko NS-Belastung. Personalüberprüfungen im Bundesnachrichtendienst in den 1960er-Jahren, Berlin 2016.

Nowak-Far Artur, Zamęcki Łukasz (Hg.), Die fehlerhaften Gedächtnis-Codes. Die Verunstaltung der Erinnerung an die internationalen Verbrechen im öffentlichen Dienst, Warschau 2016.

Nuhn Heinrich, Sie waren unsere Nachbarn. Hersfelder jüdische Familien, Rotenburg 2020.

Piotrowski Stanisław, Dziennik Hansa Franka, Warszawa 1963.

Pospieszalski Karol Marian, Aus dem Tagebuch eines Professors der Reichsuniversität Posen, „Przegląd Zachodni” 1955, nr 1–2.

Pro dignitate legis et maiestate iustitiae. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy, red. Agnieszka Liszewska, Jan Kulesza, Łódź 2020.

Ramonat Wolfgang, Der Völkerbund und die Freie Stadt Danzig 1920–1934, Osnabrück 1979.

Rathkolb Oliver, Schirach: Eine Generation zwischen Goethe und Hitler, Wien 2020.

Reimers Erich, Der Kampf um den deutschen Osten, Leipzig 1939/1940.

Rogall Joachim, Die Räumung des „Reichsgaus Wartheland” vom 16. bis 26. Januar 1945 im Spiegel amtlicher Berichte, Sigmaringen 1993.

Röger Maren, Kriegs Beziehungen. Intimität, Gewalt und Prostitution im besetzten Polen 1939–1945, Frankfurt am Main 2015.

Röhr Werner et al. (Hg.), Dokumentenedition Nacht über Europa, Köln 1989.

Röhr Werner et al. (Hg.), Der Krieg vor dem Krieg. Politik und Ökonomik der „friedlichen Aggressionen” Deutschlands 1938/39, Hamburg 2001.

Rosenberg Alfred, Die Tagebücher von 1934 bis 1945. Herausgegeben und kommentiert von Jürgen Matthäus und Frank Bajohr, Frankfurt am Main 2015.

Rosenberg Alfred, Spur der Juden, Deutscher Volksverlag 2020, Zentralverlag der NSDAP 1939.

Roth Markus, Herrenmenschen. Die deutschen Kreishauptleute im besetzten Polen, Karrierewege, Herrschaftspraxis und Nachgeschichte, Göttingen 2009.

Ruchniewicz Krzysztof, 1939–2019: Vor achtzig Jahren begann mit dem Angriff Nazideutschlands der Zweite Weltkrieg, „DIALOG. Deutsch-Polnisches Magazin /Magazyn Polsko-Niemiecki” 2019, Nr. 128.

Ruchniewicz Krzysztof, Schauplatz Geschichte. Entdecken und Verstehen in den Deutsch-Polnischen Beziehungen, Berlin 2018.

Rückerl Adalbert, Die Strafverfolgung von NS-Verbrechen 1945–1978, Heidelberg 1979.

Rückerl Adalbert, Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei, Selbstschutz u. andere Formationen in der Zeit 1. September 1939 bis Frühjahr 1940, Ludwigsburg 1962.

Rückerl Adalbert (Hg.), NS-Prozesse. Nach 25 Jahren Strafverfolgung. Möglichkeiten–Grenzen–Ergebnisse, Karlsruhe 1971.

Rückerl Adalbert (Hg.), NS-Vernichtungslager im Spiegel deutscher Strafprozesse, München 1977.

Sälter Gerhard, Phantome des Kalten Krieges. Die Organisation Gehlen und die Wiederbelebung des Gestapo-Feindbildes „Rote Kapelle”, Berlin 2016.

Sandkühler Thomas, „Endlösung” in Galizien. Der Judenmord in Ost-Polen und die Rettungsinitiativen von Bertold Beitz 1941–1944, Bonn 1996.

Sands Philippe, Rückkehr nach Lemberg, Frankfurt am Main 2018.

Schanetzki Tim, Unternehmer: Profiteure des Unrechts, [w:] Karrieren im Zwielicht, Hg. Norbert Frei, Frankfurt am Main 2001.

Schenk Dieter, BKA. Die Reise nach Beiru, Reinbek 1990.

Schenk Dieter, Danzig 1930–1945. Das Ende einer Freien Stadt, Berlin 2013 [wyd. polskie: Gdańsk 1930–1945. Koniec pewnego Wolnego Miasta, tłum. Jerzy Wawrzyniec Sawicki, Gdańsk 2014].

Schenk Dieter, Der Lemberger Professorenmord und der Holocaust in Ost-Galizien, Bonn 2007 [wyd. polskie: Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i Holokaust w Galicji Wschodniej, tłum. Paweł Zarychta, Kraków 2011].

Schenk Dieter, Die braunen Wurzeln des BKA, Köln 2001/Frankfurt am Main 2003.

Schenk Dieter, Hans Frank. Hitlers Kronjurist und Generalgouverneur, Frankfurt am Main 2006 [wyd. polskie: Hans Frank. Biografia generalnego gubernatora, tłum. Krzysztof Jachimczak, Kraków 2009].

Schenk Dieter, Hitlers Mann in Danzig. Gauleiter Forster und die NS-Verbrechen in Danzig-Westpreußen, Bonn 2000 [wyd. polskie: Albert Forster – gdański namiestnik Hitlera: zbrodnie hitlerowskie w Gdańsku i Prusach Zachodnich, tłum. i przyp. opatrzyli Wanda Tycner i Janusz Tycner; przedm. do wyd. pol. Witold Kulesza, Gdańsk 2002].

Schenk Dieter, Krakauer Burg. Die Machtzentrale des Generalgouverneurs Hans Frank 1939–1945, Berlin 2010 [wyd. polskie: Krakauer Burg. Wawel jako ośrodek władzy

Generalnego Gubernatora Hansa Franka w latach 1939–1945, tłum. Paweł Zarychta, Kraków 2013].

Schenk Dieter, Wie ich Hitler Beine machte. Eine Danziger Polin im Widerstand, München 2003 [wyd. polskie: Jak pogoniłam Hitlera: Gdańszczanka – Polka w ruchu oporu, tłum. Henryk Kleinzeller, Gdańsk 2006].

Scholtysek Joachim, Der Aufstieg der Quandts. Eine deutsche Unternehmerdynastie, München 2011.

Schönebeck Karla et al., Landsberger Zeitgeschichte, Erinnern, Forschen, Dokumentieren, Europäische Holocaustgedenkstätte, Stiftung e.V., Landsberg 2020.

Schramm Percy E. (Hg.), Kriegstagebuch des OKW. Eine Dokumentation 1940–1945, Band 4/Teilband 2, Augsburg 2005.

Schriftenreihe des Reichskriminalpolizeiamtes Berlin, Loseblatt-Sammlung, Hg. RKPA Amt. V, 1937–1943 [Seria publikacji Urzędu Policji Kryminalnej Rzeszy w Berlinie].

Schulz Andreas, Biographische Datensammlung Arthur Greiser, Berlin 2020.

Schwendemann Heinrich, Dietsche Wolfgang, Hitlers Schloss. Die „Führerresidenz” in Posen, Berlin 2003.

See Hans, Kapitalverbreche. Die Verwirtschaftung der Moral, Düsseldorf 1990.

See Hans, Schenk Dieter (Hg.), Wirtschaftsverbrechen. Der innere Feind der freien Marktwirtschaft, Köln 1982.

Sereny Gitta, Albert Speer. Das Ringen mit der Wahrheit und das deutsche Trauma, München 1995.

Seul Michaela, Ein aufrechtes Leben. Heinrich von Trott zu Solz, München 2007.

Siegler Hans Georg, Danzig Chronik, Düsseldorf 1991.

Siegmund Harry, Rückblick. Erinnerungen eines Staatsdieners in bewegter Zeit, Kiel 1999.

Smith Bradley F. et al. (Hg.), Himmlers Geheimreden 1933–1945, Frankfurt am Main 1974.

Snyder Timothy, Bloodlands. Europa zwischen Hitler und Stalin, München 2013 [wyd. polskie: Skrwawione ziemie: Europa między Hitlerem a Stalinem, tłum. Bartłomiej Pietrzyk, Warszawa 2011].

Speer Albert, Erinnerungen, Frankfurt am Main–Berlin–Wien 1969.

Steinke Ronen, Fritz Bauer oder Auschwitz vor Gericht (Biographie), München 2013.

Stiftung Topographie des Terrors (Hg.), Das Gesicht des Gettos. Bilder jüdischer Photographen aus dem Getto Litzmannstad 1940–1944, Katalog-Band, Berlin 2010.

Strasas Michael, 4000 demonstrieren am Landsberger Hauptplatz, „Themenhefte zur Landsberger Zeitgeschichte” 1951 (1993), Heft 1.

„Studia Prawno Ekonomiczne” 2017, t. 105.

Szarota Tomasz, Stereotype und Konflikte. Historische Studien zu den deutsch-polnischen Beziehungen, Osnabrück 2010.

Szarota Tomasz, Warschau unter dem Hakenkreuz, Paderborn 1985.

Szpilman Władysław, Das wunderbare Überleben. Warschauer Erinnerungen, München 1998.

Taguieff Pierre-André, Hitler, les Protocoles des Sages de Sion et Mein Kampf. Antisémitisme apocalyptique et conspiationnisme, Paris 2020.

Teising Martin, Selbstbestimmung zwischen Wunsch und Illusion. Eine psychoanalytische Sicht, Göttingen 2007.

Traba Robert, Die deutsche Besatzung in Polen, Berlin 2020.

Traba Robert (Hg.), Historie. Jahrbuch des Zentrums für Historische Forschung Berlin der polnischen Akademie der Wissenschaften, Folge „Krieg und seine Folgen”, Leverkusen 2008.

Ueberschär Gerd R., Vogel Winfried, Dienen und Verdienen. Hitlers Geschenke an seine Eliten, Frankfurt am Main 1999.

Uhl Matthias et al. (Hg.), Die Organisation des Terrors, Der Dienstkalender Heinrich Himmlers 1943–1945, München 2020.

Ullrich Volker, Adolf Hitler. Die Jahre des Untergangs, Frankfurt am Main 2018.

Van der Vat Dan, Der gute Nazi. Leben und Lügen des Albert Speer, Berlin 1997.

Vinke Hermann, „Ich sehe immer den Menschen vor mir”. Das Leben des deutschen Offiziers Wilm Hosenfeld. Eine Biographie, Zürich–Hamburg 2015.

Vinke Hermann, Wunden die nie ganz verheilen. Das Dritte Reich in der Erinnerung von Zeitzeugen, Ravensburg 2010.

Vogel Thomas [Militärgeschichtliches Forschungsamt] (Hg.), „Ich versuche jeden zu retten”. Das Leben eines deutschen Offiziers in Briefen und Tagebüchern, München 2004.

Vollnhals Clemens (Hg.), Entnazifizierung. Politische Säuberung und Rehabilitierung in den vier Besatzungszonen, München 1991.

Wagner Patrick, Hitlers Kriminalisten. Die deutsche Kriminalpolizei und der Nationalsozialismus, München 2002.

Wagner Patrick, Volksgemeinschaft ohne Verbrecher. Konzeption und Praxis der Kriminalpolizei in der Zeit der Weimarer Republik und des Nationalsozialismus, Hamburg 1996.

Weckbecker Arno, Jansen Christian, Der „Volksdeutsche Selbstschutz” in Polen 1939/40, Schriftenreihe Vierteljahreshefte Institut für Zeitgeschichte [Seria publikacji Kwartalnik Instytutu Historii Współczesnej], Band 64, München 1992.

Weiss Peter, Die Ermittlung, Frankfurt am Main 1991.

Weizsäcker Ernst von, Erinnerungen, München 1950.

Welzer Harald, Täter. Wie aus ganz normalen Menschen Massenmörder werden, Frankfurt am Main 2005.

Welzer Harald et al. (Hg.), „Opa war kein Nazi”, Nationalsozialismus und Holocaust im Familiengedächtnis, Frankfurt am Main 2002.

Wildt Michael, Generation des Unbedingten. Das Führungskorps des Reichsicherheitshauptamtes, Hamburg 2002.

Witte Peter et al. (Hg.), Der Dienstkalender Heinrich Himmlers 1941/42, Hamburg 1999.

Wojak Irmtrud, Biographie Fritz Bauer, München 2009.

Wulf Josef, Musik im Dritten Reich. Eine Dokumentation, Gütersloh 1963.

Baranowski Julian, Hitlerowski aparat terroru, [w:] Łódź w planach eksterminacyjnych okupanta hitlerowskiego 1939–1945, Łódź 1986.

Becker Maximilian, Mitstreit im Volkstumskampf. Deutsche Justiz in den eingegliederten Ostgebieten 1939–1945, München 2014.

Becker Maximilian, Sądownictwo niemieckie i jego rola w polityce okupacyjnej na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy 1939–1945, Warszawa 2020.

Bednarz Władysław, Obóz straceń w Chełmnie nad Nerem, Warszawa 1946.

Brünneck Alexander v., Dreier Horst, Wildt Michael, ad Ernst Fraenkel. Der Doppelstaat, Hamburg 2021.

Cyprian Tadeusz, Sawicki Jerzy, Nieznana Norymberga. Dwanaście procesów norymberskich, Warszawa 1965.

Cyprian Tadeusz, Sawicki Jerzy, Oskarżamy, Kraków 1949.

Cyprian Tadeusz, Sawicki Jerzy, Prawo norymberskie. Bilans i perspektywy, Warszawa–Kraków 1948.

Eichmüller Andreas, Prawnokarne ściganie zbrodni narodowosocjalistycznych w Republice Federalnej Niemiec, [w:] Magdalena Bainczyk, Agnieszka Kubiak-Cyrul, Odpowiedzialność państwa za zbrodnie międzynarodowe. Refleksje wokół wystawy „Rosenburg”, Poznań 2021.

Epstein Catherine, Wzorcowy Nazista. Arthur Greiser i okupacja Kraju Warty, Wrocław 2010.

Fraenkel Ernst, Der Doppelstaat, Hamburg 2019.

Friedrich Jörg, Freispruch für die Nazi-Justiz. Die Urteile gegen NS-Richter seit 1948. Eine Dokumentation, Berlin 1998.

Gembicki J., Jak zachowywał się Greiser na sali, w której niedawno rzucał słowa groźby, „Życie Warszawy” z 22 czerwca 1946 r.

Greiser słucha sam siebie. Spekulacje na głodzie jeńców polskich w Łodzi, „Życie Warszawy” z 3.07.1946 r.

Gumkowski Janusz, Proces karny Artura Greisera, Namiestnika Rzeszy w Poznaniu, [w:] Janusz Gumkowski, Tadeusz Kułakowski, Zbrodniarze hitlerowscy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, Warszawa 1967.

Gumkowski Janusz, Procesy oświęcimskie: 1) Komendanta obozu, Rudolfa Hössa, 2) 40 członków załogi, [w:] Janusz Gumkowski, Tadeusz Kułakowski, Zbrodniarze hitlerowscy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, Warszawa 1967.

Himmler był mu za łagodny. 10 dzień procesu Greisera, „Rzeczpospolita” z 2.07.1946 r.

Himmler nie godził się na politykę Greisera, „Głos Wielkopolski” z 3.07.1946 r.

Hosenfeld Wilm, „Ich versuche jeden zu retten”. Das Leben eines deutschen Offiziers in Briefen und Tagebüchern, München 2004 [wyd. polskie: „Staram się ratować każdego”. Życie niemieckiego oficera w listach i dziennikach, tłum. Janusz Tycner i in., Warszawa 2007].

Jak Greiser i Fischer spędzają czas w więzieniu mokotowskim, „Dziennik Powszechny” z 11.04.1946 r.

Kandydaci do „poprzecznej belki”. Greiser i Fischer sądzeni będą przez „Trybunał siedmiu”, „Głos Wielkopolski” z 5.05.1946 r.

Kat Wielkopolski na szubienicy, „Wola Ludu” z 24.07.1946 r.

Kempner M.W. Robert, Trzecia Rzesza w krzyżowym ogniu pytań. Z nie opublikowanych protokołów przesłuchań, Kraków 1975.

Klee Ernst, Das Personallexikon. Wer war was vor und nach 1945, Frankfurt a.M. 2003.

Korespondent „Expressu Wieczornego” telefonuje z sali sądowej. Proces Greisera – „polska Norymberga” rozpoczął się dziś rano w auli Uniwersytetu Poznańskiego, „Express Wieczorny” z 21.06.1946 r.

Koźniewski Kazimierz, Proces Greisera, „Przekrój” z 14–16.07.1946 r.

Królikowski Michał, Odpowiedzialność karna jednostki za sprawstwo zbrodni międzynarodowej, Warszawa 2011.

Kubicki Leszek, [w:] System prawa karnego. O przestępstwach w szczególności, t. 4, cz. 1, red. Igor Andrejew, Leszek Kubicki, Jan Waszczyński, Wrocław–Łódź 1985.

Kulesza Witold, Crime of Bendig the law (Rechtsbeugung) by German special courts in occupied Poland. A contribution to research, [w:] State’s Responsibility for International Crimes. Reflections upon the Rosenburg Exhibition, red. Magdalena Bainczyk, Agnieszka Kubiak-Cyrul, Stuttgart 2021.

Kulesza Witold, Crimen laesae iustitiae. Odpowiedzialność karna sędziów i prokuratorów za zbrodnie sądowe według prawa norymberskiego, niemieckiego, austriackiego i polskiego, Łódź 2013.

Kulesza Witold, Denazification in the BRD/DDR: An Outline of the Legał Aspects, [w:] Post-totalitarian Societies in Transformation. From Systemic Change into European Integration, eds Elżbieta M. Mach, Grzegorz Pożarlik, Joanna Sondel-Cedarmas, Berlin 2022.

Kulesza Witold, Odpowiedzialność karna za zbrodnie sądowe prokuratorów III Rzeszy w Niemczech Zachodnich i Wschodnich, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2021, t. 73, z. 1.

Kulesza Witold, Odpowiedzialność karna za zbrodnie sądowe sędziów III Rzeszy w Niemczech Zachodnich i Wschodnich, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2021, t. 73, z. 2.

Kulesza Witold, Polska godność narodowa w świetle prawa karnego, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2018, t. 70, z. 1.

Kulesza Witold, „Polskie obchody” rocznicy urodzin Hitlera w świetle prawa karnego III Rzeszy, Republiki Federalnej Niemiec i Polski, „Państwo i Prawo” 2018, nr 7.

Kulesza Witold, Przestępcze naginanie prawa przez niemieckie sądy specjalne w okupowanej Polsce, [w:] Odpowiedzialność państwa za zbrodnie międzynarodowe. Refleksje wokół wystawy „Rosenburg”, red. Magdalena Bainczyk, Agnieszka Kubiak-Cyrul, Poznań 2021.

Kulesza Witold, Sąd Specjalny (Sondergericht) w Łodzi, [w:] Gmach i jego tajemnice. Sąd Okręgowy w Łodzi 1917–2017, Łódź 2017.

Kulesza Witold, Sędziowie sądów specjalnych III Rzeszy i ich „zdrowe poczucie narodowe”, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, No 4069, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” [Wrocław] 2021, t. 43, nr 4.

Kulesza Witold, Wysiedlenia z Kraju Warty (Warthegau) w świetle procesu Gauleitera Artura Greisera, [w:] Ludność cywilna w łódzkich obozach przesiedleńczych, red. Joanna Żelazko, Łódź 2010.

Kulesza Witold, Zbrodnia Katyńska jako akt ludobójstwa (geneza pojęcia), [w:] Zbrodnia Katyńska w kręgu prawdy i kłamstwa, red. Sławomir Kalbarczyk, Warszawa 2010.

Kulesza Witold, Zgierska tragedia. Sprawa Józefa Mierzyńskiego, [w:] „Dziś za jednego Niemca śmierć poniesie 50 Polaków”, red. Janusz Wróbel, Łódź 2013.

Kulesza Witold, Zgierska tragedia. Sprawa Józefa Mierzyńskiego, „Kronika Miasta Łodzi” 2011, nr 2 (54).

Kulesza Witold, Kulesza Jan, „Bezprawna siła przed bezsilnym prawem”. Sędziowie w narodowosocjalistycznym „podwójnym państwie”, [w:] O wolność i prawo. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Rzeplińskiemu, red. nauk. Barbara Błońska, Łukasz Chojniak, Beata Gruszczyńska, Andrij Kosyło, Katarzyna Witkowska-Rozpara, Dagmara Woźniakowska-Fajst, Warszawa 2022.

Kulesza Witold, Kulesza Jan, Przedawnienie jest niesprawiedliwe, [w:] Zbrodnia i kara. Refleksje o przeszłości teraźniejszości i przyszłości prawa karnego. Księga upamiętniająca Profesora Jarosława Warylewskiego, red. Wojciech Zalewski, Jacek Potulski, Tomasz Snarski, Gdańsk 2022.

Kur Tadeusz, Sprawiedliwość pobłażliwa. Proces kata Warszawy Ludwiga Hahna w Hamburgu, Warszawa 1975.

Laage Clea, Gesetzliches Unrecht: Die Bedeutung des Begriffs für die Aufarbeitung von NS-Verbrechen. Die Rezeption der Radbruchschen Formel in Rechtsprechung und Rechtslehre nach 1945, Frankfurt a.M. 2014.

Lemiesz Wiktor, Paragraf i zbrodnia, Warszawa 1963.

Loesch Karl C. v., Der polnische Volkscharakter: Urteile und Selbstzeugnisse aus vier Jahrhunderten, Berlin 1940.

Lubecka Joanna, Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem. Krakowskie procesy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, Kraków 2021.

Łuczak Czesław, Arthur Greiser, Poznań 1997.

Madajczyk Czesław, Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, t. 2, Warszawa 1970.

Majer Diemut, „Narodowo obcy” w Trzeciej Rzeszy. Przyczynek do narodowosocjalistycznego ustawodawstwa i praktyki prawniczej w administracji i wymiarze sprawiedliwości, ze szczególnym uwzględnieniem ziem wcielonych do rzeszy i Generalnego Gubernatorstwa, Warszawa 1989.

Małcużyński Karol, Zamach Artura Greisera na naród Polski. Trzy rozmowy w pokoju prokuratorów, „Robotnik” z 3.07.1946 r.

Marcinko Marcin, The Concept of Genocide in the Trials of Nazi Criminals before the Polish Supreme National Tribunal, [w:] Historical Origins of International Criminal Law. Volume 2, eds Morten Bergsmo, Cheah Wui Ling, Yi Ping, Brussels 2014.

Marxen Klaus, Schlüter Holger, Terror und „Normalität”. Urteile des nationalsozialistichen Volksgerichtshofs 1934–1945. Eine Dokumentation, „Juristische Zeitgeschichte Nordrhein-Westfalen”, Band 13, Recklinghausen 2004.

Mazurkiewicz Maciej Jan, Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939–1945). Studium historycznoprawne, Warszawa 2021.

Mielcarek Tomasz, Ocena sprawności polskiego powojennego wymiaru sprawiedliwości w osądzaniu zbrodni prawa międzynarodowego na przykładzie prac wykonanych przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce na terenie obozu karno-śledczego w Żabikowie i wykorzystaniu ich w procesie Arthura Greisera, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2019, t. 71, z. 1.

Montague Patrick, Chełmno. Pierwszy nazistowski obóz zagłady, Wołowiec 2014.

Müller Ingo, Furchtbare Juristen. Die unbewältigte Vergangenheit unserer Justiz, München 1989.

Nawrocki Stanisław, Policja hitlerowska w tzw. Kraju Warty w latach 1939–1945, Poznań 1970.

Ostatnie 24 godziny życia Greisera. Kilkudziesięciotysięczny tłum asystuje przy straceniu kata Polaków, „Dziennik Ludowy” z 24.07.1946 r.

Ostatnie godziny Greisera, „Gazeta Lubelska” z 26.07.1946 r.

Pawlicka-Nowak Łucja, Świadectwa Zagłady. Obóz w Chełmnie nad Nerem. Getto wiejskie Czachulec, Gdańsk 2014.

Pawlicki Artur, Procesy osób oskarżonych o popełnienie zbrodni niemieckich w Kraju Warty przed polskimi sądami specjalnymi w latach 1945–1946, t. 1, Poznań–Warszawa 2019.

Piotrowski Bernard, W służbie Rasizmu i Bezprawia. „Uniwersytet Rzeszy” w Poznaniu (1941–1945), Poznań 1984.

Pleskaczyński Adam, Wartheland. Dzieje zbrodni, Poznań–Warszawa 2021.

Płaczkowski Aleksander, Dla dzieła sprawiedliwości. W drodze po niemieckich zbrodniarzy, „Kurier Codzienny” z 2.04.1946 r.

Płaczkowski Aleksander, Greiser „niewinny”. Fischer „kocha” Warszawę. Obaj struchleli na wieść o wydaniu ich Polsce, „Kurier Codzienny” z 3.04.1946 r.

Podgóreczny Marian, Albert Forster, gauleiter i oskarżony, Gdańsk 1977.

Pospieszalski Karol Marian, „To wszystko przeżyłem…” Wspomnienia, red. i oprac. Piotr Grzelczak, Bogumił Rudawski, Maria Wagińska-Marzec, Poznań 2019.

Pospieszalski Karol Marian, Hitlerowskie „prawo” okupacyjne w Polsce. Wybór dokumentów, Poznań 1952.

Pro dignitate legis et maiestate iustitiae. Księga Jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Witolda Kuleszy, red. Agnieszka Liszewska, Jan Kulesza, Łódź 2020.

Proces Artura Greisera przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, Warszawa 1946.

Proces Ludobójcy Amona Leopolda Goetha przed Najwyższym Trybunałem Narodowym, Warszawa–Łódź–Kraków 1947.

Przygotowania do procesu Greisera ukończone. Greiser czyta biblię i akt oskarżenia, „Ilustrowany Kurier Polski” z 20.06.1946 r.

Romanowska Elżbieta, „Wkrótce już stanę przed innym sądem”. Prawnicy II Rzeczypospolitej represjonowani w Polsce w latach 1944–1956, Warszawa 2020.

Rozmowa Greisera z adwokatem na kilkanaście godzin przed egzekucją, „Dziennik Ludowy” z 26.07.1946 r.

Schenk Dieter, Albert Forster gdański namiestnik Hitlera, Gdańsk 2002.

Schenk Dieter, Defective Codes of Memory versus Collective Memory as General Interest under the Protection of Criminal Law, [w:] Defective Codes of Memory. How the Memory of International Crimes is Distorted in Public Dicourse, eds Artur Nowak-Far, Łukasz Zamęcki, Warszawa 2015.

Schenk Dieter, Der Lemberger Professorenmord und der Holocaust in Ostgalizien, Bonn 2007.

Schenk Dieter, Die fehlerhaften Gedächtnis-Codes und das kollektive Gedächtnis als strafrechtlich geschütztes Gemeinschaftsgut, [w:] Die fehlerhaften Gedächtnis-Codes. Die Verunstaltung der Erinnerung an die internationalen Verbrechen im öffentlichen Diskurs, Hg. Artur Nowak-Far, Łukasz Zamęcki, Warschau 2016.

Schenk Dieter, Wadliwe kody pamięci – złe nawyki, umyślne kłamstwa, niedbalstwo?, perspektywa prawa niemieckiego a rewizjonizm historyczny, [w:] Wadliwe kody pamięci, red. Artur Nowak-Far, Łukasz Zamęcki, Warszawa 2015.

Schlüter Holger, „…für die Menschlichkeit im Strafmaβ bekannt…”. Das Sondergericht Litzmannstadt und sein Vorsitzender Richter, „Juristische Zeitgeschichte Nordrhein-Westfalen”, Band 14, Recklinhausen 2005.

Serwański Edward, Wielkopolska w cieniu swastyki, Warszawa 1970.

Siewierski Mieczysław, Mały Kodeks karny i ustawodawstwo przeciwfaszystowskie. Komentarz i orzecznictwo, Łódź 1949.

Sipowicz Kasper, Prześladowania religijne w Kraju Warty. Represje wobec Polaków i duchowieństwa polskiego a polityka wyznaniowa rządu III Rzeszy 1939–1945, Łódź 2016.

Speer Albert, Wspomnienia, tłum. Marek Fijałkowski, Warszawa 1973.

Szulczyński J., Greiser jako bluźnierca, „Kurier Wielkopolski” z 2.07.1946 r.

W niedzielę o 7-ej Artur Greiser zostanie stracony, „Robotnik” z 20.07.1946 r.

Waszczyński Jan, Działalność hitlerowskiego sądu specjalnego w Łodzi w latach 1939–1945, [w:] Zbrodnie i sprawcy. Ludobójstwo hitlerowskie przed sądem ludzkości i historii, red. Czesław Pilichowski, Warszawa 1980.

Waszczyński Jan, Z działalności hitlerowskiego Sądu Specjalnego w Łodzi (1939–1945), „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce” [Warszawa] 1972, t. 24.

Wołowski Jacek, Na chwilę przed procesem, „Życie Warszawy” z 21.06.1946 r.

Wołowski Jacek, W więzieniu u Greisera i Fischera, „Życie Warszawy” z 5.04.1946 r.

Zajadło Jerzy, Gustaw Radbruch. Ustawa i Prawo, „Ius et Lex” 2002, nr 1.

okladka

Opublikowane

24 listopada 2023 — zaktualizowane 1 grudnia 2023

Wersje

Kategorie

Licencja

Licencja

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN

ISBN

ISBN-13 (15)

978-83-8142-775-3

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8088-956-9