„Nie mam nawet protekcji, żeby umrzeć”. Medycyna w łódzkim getcie (1940–1944)

Krystyna Radziszewska

doi:10.18778/8445-080-2

I don’t even have the privilege of dying”. Medicine in the Łódź Ghetto (1940–1944)

Krystyna Radziszewska

University of Łódź , Instytut Filologii Germańskiej, Zakład Niemcoznawstwa

https://orcid.org/0000-0002-6508-9742

Publication:

Medicine in the Wartheland

Pages: 55-81

DOI: https://doi.org/10.18778/8445-080-2.4

Keywords: Healthcare, the Łódź ghetto, the Wartheland, hospitals, the murder of sick patients

Published: 27 August 2026

Categories: History

This article discusses the healthcare system in the Łódź Ghetto, for both doctors and patients. One of the fundamental research questions is how medical care could be provided in a hermetically sealed ghetto, deprived of contact with the outside world, lacking medicines and hospital beds, and with an insufficient number of medical personnel. The first part presents the organization of the healthcare system, including the organization and management of the Health Department and other medical personnel.

The murder of ghetto inhabitants began in 1940 with the deportation of the mentally ill to the Chełmno nad Nerem extermination camp; this is the topic of the next chapter. The next part describes the challenges doctors and nurses faced in treating patients amidst a persistent shortage of medicines and a limited number of hospital beds.

Based on personal documents and official reports, the article describes the September 1942 operation, which became known in ghetto history as the „Wielka Szpera.” During this time, children under ten, elderly people over sixty, and the sick were sent to their deaths. Additionally, the topic of common illnesses and the fight against mortality is discussed. The article concludes with a brief summary.

Krystyna Radziszewska, University of Łódź; Instytut Filologii Germańskiej, Zakład Niemcoznawstwa

Dr. hab. prof. nadzw. Pracownik naukowy w Zakładzie Niemcoznawstwa Instytutu Filologii Germańskiej Uniwersytetu Łódzkiego. Jest autorką licznych artykułów na temat życia społecznego i kulturalnego łódzkich Żydów i Niemców oraz artykułów na temat literatury i kultury w łódzkim getcie. Opublikowała wiele tekstów źródłowych z łódzkiego getta. Jest współredaktorką pięciotomowej Kroniki łódzkiego getta w językach oryginału, czyli w języku polskim i niemieckim oraz Encyklopedii getta. W 2011 r. w wydawnictwie Peter Lang we Frankfurcie nad Menem ukazała się monografia Flaschenpost aus der Hölle. Texte aus dem Lodzer Getto poświęcona twórczości w łódzkim getcie.

W latach 2012–2017 kierowała projektem NPRH „Kultura i literatura łódzkich Żydów 1918–1950. Krytyczna edycja źródeł”, w ramach którego ukazało się sześć tomów tekstów źródłowych, w latach 2015–2022 projektem NPRH „Kultura literacka Łodzi do 1939 r.”, który zaowocował wydaniem 3 tomów antologii tekstów literackich i prasowych dotyczących Łodzi oraz Słownikiem kultury literackiej Łodzi do 1939 r. W latach 2018–2025 zrealizowany był kolejny projekt NPRH „Łódzka awangarda jidysz”, w ramach którego ukazały się teksty łódzkich przedstawicieli awangardy kręgu Jung Jidysz w języku polskim oraz angielskim. Obecnie realizuje projekt NPRH „Żydowskie Księgi Pamięci Łodzi” (2024–2028). Jest współwydawcą serii wydawniczej Judaica łódzkie oraz Kultura literacka Łodzi. W 2022 r. otrzymała wraz z prof. Saschą Feuchertem z uniwersytetu w Giessen wspólną polsko-niemiecką nagrodę Copernicus za badania nad łódzkim gettem. Nagroda jest ufundowana przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej oraz Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG).

License

How to Cite

Radziszewska, K., Steger, F., & Góralczyk-Bińkowska, A. (Eds.). (2026). I don’t even have the privilege of dying”. Medicine in the Łódź Ghetto (1940–1944). In Medicine in the Wartheland (pp. 55-81). Lodz University Press. https://doi.org/10.18778/8445-080-2.4

Download Citation

Most read monographs by the same author

Irmina Gadowska, Agnieszka Świętosławska, Krystyna Radziszewska, Małgorzata Geron, Jerzy Malinowski, Tamara Sztyma, Teresa Śmiechowska, Agnieszka Salamon-Radecka, Lidia Głuchowska, Dariusz Dekiert, Renata Piątkowska, Joanna Podolska, Krzysztof Stefański, Karol Jóźwiak, Eleonora Jedlińska, William Gilcher, Adam Sitarek, Każdą iskrą rozpaleni…
Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska, Krystyna Radziszewska, “Enchanted we whirl in the dance of youth”
Kamil Śmiechowski, Tadeusz Markowski, Przemysław Żurawski vel Grajewski, Jarosław Kita, Krzysztof Lesiakowski, Marta Sikorska, Monika Kucner, Anna Warda, Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska, Elżbieta Umińska-Tytoń, Julia Sowińska-Heim, Paulina Bunio-Mroczek, Jolanta Wojciechowska, Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość Łodzi. Tom 1
Katarzyna Badowska, Tomasz Cieślak, Dariusz Dekiert, Karolina Kołodziej, Monika v, Krystyna Pietrych, Krystyna Radziszewska, Anna Warda, Ewa Wiatr, Dictionary of Literary Culture of Łódź until 1939
Katarzyna Badowska, Tomasz Cieślak, Krystyna Pietrych, Piotr Pietrych, Krystyna Radziszewska, Budzi się Łódź…
Irene Hauser, Ewa Wiatr, Krystyna Radziszewska, Adam Sitarek, Dziennik z getta łódzkiego / Das Tagebuch aus dem Lodzer Getto
Krystyna Radziszewska, Dariusz Dekiert, Ewa Wiatr, Schtetl, schund, rebellion and Palestine
Jisroel Rabon, Krystyna Radziszewska, Natalia Krynicka, Bałuty