W-obec śmierci: Studium intymności sytuacji granicznej

Autorzy

Anna Walczak
Uniwersytet Łódzki Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Pedagogiki Społecznej i Resocjalizacji
https://orcid.org/0000-0002-1439-4771

Słowa kluczowe:

śmierć, sytuacja graniczna, cielesność, doświadczanie, relacja

Streszczenie

W-obec śmierci. Studium intymności sytuacji granicznej jest naukową monografią wpisującą się w reaktywujący się nurt dyskursu egzystencjalnego (z akcentem na kwestie tanatyczne) w szeroko rozumianej humanistyce jak i naukach społecznych. 

Monografia prezentuje autorski styl myślowy o dwóch kluczowych osobach, które znalazły się w egzystencjalnej sytuacji granicznej jaką jest bycie wobec śmierci. Osobami tymi w książce są Pierwszy w-obec śmierci (przede wszystkim osoba w stanie terminalnym) i Drugi w-obec przemijania Pierwszego jako jego towarzysz z wyboru. Konotacja sytuacji granicznej została rozszerzona w stosunku do tej nadanej przez Karla Jaspersa. Dzięki temu uwypuklono przede wszystkim jej intymną „materię” w jej osobliwej dyskretności zawsze jednorazowej i kruchej, co implikuje konieczność uważnej cielesnej obecności w niej Drugiego. W odwołaniu do współczesnej myśli o ciele i cielesności, również i tym kategoriom zostały nadane inne niż zwyczajowo przyjęte znaczenia. Ma to służyć wydobyciu wielowymiarowej istotowości bycia Pierwszego w-obec śmierci i odsłonięciu architektoniki uważnej cielesnej obecności Drugiego obok niego, z nim i przy nim, a może i dla niego. W monografii  wykorzystano fenomenologiczną redukcję do „żywego” doświadcze(a)nia sytuacji granicznej przez Pierwszego i Drugiego. Jej celem jest właśnie odsłonięcie spod kolejnych warstw oczywistości jej istotowych znaczeń. 

Biogram autora

Anna Walczak - Uniwersytet Łódzki Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Pedagogiki Społecznej i Resocjalizacji

Anna Walczak – doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Łódzkiego. Pracuje w Katedrze Pedagogiki Społecznej i Resocjalizacji na Wydziale Nauk o Wychowaniu UŁ. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół filozofii wychowania i etyki z perspektywy fenomenologiczno-hermeneutycznej i dialogicznej. W swoich pracach dokonuje (re)konstrukcji pedagogiki egzystencjalnej, odwołując się do narratologii i powiązanych z nią ujęć biograficznych (tożsamość narracyjna), heterologii oraz psychologii kultury inspirowanej myślą C.G. Junga.
Zainteresowania pozanaukowe: niebanalna literatura, muzyka (jazz i muzyka klasyczna), malarstwo impresjonistyczne, prowadzenie domowej galerii obrazów własnych, smakowanie wykwintnej kuchni i japońskiej zielonej herbaty, podróże bliższe i dalsze.

Bibliografia

Adolphi R., Ciało wkracza na scenę. O wypartym doświadczeniu i metaforyce cielesności, „Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna” 2015, nr 2, s. 122–142.
Zobacz w Google Scholar

Agamben G., Homo sacer, tłum. M. Salwa, Prószyński i S-ka, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Arendt H., Salon berliński i inne eseje, tłum. M. Gołyń, S. Szymański, Prószyński i S-ka, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Arystoteles, Poetyka, tłum. H. Podbielski, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1989.
Zobacz w Google Scholar

Barbaras R., Dwuznaczność ciała: Merleau-Ponty między filozofią transcendentalną a ontologią życia, „Nowa Krytyka” 2010, nr 24–25, s. 243–249.
Zobacz w Google Scholar

Barbaras R., Introduction á la phénoménologie de la vie, Librairie Philosophique J. Vrin, Paris 2008.
Zobacz w Google Scholar

Barbaras R., Trzy znaczenia pojęcia „żywe ciało”, tłum. J. Migasiński, [w:] J. Migasiński, M. Pokropski (red.), Główne problemy współczesnej fenomenologii, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, s. 80–96.
Zobacz w Google Scholar

Barthes R., Fragmenty dyskursu miłosnego, tłum. M. Bieńczyk, Aletheia, Warszawa 2011.
Zobacz w Google Scholar

Barthes R., Światło obrazu. Uwagi o fotografii, tłum. J. Trznadel, Aletheia, Warszawa 2011.
Zobacz w Google Scholar

Bauman Z., Śmierć i nieśmiertelność. O wielości strategii życia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Becker E., Zaprzeczenie śmierci, tłum. A. Trąbka, NOMOS, Kraków 2015.
Zobacz w Google Scholar

Beckett S., Dramaty, tłum. A. Libera, Porozumienie Wydawców, Warszawa 2002.
Zobacz w Google Scholar

Belting H., Obraz i jego media. Próba antropologiczna, tłum. M. Bryl, „Artium Questiones” 2000, XI, s. 295–322.
Zobacz w Google Scholar

Benjamin W., Anioł historii: eseje, szkice, fragmenty, wybór i opracowanie H. Orłowski, tłum. H. Orłowski, J. Sikorski, K. Krzemieniowa, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1996.
Zobacz w Google Scholar

Berger J., O patrzeniu, tłum. S. Sikora, Aletheia, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Berleant A., Wrażliwość i zmysły. Estetyczna przemiana świata człowieka, tłum. S. Stankiewicz, Universitas, Kraków 2011.
Zobacz w Google Scholar

Bernhardt M., Grzegorczyk A., Grzywacz M., Machtyl K. (red.), Fenomen Edyty Stein – Das Phänomen Edith Stein, „Zeszyty Naukowe Centrum Badań im. Edyty Stein” 2014, nr 1.
Zobacz w Google Scholar

Blumenberg H., Schifftbruch mit Zuschauer. Paradigma einer Daseinsmetapher, Suhrkamp, Frankfurt am Main 1997.
Zobacz w Google Scholar

Boehm G., O obrazach i widzeniu. Antologia tekstów, red. D. Kołacka, tłum. M. Łukasiewicz, A. Pieczyńska-Sulik, Universitas, Kraków 2014.
Zobacz w Google Scholar

Bohrer K.H, Absolutna teraźniejszość. Semantyka czasu teraźniejszego, tłum. K. Krzemieniowa, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar

Brejdak J., Odcienie obecności. Próba analizy fenomenu, Aureus, Kraków 2007.
Zobacz w Google Scholar

Brzózy N.Z., O człowieku, cielesności i śmierci w perspektywie filozofii Emmanuela Lévinasa, „Poznańskie Studia Teologiczne” 2008, t. 22, s. 253–286.
Zobacz w Google Scholar

Buber M., Ich und Du, [w:] M. Buber, Das dialogische Prinzip, Verlag Lambert Schneider, Heidelberg 1965.
Zobacz w Google Scholar

Buber M., Problem człowieka, tłum. J. Doktór, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Buczyńska-Garewicz H., Człowiek wobec losu, Universitas, Kraków 2010.
Zobacz w Google Scholar

Caillois R., Żywioł i ład, tłum. A. Tatarkiewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973.
Zobacz w Google Scholar

Camus A., Dżuma, tłum. J. Guze, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1957.
Zobacz w Google Scholar

Chirpaz F., Ciało, tłum. J. Migasiński, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Cioran E., Na szczytach rozpaczy, tłum. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1992.
Zobacz w Google Scholar

Cioran E., Upadek w czas, tłum. I. Kania, Oficyna Literacka, Kraków 1994.
Zobacz w Google Scholar

Colli G., Narodziny filozofii, tłum. S. Kasprzysiak, Oficyna Literacka, Kraków 1997.
Zobacz w Google Scholar

Corbin A., Historia ciszy i milczenia. Od renesansu do naszych dni, tłum. K. Kot-Simon, Aletheia, Warszawa 2019.
Zobacz w Google Scholar

Dalajlama, Jak umierać i żyć lepszym życiem, tłum. J. Grabiak, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2003.
Zobacz w Google Scholar

Deleuze G., Guattari F., Co to jest filozofia?, tłum. P. Pieniążek, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2000.
Zobacz w Google Scholar

Depraz N., Transcendentalna empiryczność fenomenologii, [w:] J. Migasiński, M. Pokropski (red.), Główne problemy współczesnej fenomenologii, tłum. A. Dwulit, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, s. 97–129.
Zobacz w Google Scholar

Depraz N., Zrozumieć fenomenologię. Konkretna praktyka, tłum. A. Czarnacka, Oficyna Naukowa, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Głos i fenomen. Wprowadzenie do problematyki znaku w fenomenologii Husserla, tłum. B. Banasiak, Wydawnictwo KR, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Jednojęzyczność innego, czyli proteza oryginalna, tłum. A. Siemek, „Literatura na Świecie” 1998, nr 11–12, s. 24–111.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Marginesy filozofii, tłum. A. Dziadek, J. Margański, P. Pieniążek, Wydawnictwo KR, Warszawa 2002.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., O gramatologii, tłum. B. Banasiak, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Penser à ne pas voir, [w:] tegoż, Penser à ne pas voir. Écrits sur les arts du visible 1979–2004, Éditions de la Différence, Paris 2013.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Pismo i różnica, tłum. K. Kłosiński, Wydawnictwo KR, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Przemoc i metafizyka. Esej o myśli Emmanuela Lévinasa, tłum. K. Matuszewski, P. Pieniążek, [w:] J. Derrida, Pismo filozofii, oprac. B. Banasiak, inter esse, Kraków 1992.
Zobacz w Google Scholar

Derrida J., Różnia, tłum. J. Skoczylas, J. Cichowicz, [w:] Drogi współczesnej filozofii, oprac. M. J. Siemek, Czytelnik, Warszawa 1978, s. 374–411.
Zobacz w Google Scholar

Didi-Huberman G., L’image ouverte. Motifs de l’incarnation dans les arts visuels, Gallimard, Paris 2007.
Zobacz w Google Scholar

Didi-Huberman G., Obraz jako rozdarcie i śmierć wcielonego Boga, tłum. M. Loba, „Artium Quaestiones” 2000, X, s. 229–303.
Zobacz w Google Scholar

Didi-Huberman G., Ouvrir Venus. Nudité, reve, cruauté, Gallimard, Paris 1999.
Zobacz w Google Scholar

Didi-Huberman G., Przed obrazem. Pytanie o cele historii sztuki, tłum. B. Brzezińska, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011.
Zobacz w Google Scholar

Dostojewski F., Idiota, tłum. J. Jędrzejewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.
Zobacz w Google Scholar

Draaisma D., Fabryka nostalgii. O fenomenie pamięci wieku dojrzałego, tłum. E. Jusewicz-Kalter, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010.
Zobacz w Google Scholar

Drwięga M., Fenomenologia i twarz innego. Kontrowersje wokół Lévinasa, „Logos i Ethos” 2019, nr 1 (49), s. 65–87.
Zobacz w Google Scholar

Drwięga M., Filozofia absolutnego podmiotu w czasach krytyki podmiotowości, [w:] A. Gielarowski, R. Grzywacz (red.), Michel Henry – fenomenolog życia, Wydawnictwo WAM, Kraków 2010, s. 83–104.
Zobacz w Google Scholar

Drwięga M., Niekończące się pragnienie, czyli o fenomenologii życia Renaud Barbarasa, „Diametros” 2012, nr 30, s. 1–21.
Zobacz w Google Scholar

Drwięga M., Świat, ruch i ciało człowieka w filozofii Jana Patočki, [w:] M. Kozak, C. Kisiel-Dorohinicka (red.) Ciało we współczesnych koncepcjach filozoficznych, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2019, s. 15–34.
Zobacz w Google Scholar

Dudek W.Z., Pankalla A., Psychologia kultury. Doświadczenia graniczne i transkulturowe, ENETEIA Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Dybel P., Rozum i nieświadome. Filozoficzne eseje o psychoanalizie, Universitas, Kraków 2020.
Zobacz w Google Scholar

Eliasz W., Nostalgia, Novae Res, Gdynia 2015.
Zobacz w Google Scholar

Filek J., Filozofa wstęp do ciszy, „Znak” 2014, nr 707, s. 94, http://www.miesiecznik.znak.com.pl/7072014jacek-filekfilozofa-wstep-do-ciszy/ (dostęp: 20.04.2022).
Zobacz w Google Scholar

Filek J., Nadziejność. Wprowadzenie do fenomenologii nadziei podstawowej, „Kwartalnik Filozoficzny” 2018, nr 46/2, s. 151–161.
Zobacz w Google Scholar

Foucault M., Historia seksualności, tłum. B. Banasiak, T. Komendant, K. Matuszewski, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2020.
Zobacz w Google Scholar

Frankl V., Człowiek w poszukiwaniu sensu, tłum. A. Wolnicka, Czarna Owca, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Gadamer H.-G., Historia pojęć jako filozofia, tłum. K. Michalski, [w]: K. Michalski, Zrozumieć przemijanie, Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego, Warszawa 2011, s. 311–330.
Zobacz w Google Scholar

Gadamer H.-G., Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, tłum. B. Baran, inter esse, Kraków 1993.
Zobacz w Google Scholar

Hartmann N., Myśl filozoficzna i jej historia. Systematyczna autoprezentacja, tłum. J. Garewicz, Wydawnictwo Comer, Toruń 1994.
Zobacz w Google Scholar

Hartwig J., To wróci, sic! Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Hartwig J., Zapisane, Wydawnictwo a5, Kraków 2013.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane, tłum. K. Michalski, Czytelnik, Warszawa 1977.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Bycie i czas, tłum. B. Baran, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Czym jest metafizyka, [w:] tenże, Znaki drogi, tłum. K. Pomian, Spacja, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Drogi lasu, tłum. J. Mizera, Aletheia, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Ku rzeczy myślenia, tłum. K. Michalski, J. Mizera, C. Wodziński, Aletheia, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Przyczynki do filozofii (Z wydarzania), tłum. B. Baran, J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków 1996.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Uwagi do „Psychologii światopoglądów” Karla Jaspersa, [w:] tenże, Znaki drogi, tłum. M. Falkowski, Spacja, Warszawa 1999, s. 9–44.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., W drodze do języka, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszczyński, Kraków 2000.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M., Zasada racji, tłum. J. Mizera, Wydawnictwo Baran i Suszyński, Kraków 2001.
Zobacz w Google Scholar

Heidegger M, Znaki drogi, tłum. S. Blandzi i inni, Spacja, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Henry M., O fenomenologii, tłum. i wprowadzenie M. Drwięga, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Henry M., „Videre videor”, tłum. M. Chmura, „Przegląd Filozoficzno­-­-Literacki” 2012, nr 3, s. 37–66.
Zobacz w Google Scholar

Henry M., Wcielenie. Filozofia ciała, tłum. M. Frankiewicz, D. Adamski, Homini, Kraków 2012.
Zobacz w Google Scholar

Herder J.G., Leksykon symboli, tłum. J. Prokopiuk, tCHu, doM wYdawniczy, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Hernas A., Czas i obecność, Wydawnictwo Instytutu Myśli Józefa Tischnera, Kraków 2005.
Zobacz w Google Scholar

Hesse H., Kuracjusz. Zapiski z kuracji w Baden, tłum. M. Łukasiewicz, [w:] tenże, Kuracjusz. Zapiski z kuracji w Baden. Podróż do Norymbergii, Media Rodzina, Poznań 2020.
Zobacz w Google Scholar

Ingarden R., O poznawaniu dzieła literackiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Jankélevitch V., Ciało, przemoc i śmierć, [w:] tenże, To, co nieuchronne. Rozmowy o śmierci, tłum. M. Kwaterko, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Jankélevitch V., Tajemnica śmierci i zjawisko śmierci, [w:] S. Cichowicz, J. Godzimierski (red.), Antropologia śmierci. Myśl francuska, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1993, s. 111–141.
Zobacz w Google Scholar

Jaspers K., Filozofia egzystencji. Wybór pism, tłum. A. Wołkowicz, D. Lachowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1990.
Zobacz w Google Scholar

Jaspers K., Sytuacje graniczne, [w:] R. Rudziński, Jaspers, tłum. A. Staniewska, M. Skwieciński, Wiedza Powszechna, Warszawa 1978, s. 186–242.
Zobacz w Google Scholar

Jaspers K., Wiara filozoficzna wobec objawienia, tłum. G. Sowinski, Wydawnictwo Znak, Kraków 1999.
Zobacz w Google Scholar

Jaspers K., Wprowadzenie do filozofii. Dwanaście odczytów radiowych, tłum. A. Wołkowicz, Wydawnictwo Siedmioróg, Wrocław 1998.
Zobacz w Google Scholar

Jay M., Pieśni doświadczenia. Nowoczesne amerykańskie i europejskie wariacje na uniwersalny temat, tłum. A. Rejniak-Majewska, Universitas, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Jung C.G., Aion. Przyczynki do symboliki jaźni, tłum. D. Sutkowska, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Jung C.G., Archetypy i symbole. Pisma wybrane, tłum. J. Prokopiuk, Czytelnik, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Jung C.G., Typy psychologiczne, tłum. R. Reszke, Wydawnictwo KR, Warszawa 2015.
Zobacz w Google Scholar

Jung C.G., Wspomnienia, sny, myśli. Spisane i podane do druku przez Anielę Jafeé, tłum. R. Reszke, L. Kolankiewicz, Wydawnictwo Wrota – Wydawnictwo KR, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Kapleau P. (red.), Koło życia i śmierci, tłum. Z. Miłuński, Wydawnictwo Pusty Obłok, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Keen S., Przedmowa, [w:] E. Becker, Zaprzeczenie śmierci, tłum. A. Trąbka, NOMOS, Kraków 2015, s. 21–26.
Zobacz w Google Scholar

Kopaliński W., Słownik mitów i tradycji kultury, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987.
Zobacz w Google Scholar

Kopaliński W., Słownik symboli, Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Kopaliński W. (red.), Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wiedza Powszechna, Warszawa 1989.
Zobacz w Google Scholar

Kozak M., Kisiel-Dorohinicka C. (red.), Ciało we współczesnych koncepcjach filozoficznych, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2019.
Zobacz w Google Scholar

Kozielecki J., Smutek spełnionych baśni, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 1985.
Zobacz w Google Scholar

Krzyżak A., Michalik M., Poza słowami – Marcela Marceau koncepcja milczenia, „Przestrzenie Teorii” 2020, nr 33, s. 85–101.
Zobacz w Google Scholar

Kuleszewicz R., Słownik symboli literackich, Printex, Białystok 2001.
Zobacz w Google Scholar

Kundera M., Niewiedza, tłum. M. Bińczyk, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar

Kundera M., Nieznośna lekkość bytu, tłum. A. Holland, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2016.
Zobacz w Google Scholar

Lem S., Obłok Magellana, Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, wyd. 2, Warszawa 1956.
Zobacz w Google Scholar

Leśmian B., Dzieła wszystkie. Utwory dramatyczne. Listy, t. IV, zebrał i oprac. J. Trznadel, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Leśniewski A., Obraz płynny. Georges Didi-Huberman i dyskurs historii sztuki, Universitas, Kraków 2010.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Bóg, śmierć i czas, tłum. J. Margański, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Cierpienie bezużyteczne, tłum. M. Kowalska, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1–2, s. 401–413.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Czas i to, co inne, tłum. J. Migasiński, Wydawnictwo KR, Kraków 1999.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Etyka i Nieskończony. Rozmowy z Philippem Nemo, tłum. B. Opolska-Kokoszka, Wydawnictwo Naukowe Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, Kraków 1991.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Inaczej niż być lub ponad istotą, tłum. P. Mrówczyński, Aletheia, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Istniejący i istnienie, tłum. J. Margański, Homini, Bydgoszcz 2006.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., La mort et le temps, L’Herne, Paris 1991.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., O Bogu, który nawiedza myśl, tłum. M. Kowalska, Homini, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Lévinas E., Odkrywając egzystencję z Husserlem i Heideggerem, tłum. E. Sowa, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Lorenc I., Estetyczne versus etyczne: miejsca możliwych spotkań Lévinasa i Lyotarda, „Sztuka i Filozofia” 2011, nr 38–39, s. 15–25.
Zobacz w Google Scholar

Lorenc I., Wprowadzenie, [w:] I. Lorenc, M. Rychter, M. Salwa (red.), Między integracją i rozproszeniem. Doświadczenie estetyczne w kontekście nowoczesności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018, s. 7–26.
Zobacz w Google Scholar

Lorenc I., M. Rychter, M. Salwa (red.), Między integracją i rozproszeniem. Doświadczenie estetyczne w kontekście nowoczesności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.
Zobacz w Google Scholar

Łebkowska A., Jak ucieleśnić ciało: o jednym z dylematów somatopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 4, s. 11-27.
Zobacz w Google Scholar

Łysiak W., Cena, Ex Libris, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar

Machnicki M., Usta moje słyszą i mój widzi język, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Seria Biblioteka „Toposu”, t. 165, Sopot 2019.
Zobacz w Google Scholar

Maffesoli M., Czas plemion. Schyłek indywidualizmu w społeczeństwach ponowoczesnych, tłum. M. Bucholc, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Marcel G., Być i mieć, tłum. P. Lubicz, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Marcel G., Dziennik metafizyczny, tłum. E. Wende, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1987.
Zobacz w Google Scholar

Marcel G., Homo viator. Wstęp do metafizyki nadziei, tłum. P. Lubicz, PAX, Warszawa 1959.
Zobacz w Google Scholar

Marion J.-L., Bóg bez bycia, tłum. M. Frankiewicz, Wydawnictwo Znak, Kraków 1996.
Zobacz w Google Scholar

Marion J.-L., De surcroît. Études sur les phénomènes saturés, Presses Universitaires de France, Paris 2001.
Zobacz w Google Scholar

Markowski M.P., Występek. Eseje o pisaniu i czytaniu, Sic!, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Marzano M., Oblicza lęku, tłum. Z. Chojnacka, Oficyna Naukowa, Warszawa 2013.
Zobacz w Google Scholar

Meillassoux Q., Po skończoności. Esej o koniecznej przygodności, tłum. P. Herbich, Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego, Warszawa 2015.
Zobacz w Google Scholar

Mercier P., Nocny pociąg do Lizbony, tłum. M. Jatowska, Noir sur Blanc, Warszawa 2018.
Zobacz w Google Scholar

Merleau-Ponty M., Fenomenologia percepcji, tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, Aletheia, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Merleau-Ponty M., Oko i umysł. Szkice o malarstwie, wybór i oprac. S. Cichowicz, tłum. S. Cichowicz, E. Bieńkowska i in., słowo/obraz terytoria, Gdańsk 1996.
Zobacz w Google Scholar

Merleau-Ponty M., Proza świata. Eseje o mowie, tłum. E. Bieńkowska, S. Cichowicz, J. Skoczylas, Czytelnik, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Merleau-Ponty M., Widzialne i niewidzialne, tłum. M. Kowalska, J. Migasiński, R. Lis, I. Lorenc, Aletheia, Warszawa 1996.
Zobacz w Google Scholar

Michalski K., Eseje o Bogu i śmierci, Kurhaus, Warszawa 2014.
Zobacz w Google Scholar

Michalski K., Heidegger i filozofia współczesna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978.
Zobacz w Google Scholar

Michalski K., Zrozumieć przemijanie, Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego, Warszawa 2011.
Zobacz w Google Scholar

Migasiński J., Fenomenologia ciała. Wprowadzenie, [w:] J. Migasiński, M. Pokropski (red.), Główne problemy współczesnej fenomenologii, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, s. 25–43.
Zobacz w Google Scholar

Miller H., Zwrotnik raka, tłum. L. Ludwig, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 1990.
Zobacz w Google Scholar

Miłosz Cz., To, Wydawnictwo Znak, Kraków 2000, http://www.wyczytaj.pl/wiersze/czeslaw-milosz/obudzony (dostęp: 20.02.2022).
Zobacz w Google Scholar

Mizińska J., Filozofia pocieszenia, Instytut Wydawniczy „Maximum”, Kraków 2009.
Zobacz w Google Scholar

Myśliwski W., Ostatnie rozdanie, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013.
Zobacz w Google Scholar

Myśliwski W., Traktat o łuskaniu fasoli, Wydawnictwo Znak, Kraków 2018.
Zobacz w Google Scholar

Nabokov V., Lolita, tłum. M. Kłobukowski, Muza, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Nancy J.-L., Corpus, tłum. M. Kwietniewska, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2002.
Zobacz w Google Scholar

Niedziałkowski S., Świat mimu, tłum. E. Pastecka, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Nietzsche F., O prawdzie i kłamstwie w pozamoralnym sensie, [w:] tenże, Pisma pozostałe 1862–1875, tłum. B. Baran, inter esse, Kraków 1993.
Zobacz w Google Scholar

Nowak E., „Ustrój cielesny” w doświadczeniu podmiotowym i międzypodmiotowym: zrozumieć fenomen allotransplantacji, „Filozofia i Nauka” 2017, nr 5, s. 61–87.
Zobacz w Google Scholar

Nycz R., O nowoczesności jako doświadczeniu – uwagi wstępne, [w:] R. Nycz, A. Zeidler-Janiszewska (red.), Nowoczesność jako doświadczenie, Universitas, Kraków 2006, s. 7–20.
Zobacz w Google Scholar

Nycz R., Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Nycz R., Zeidler-Janiszewska A. (red.), Nowoczesność jako doświadczenie, Universitas, Kraków 2006.
Zobacz w Google Scholar

Okupnik M., W niewoli ciała. Doświadczenie utraty zdrowia i jego reprezentacje, Universitas, Kraków 2018.
Zobacz w Google Scholar

Opoczyńska M., Genealogie psychoterapii. Fragmenty dyskursu egzystencjalnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.
Zobacz w Google Scholar

Ortega y Gasset J., Dehumanizacja sztuki i inne eseje, tłum. S. Cichowicz, Czytelnik, Warszawa 1980.
Zobacz w Google Scholar

Oz A., Nagle w głębi lasu, tłum. L. Kwiatkowski, Rebis, Poznań 2006.
Zobacz w Google Scholar

Pareyson L., Estetyka. Teoria formatywności, tłum. K. Kasia, Universitas, Kraków 2009.
Zobacz w Google Scholar

Piecuch Cz., Człowiek metafizyczny, Universitas, Kraków 2011.
Zobacz w Google Scholar

Pieprzyca M., Ikar. Legenda Mietka Kosza, Agora, Warszawa 2019.
Zobacz w Google Scholar

Pinter H., Dramaty, cz. I, Komedie zagrożeń, tłum. M. Kędzierski, Agencja Dramatu i Teatru ADIT, Warszawa 2006.
Zobacz w Google Scholar

Pokropski M., Cielesna geneza czasu i przestrzeni, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2013.
Zobacz w Google Scholar

Potępa M., Fenomenologia faktycznego życia. Martin Heidegger, Genessis, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Richir M., Ciało. Esej o wewnętrzności (fragmenty), tłum. M. Kozłowski, [w:] J. Migasiński, M. Pokropski (red.), Główne problemy współczesnej fenomenologii, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2017, s. 60–79.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Czas i opowieść, t. 1, Intryga i historyczna opowieść, tłum. M. Frankiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Filozofia osoby, tłum. M. Frankiewicz, Wydawnictwo PAT, Kraków 1992.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Krytyka i przekonanie. Rozmowy z François Azouvim i Markiem de Launay, tłum. M. Drwięga, Wydawnictwo KR, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Miłość i sprawiedliwość, tłum. M. Drwięga, Universitas, Kraków 2010.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., O sobie samym jako innym, tłum. B. Chełstowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Praca i słowo, tłum. M. Łukasiewicz, [w:] tenże, Podług nadziei. Odczyty, szkice, studia, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1991, s. 86–110.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Żyć aż do śmierci oraz fragmenty, tłum. A. Turczyn, Universitas, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Rilke R.M., Elegie duinejskie, tłum. B. Antochewicz, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Rozmowy z Cioranem, tłum. I. Kania, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Saint-Exupéry A., Nocny lot. Ziemia, planeta ludzi. Pilot wojenny, tłum. W. Bieńkowska i inni, Wydawnictwo Literackie, Warszawa 1974.
Zobacz w Google Scholar

Sand I., Wrażliwość. Dar czy przekleństwo? Przewodnik życiowy dla osób wyjątkowo wrażliwych, tłum. E.M. Bilińska, Laurum, Warszawa 2020.
Zobacz w Google Scholar

Scheler M., Cierpienie, śmierć, dalsze życie, tłum. A. Węgrzecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1994.
Zobacz w Google Scholar

Scheler M., Istota i forma sympatii, tłum. A. Węgrzecki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Schollenberger P., Podmiotowość, sztuka i transcendencja u Derridy i Lyotarda, [w:] I. Lorenc, M. Rychter, M. Salwa (red.), Między integracją i rozproszeniem. Doświadczenie estetyczne w kontekście nowoczesności, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018, s. 271–293.
Zobacz w Google Scholar

Seel M., Estetyka obecności fenomenalnej, tłum. K. Krzemieniowa, Universitas, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Seweryn A. Niegasnąca potęga słowa w teatrze XXI wieku?, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie” 2012, nr 4, s. 117–126.
Zobacz w Google Scholar

Shusterman R., O sztuce i życiu, tłum. W. Małecki, Atla, Wrocław 2007.
Zobacz w Google Scholar

Skarga B, Kwintet metafizyczny, Znak, Kraków 2005.
Zobacz w Google Scholar

Skarga B., Ślad i obecność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Skarga B., Tożsamość i ciało, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 1995, nr 40, s. 15–19. Także: Pisma rozproszone z lat 1989–2000, Stentor Wydawnictwo Piotra Marciszuka, Warszawa 2015.
Zobacz w Google Scholar

Skarga B., Tożsamość i różnica. Eseje metafizyczne, Wydawnictwo Znak, Kraków 2009.
Zobacz w Google Scholar

Socha P., Wstęp. Śmierć zaprzeczona: pozagrobowe zwycięstwo Ernesta Beckera, [w:] B. Becker, Zaprzeczanie śmierci, NOMOS, Kraków 2015, s. 11–20.
Zobacz w Google Scholar

Spaemann R., Granice. O etycznym wymiarze działania, tłum. J. Merecki, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.
Zobacz w Google Scholar

Stachewicz K., Milczenie wobec dobra i zła. W stronę etyki sygetycznej i apofatycznej, Wydawnictwo UAM, Poznań 2012.
Zobacz w Google Scholar

Stachura E., Poezja i proza, t. V, Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych, Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 1987.
Zobacz w Google Scholar

Stróżewski W., Istnienie i sens, Wydawnictwo Znak, Kraków 1994.
Zobacz w Google Scholar

Szabat M., Przemiany il y a w filozofii Emmanuela Lévinasa, „Filozofia i Sztuka” 2011, nr 38–39, s. 64–76.
Zobacz w Google Scholar

Szczeklik A., Kore. O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007.
Zobacz w Google Scholar

Szenajch P., Trudne umieranie. Narracyjne przedstawienie choroby i śmierci a doświadczenie osób terminalnie chorych, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy Instytutu Slawistyki PAN, Warszawa 2015.
Zobacz w Google Scholar

Szestow L., Dostojewski i Nietzsche. Filozofia tragedii, tłum. C. Wodziński, Czytelnik, Warszawa 1987.
Zobacz w Google Scholar

Szpakowska M., Ciało w kulturze, [w:] A. Chałupnik, J. Jaworska i inni (red.), Antropologia ciała. Zagadnienia i wybór tekstów, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, s. 5–13.
Zobacz w Google Scholar

Szuber J., Czerteż, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2006.
Zobacz w Google Scholar

Szyjkowska-Piotrowska A., Po-twarz. Przekraczanie widzialności w sztuce i filozofii, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2016.
Zobacz w Google Scholar

Szymczak M. (red.), Słownik języka polskiego, t. I, II, III, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988.
Zobacz w Google Scholar

Tarnowski K., Piłat R, Filek J., Chyrowicz B. SSPS, Tischner Ł., Bonowicz W., Nadzieja na nadzieję, „Znak” 2013, nr 703/12, http://www.miesiecznik.znak.com.pl/7032013debata-13-dni-tischnerowskich-filozofia-i-nadziejanadzieja-na-nadzieje/ (dostęp: 10.11.2021).
Zobacz w Google Scholar

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Tischner J., Filozofia dramatu, Wydawnictwo Znak, Kraków 2012.
Zobacz w Google Scholar

Tischner J., Myślenie według wartości, Wydawnictwo Znak, Kraków 2011.
Zobacz w Google Scholar

Tischner J., Spór o istnienie człowieka, Wydawnictwo Znak, Kraków 1998.
Zobacz w Google Scholar

Tischner J., Wybrane problemy filozofii człowieka, [w:] tenże, Filozofia człowieka. Wykłady, oprac. Z. Stawrowski, Z. Workowski, Instytut Myśli Józefa Tischnera, Kraków 2019.
Zobacz w Google Scholar

Tokarczuk O., Dom dzienny, dom nocny, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005.
Zobacz w Google Scholar

Tokarczuk O., Empuzjon. Horror przyrodoleczniczy, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2022.
Zobacz w Google Scholar

Torrey E.F., Czarownicy i psychiatrzy, tłum. H. Bartoszewicz, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1981.
Zobacz w Google Scholar

Tuszyńska A., Ćwiczenia z utraty, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007.
Zobacz w Google Scholar

Valéry P., Estetyka słowa, tłum. D. Eska, A. Frybesowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Ciało i cielesność – ku doświadcze(a)niu egzystencjalnemu, „Humaniora” 2021, nr 3 (35), s. 13–29.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., (Re)conceptualizing Difference in the Context of the Acting Subject’s Identity, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” 2021, nr 2(13), s. 88–108.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Człowiek jako swojość i obcość – „słaby” projekt etyczny, [w:] K. Rejman, R. Włodarczyk, Utopia a edukacja. Nadzieje i rozczarowania wyobrażeniami świata możliwego, Wydawnictwo Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2017, s. 32–48.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Filozoficzne aspekty „bez-względności” słowa w relacji dorosły – małe dziecko, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” 2017, nr 2 (5), s. 30–47.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Spotkanie z wychowankiem. Ku tożsamości ipse pedagoga, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Śmierć w nurtach życia – impresje na temat nie-obecności, „Humaniora” 2018, nr 4 (24), s. 17–32.
Zobacz w Google Scholar

Walczak A., Jocz A., Doświadczenie duchowości. Konteksty filozoficzno-literackie, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2019.
Zobacz w Google Scholar

Waldenfels B., Das leibliche Selbst. Vorlesungen zur Phänomenologie des Leibes, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main 2013.
Zobacz w Google Scholar

Waldenfels B., Podstawowe motywy fenomenologii obcego, tłum. J. Sidorek, Oficyna Naukowa, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Waldenfels B., Sinnesschwellen. Studien zur Phänomenologie des Fremeden, Bd. 3, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main 1999.
Zobacz w Google Scholar

Waldenfels B., Topografia obcego. Studia z fenomenologii obcego, tłum. J. Sidorek, Oficyna Naukowa, Warszawa 2002.
Zobacz w Google Scholar

Warchala J., Kilka uwag o milczeniu, „Konteksty Kultury” 2013, nr 10B, s. 458–468.
Zobacz w Google Scholar

Wharton W., Werniks, tłum. K. Fordoński, Rebis, Poznań 2010.
Zobacz w Google Scholar

Wittgenstein L., Dociekania filozoficzne, tłum. B. Wolniewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Wodziński C., Gra w nieśmiertelność, [w:] Z. Kwieciński, M. Jaworska-Witkowska (red.), Ku integracji edukacji i humanistyki. Księga Jubileuszowa dla Lecha Witkowskiego, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008.
Zobacz w Google Scholar

Wojtysiak J., O słowie BYĆ. Z teorii wyrażeń egzystencjalnych i ich filozoficznego zastosowania, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2005.
Zobacz w Google Scholar

Yalom I.D., Kiedy Nietzsche szlochał, tłum. A. Tanalska-Dulęba, Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Zawadzki A., Obraz i ślad, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014.
Zobacz w Google Scholar

Zwoliński Z., Byt i wartość u Nicolaia Hartmanna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974.
Zobacz w Google Scholar

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kairos_(filozofia) (dostęp: 15.12.2021).
Zobacz w Google Scholar

https://pl.wikisource.org/wiki/Słownik_etymologiczny_języka_polskiego (dostęp: 25.03.2021).
Zobacz w Google Scholar

https://poezja.org/wz/Twardowski_Jan/1307/Znowu (dostęp: 22.09.2021).
Zobacz w Google Scholar

https://polska-poezja.pl/lista-wierszy/77-leopold-staff-kochac-i-tracic (dostęp: 1.12.2021).
Zobacz w Google Scholar

https://www.illusionsgallery.com/DeM-Hope-despair-L.jpg (dostęp: 24.02.2022).
Zobacz w Google Scholar

Opublikowane

30 maja 2023

Kategorie

Licencja

Licencja

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN

ISBN

ISBN-13 (15)

978-83-8331-145-6

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8331-146-3

Inne prace tego samego autora

  • Anna Walczak, Lucyna Telka, Mariusz Granosik, Maria Mendel, Lech Witkowski, Antonin Wagner, Friedrich W. Seibel, Danuta Urbaniak-Zając, Barbara Smolińska-Theiss, Wiesław Theiss, Józefa Brągiel, Bożena Matyjas, Mariusz Cichosz, Ewa Kantowicz, Barbara Kromolicka, Ewa Syrek, Jerzy Modrzewski, Jean Foucart, Jean-Marie Barbier, Dominique Paturel, Tadeusz Pilch, Jerzy Szmagalski, Oldřich Chytil, Ivana Kowaliková, Pedagogika społeczna
  • Anna Walczak, Artur Jocz, Doświadczenie duchowości