Prozodia jako składnik sensu

Autorzy

Anita Grzegorzewska
Uniwersytet Łódzki, Wydział Filologiczny Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej
https://orcid.org/0000-0002-5923-8086

Słowa kluczowe:

prozodia, komponowanie sensu, komunikatywizm, analiza audytywna

Streszczenie

Odkrywanie mechanizmów rządzących komponowaniem sensu w procesie odbioru komunikatów znalazło się w kręgu zainteresowań badawczych twórców polskiej szkoły gramatyki komunikacyjnej – Aleksego Awdiejewa i Grażyny Habrajskiej. Wśród opisanych etapów uzyskiwania sensu interakcyjnego zabrakło rozważań dotyczących prozodii. Celem publikacji jest uzupełnienie owej luki w badaniach.  

Autorka, odwołując się do założeń metodologicznych wypracowanych w ramach komunikatywizmu, przygląda się procesowi konfigurowania sensu przy użyciu elementów suprasegmentalnych (akcent, intonacja) i segmentalnych (pauza). Jednostkę materiałową wyabstrahowaną z szesnastu audiobooków poddaje analizie audytywnej. Opracowanie znaków wizualizujących elementy prozodyczne pozwala na uchwycenie i utrwalenie wartości brzmieniowej komunikatów. Aplikacja systemu prozodycznego nie stanowi celu samego w sobie, lecz służy do przeprowadzenia kompleksowej analizy ramy prozodycznej.  

Ujęcie komunikatywistyczne prozodii przyczyniło się do zainicjowania nowej dziedziny badań – pragmatyki prozodii. W jej ramach Autorka opisuje prozodię nieingerującą w moc interakcyjną aktu (prozodia odczytana), wyostrzającą, osłabiającą bądź modyfikującą moc interakcyjną aktu mowy (prozodia wywiedziona lub wyinterpretowana); wyodrębnia i klasyfikuje poszczególne cechy prozodyczne w ramach tworzonych przez nie grup operatorów interakcyjnych; odtwarza proces wspomagania komponowania sensu przy użyciu prozodii, kontrastując ze sobą pierwotną (autor) i wtórną (aktor) interpretację prozodyczną tekstu; wyznacza klasy zjawisk, przy pomocy których odbiorcy budują w swojej wyobraźni pewien obszar sensu.

Bibliografia

Adamek Z., Homiletyka, Tarnów 1992.
Zobacz w Google Scholar

Ahearn L. M., Antropologia lingwistyczna. Wprowadzenie, Kraków 2013.
Zobacz w Google Scholar

Aitchison J., Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki, Warszawa 1991.
Zobacz w Google Scholar

Aitchison J., Ziarna mowy. Początki i rozwój języka, Warszawa 2002.
Zobacz w Google Scholar

Ajdukiewicz K., Związki składniowe między członami zdań oznajmujących, [w:] tenże, Język i poznanie, t. 2, Warszawa 1985, s. 344–355.
Zobacz w Google Scholar

Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003.
Zobacz w Google Scholar

Apresjan J. D., Językoznawstwo teoretyczne, modele formalne języka i leksykografia systemowa, [w:] O definicjach i definiowaniu, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin 1993, s. 9–34.
Zobacz w Google Scholar

Arystoteles, Trzy stylistyki greckie, Wrocław 1953.
Zobacz w Google Scholar

Austin J. L., Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Austin J. L., Performatywy i wypowiedzi konstatujące, [w:] Akty i gatunki mowy, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 16–23.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Gramatyka interakcji werbalnej, Kraków 2007.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Gramatyka komunikacyjna teraz. The state of art, [w:] Poznawać. Tworzyć. Komunikować. Komunikatywizm w Polsce. Wybrane zagadnienia z teorii i praktyki, red. G. Habrajska, Łódź 2011, s. 9–19.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Iluzoryczny świat tekstu, maszynopis.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Komunikatywizm (perspektywa metodologiczna badań lingwistycznych), [w:] Język w komunikacji 1, red. G. Habrajska, Łódź 2001, s. 23–29.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Lingwistyczna teoria perswazji, maszynopis.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Sytuacja komunikacyjna w procesie ideacji, [w:] Sytuacja komunikacyjna i jej parametry, red. G. Sawicka, Bydgoszcz 2010.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., „TU” i „TERAZ” jako kategorie gramatyczne, [w:] Przestrzeń w języku i w kulturze. Problemy teoretyczne interpretacji tekstów religijnych, red. J. Adamowski, Lublin 2005, s. 81–90.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Trzy poziomy schematyzacji w procesie komunikacji międzyludzkiej, [w:] Kategorialne aspekty komunikacji, red. G. Habrajska, Łódź 2011, s. 46–56.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Znaczenie a rozumienie, maszynopis.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Habrajska G., Gramatyka sensu, Łódź 2020.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Habrajska G., Komponowanie sensu w procesie odbioru komunikatów, Łódź 2010.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Habrajska G., Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, t. 1, Łask 2004.
Zobacz w Google Scholar

Awdiejew A., Habrajska G., Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, t. 2, Łask 2006.
Zobacz w Google Scholar

Bacewicz T., Milczenie w prawie. Milczenie performatywne, [w:] Studia z filozofii prawa, red. J. Stelmach, Kraków 2003, s. 133–141.
Zobacz w Google Scholar

Bachtin M., Estetyka twórczości słownej, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Bakuła K., Mówione = pisane: komunikacja, język, tekst, Wrocław 2010.
Zobacz w Google Scholar

Bańko M., Współczesny polski onomatopeikon. Ikoniczność w języku, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Bardijewska S., Nagie słowo. Rzecz o słuchowisku, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Bartmiński J., Fonetyka zdania wg Hansa-Waltera Wodarza, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 155–166.
Zobacz w Google Scholar

Bartmiński J., Opozycja ustności i literackości, „Literatura Ludowa” 1989, nr 1.
Zobacz w Google Scholar

Bartmiński J., Niebrzegowska-Bartmińska S., Tekstologia, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Beaugrande de R. A., Dressler W. U., Wstęp do lingwistyki tekstu, Warszawa 1990.
Zobacz w Google Scholar

Benni T., O akcencie polskim, Warszawa 1916.
Zobacz w Google Scholar

Benni T., Samogłoski polskie, Warszawa 1912.
Zobacz w Google Scholar

Borawski S., Trzy paradoksy. O języku i treści „Monologu królowej przedmieścia”, [w:] Pogranicza, red. D. Kowalska, Łódź 2007, s. 21–33.
Zobacz w Google Scholar

Boyd A., Dziennikarstwo radiowo-telewizyjne. Techniki tworzenia programów informacyjnych, Kraków 2006.
Zobacz w Google Scholar

Brocki M., Język ciała w ujęciu antropologicznym, Wrocław 2001.
Zobacz w Google Scholar

Brückner A., Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1957.
Zobacz w Google Scholar

Bugajski M., Język w komunikowaniu, Warszawa 2006.
Zobacz w Google Scholar

Cassirer E., Symbol i język, Poznań 1995.
Zobacz w Google Scholar

Cockiewicz W., O wyodrębnieniu wypowiedzeń w tekście mówionym. Założenia teoretyczne i projekt segmentacji, [w:] Badania nad językiem Telewizji Polskiej. Studia metodologiczne i opisowe, red. Z. Kurzowa, Warszawa 1985, s. 38–68.
Zobacz w Google Scholar

Crystal D., Prozodyczne i parajęzykowe korelaty kategorii społecznych, [w:] Język i społeczeństwo, red. M. Głowiński, Warszawa 1980, s. 139–164.
Zobacz w Google Scholar

Czapliński P., Słowo i głos, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 5–32.
Zobacz w Google Scholar

Czartoryski A. J., O niedostatku i potrzebie prozodii w polskim języku, rękopis z roku 1820.
Zobacz w Google Scholar

Dąmbska I., O funkcjach semiotycznych milczenia, [w:] Studia semiotyczne II, red. J. Pelc, Wrocław 1971, s. 77–88.
Zobacz w Google Scholar

Dejna K., Wybór pism polonistycznych i slawistycznych, red. S. Gala, Łódź 2009.
Zobacz w Google Scholar

Długosz-Kurczabowa K., Dubisz S., Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Dłuska M., Prozodia języka polskiego, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Dłuska M., Próba teorii wiersza polskiego, Kraków 1980.
Zobacz w Google Scholar

Dmitruk K., Galaktyki kultury, [w:] Kultura żywego słowa w dawnej Polsce, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1989, s. 12–38.
Zobacz w Google Scholar

Dobrzyńska T., Tekst, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 293–314.
Zobacz w Google Scholar

Dobrzyńska T., Tempo jako wykładnik spójności w tekście mówionym, [w:] Semantyka tekstu i języka, red. M. R. Mayenowa, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1976, s. 129–143.
Zobacz w Google Scholar

Dukiewicz L., Intonacja wypowiedzi polskich, Wrocław 1978.
Zobacz w Google Scholar

Dukiewicz L., Sawicka I., Gramatyka współczesnego języka polskiego. Fonetyka i fonologia, Kraków 1995.
Zobacz w Google Scholar

Duszak A., Gatunek mowy (genre) – w stronę kategorii intertekstualnej, [w:] Akty i gatunki mowy, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 137–143.
Zobacz w Google Scholar

Duszak A., Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Elsner J., Rozprawa o metryczności i rytmiczności języka polskiego, Warszawa 1818.
Zobacz w Google Scholar

Encyklopedia humanisty. Literatura, architektura, filozofia, nauka o języku, gramatyka, sztuka, film, Łódź 2008.
Zobacz w Google Scholar

Encyklopedia języka polskiego, red. S. Urbańczyk, Kraków 1994.
Zobacz w Google Scholar

Encyklopedia powszechna PWN, red. B. Kaczorowski, t. 22, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Engelking A., Klątwa. Rzecz o ludowej magii słowa, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Fisiak J., Wstęp do współczesnych teorii lingwistycznych, Warszawa 1978.
Zobacz w Google Scholar

Fleischer M., Ogólna teoria komunikacji, Wrocław 2007.
Zobacz w Google Scholar

Gadamer H., Prawda i metoda: zarys hermeneutyki filozoficznej, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Gaertner H., Gramatyka współczesnego języka polskiego, Lwów–Warszawa 1938.
Zobacz w Google Scholar

Gilson E., Słowo mówione i słowo pisane, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 416–422.
Zobacz w Google Scholar

Głowiński M., Okopień-Sławińska A., Sławiński J., Zarys teorii literatury, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Godlewski G., Słowo – pismo – sztuka słowa. Perspektywy antropologiczne, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Golański F. N., O wymowie i poezji, Wilno 1788.
Zobacz w Google Scholar

Gołaszewska M., Estetyka pięciu zmysłów, Warszawa–Kraków 1997.
Zobacz w Google Scholar

Gołaszewska M., Kultura estetyczna, Warszawa 1979.
Zobacz w Google Scholar

Goody J., Watt I., Następstwa piśmienności, [w:] 2 Almanach Antropologiczny. Temat: oralność/ piśmienność, red. G. Godlewski, A. Karpowicz, A. Mencwel, Warszawa 2007, s. 31–73.
Zobacz w Google Scholar

Grzegorczykowa R., Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Guiraud P., Semantyka, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Habrajska G., Ideologia zakodowana w tekście, [w:] Idea i komunikacja w języku i kulturze rosyjskiej, red. A. Dudek, Kraków 2010, s. 35–48.
Zobacz w Google Scholar

Habrajska G., Nakłanianie, perswazja, manipulacja językowa, „Acta Universitatis Lodziensis.
Zobacz w Google Scholar

Folia Litteraria Polonica” 2005, z. 7(2), s. 91–126.
Zobacz w Google Scholar

Habrajska G., Wybrane zagadnienia wprowadzające do nauki o komunikowaniu, Łódź 2012.
Zobacz w Google Scholar

Hall E. T., Bezgłośny język, Warszawa 1987.
Zobacz w Google Scholar

Hall E. T., Poza kulturą, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Havelock E. A., Muza uczy się pisać. Rozważania o oralności i piśmienności w kulturze Zachodu, Warszawa 2006.
Zobacz w Google Scholar

Historia piękna, red. U. Eco, Poznań 2009.
Zobacz w Google Scholar

Humboldt von W., O różnicach w budowie ludzkich języków oraz ich wpływie na duchowy rozwój ludzkości, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 63–67.
Zobacz w Google Scholar

Humboldt von W., Rozmaitości języków a rozwój umysłowy ludzkości, Lublin 2001.
Zobacz w Google Scholar

Ingarden R., O poznawaniu dzieła literackiego, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Ivić M., Kierunki w lingwistyce, Warszawa–Wrocław–Kraków–Gdańsk 1975.
Zobacz w Google Scholar

Ivy D. K., Backlund P., Język kobiet i język mężczyzn, [w:] Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej, red. J. Stewart, Warszawa 2009, s. 273–288.
Zobacz w Google Scholar

Jadacka H., Akcent, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 167–171.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Język a inne systemy komunikacji, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 1, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 59–74.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Komunikacja werbalna, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 1, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 355–371.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Muzykologia a językoznawstwo, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 1, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 490–493.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Poetyka w świetle językoznawstwa, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 2, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 77–124.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Santilli K., Mózg a język. Półkule mózgowe i struktura językowa we wzajemnym naświetleniu, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 1, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 193–213.
Zobacz w Google Scholar

Jakobson R., Waugh L., Magia dźwięków mowy, [w:] Roman Jakobson w poszukiwaniu istoty języka 1, red. M. R. Mayenowa, Warszawa 1989, s. 282–340.
Zobacz w Google Scholar

Jassem W., Akcent języka polskiego, Wrocław 1962.
Zobacz w Google Scholar

Jassem W., Akcent polski melodyczny, a nie dynamiczny, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 194.
Zobacz w Google Scholar

Kadulska J., Między sztuką wymowy a sztuką aktorską (O podręczniku Franciszka Langa Si), [w:] Kultura żywego słowa w dawnej Polsce, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1989, s. 244–258.
Zobacz w Google Scholar

Karpowicz T., Kultura języka polskiego. Wymowa, ortografia, interpunkcja, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Kawada J., Głos. Studium z etnolingwistyki porównawczej, Kraków 2004.
Zobacz w Google Scholar

Kerckhove de D., Słuch oralny a słuch pisemny, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 402–407.
Zobacz w Google Scholar

Kiklewicz A., Tęcza nad potokiem, Łask 2010.
Zobacz w Google Scholar

Klebanowska B., Kochański W., Markowski A., O dobrej i złej polszczyźnie, Warszawa 1985.
Zobacz w Google Scholar

Klemperer V., Linqua Tertii Imperii, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 588–596.
Zobacz w Google Scholar

Knapp M. L., Hall J. A., Komunikacja niewerbalna w interakcjach międzyludzkich, Wrocław 1997.
Zobacz w Google Scholar

Kneblewski R. A., Komunikacja werbalna i niewerbalna w aspekcie filozoficznym: Rozważania metodologiczne w kierunku teorii aktów komunikowania, [w:] Zagadnienia socjo- i psycholingwistyki, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1980.
Zobacz w Google Scholar

Kochański W., Koszutska O., Listkiewicz Z., Sekrety żywego słowa. Poradnik dla recytatorów, Warszawa 1974.
Zobacz w Google Scholar

Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, red. E. Tabakowska, Kraków 2001.
Zobacz w Google Scholar

Kołodziejski J., Zawisza I., Wstęp do komunikowania, Częstochowa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Kopaliński W., Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, t. V, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Kopczyński O., Gramatyka na klasę trzecią, Warszawa 1783.
Zobacz w Google Scholar

Korolko M., Podręcznik retoryki homiletycznej, Kraków 2010.
Zobacz w Google Scholar

Kotlarczyk M., Podstawy sztuki żywego słowa, Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

Kozyra B., Komunikacja bez barier, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Kram J., Zarys kultury żywego słowa, Warszawa 1988.
Zobacz w Google Scholar

Kriger U., Czy pauza w komunikacji językowej jest wyznacznikiem składniowej segmentacji tekstu mówionego?, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 228–237.
Zobacz w Google Scholar

Królikowski J. F., Prozodia polska, czyli o śpiewności i miarach języka polskiego, Poznań 1821.
Zobacz w Google Scholar

Krupska-Perek A., Czytając… i słuchając Awdiejewa, [w:] Komunikatywizm w Polsce. Wybrane zagadnienia z teorii i praktyki, red. G. Habrajska, Łódź 2011, s. 58–66.
Zobacz w Google Scholar

Krupska-Perek A., Kod językowy a inne składniki aktu komunikacji bezpośredniej, [w:] Język w komunikacji 1, red. G. Habrajska, Łódź 2001, s. 154–164.
Zobacz w Google Scholar

Krupska-Perek A., Prozodyczne i pozajęzykowe elementy aktu komunikacji językowej w badaniu i opisie składni gwarowej, [w:] Studia dialektologiczne I, red. B. Dunaj, J. Reichan, Kraków 1996, s. 229–236.
Zobacz w Google Scholar

Krupska-Perek A., Przez żywe słowo do wartości komunikacyjnej tekstów staropolskich, „Językoznawstwo” 2010, nr 4, red. M. Kucała, s. 145–153.
Zobacz w Google Scholar

Krupska-Perek A., Siła, prawda i piękno żywego słowa ks. Józefa Tischnera. O wygłaszaniu „Historii filozofii po góralsku”, [w:] O doskonałości. Materiały z konferencji, 21–23 maja 2001, cz. I, red. A. Maliszewska, Łódź 2002, s. 223–233.
Zobacz w Google Scholar

Kudela-Dobrogowska K., Zależność akcentu zdaniowego od intonacji, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 209–219.
Zobacz w Google Scholar

Kulawik A., Poetyka. Wstęp do teorii dzieła literackiego, Kraków 1994.
Zobacz w Google Scholar

Kurkowska H., Skorupka S., Stylistyka polska. Zarys, Warszawa 1959.
Zobacz w Google Scholar

Leathers D. G., Komunikacja niewerbalna. Zasady i zastosowania, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Leeuw van der G., Słowo święte i uświęcone, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 325–331.
Zobacz w Google Scholar

Lichański J., Co to jest retoryka?, Kraków 1996.
Zobacz w Google Scholar

Limon J., Brzmienia czasu, Gdańsk 2011.
Zobacz w Google Scholar

Lindner G., Wprowadzenie do fonetyki eksperymentalnej, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1971.
Zobacz w Google Scholar

Lord A. B., O formule, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 35–56.
Zobacz w Google Scholar

Lyons J., Chomsky, Warszawa 1998.
Zobacz w Google Scholar

Lyons J., Semantyka 1, Warszawa 1984.
Zobacz w Google Scholar

Lyons J., Wstęp do językoznawstwa, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Łoś J., Wiersze polskie w ich dziejowym rozwoju, Warszawa–Lublin–Łódź–Kraków 1920.
Zobacz w Google Scholar

Magnuszewski W., Przed Mickiewiczem i Deotymą. Stanisław Niegoszewski – staropolski improwizator, [w:] Kultura żywego słowa w dawnej Polsce, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1989, s. 259–294.
Zobacz w Google Scholar

Malinowski B., Etnograficzna teoria słowa magicznego, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 240–246.
Zobacz w Google Scholar

Manguel A., Milczący czytelnik, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 408–415.
Zobacz w Google Scholar

Maryański H., Kult żywego słowa. Studjum o wymowie i rodzajach krasomówstwa, Warszawa 1929.
Zobacz w Google Scholar

Mayen J., O stylistyce utworów mówionych, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1972.
Zobacz w Google Scholar

Mayen J., Radio a literatura, Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

McLuhan M., Słowo pisane, czyli oko zamiast ucha, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 381–385.
Zobacz w Google Scholar

Merleau-Ponty M., Fenomenologia percepcji, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Milewski T., Językoznawstwo, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Miodek J., Słowo jest w człowieku. Poradnik językowy, Wrocław 2007.
Zobacz w Google Scholar

Miodońska-Brooks E., Kulawik A., Tatara M., Zarys poetyki, Warszawa 1974.
Zobacz w Google Scholar

Moneta J., Enchiridion Polonicum oder polnisches Handbuch, Gdańsk 1720.
Zobacz w Google Scholar

Nagórko A., Zarys gramatyki polskiej, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Nęcki Z., Komunikacja międzyludzka, Kraków 2000.
Zobacz w Google Scholar

Nieckula F., Język ustny a język pisany, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 99–113.
Zobacz w Google Scholar

Niesporek-Szamburska B., Zabawy brzmieniem we współczesnych wierszach dziecięcych, [w:] Język artystyczny, red. B. Witosz, Katowice 2010, s. 141–156.
Zobacz w Google Scholar

Nitsch K., Głosownia języka polskiego. Dzisiejszy system głosowy, Kraków 1925.
Zobacz w Google Scholar

Nitsch K., W sprawie polskiego akcentu inicjalnego, Kraków 1938.
Zobacz w Google Scholar

Nowaczyński T., O prozodii i harmonii języka polskiego, Warszawa 1781.
Zobacz w Google Scholar

Obirek S., Uskrzydlony umysł. Antropologia słowa Waltera Onga, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Olinkiewicz E., Radzymińska K., Styś H., Język polski. Słownik encyklopedyczny, Wrocław 1999.
Zobacz w Google Scholar

Olson D. R., Papierowy świat. Pojęciowe i poznawcze implikacje pisania i czytania, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Ong W. J., Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii, Lublin 1992.
Zobacz w Google Scholar

Ostaszewska D., Tambor J., Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Ożóg K., Ustna odmiana języka ogólnego, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 85–97.
Zobacz w Google Scholar

Pareyson L., Estetyka. Teoria formatywności, Kraków 2009.
Zobacz w Google Scholar

Parramón J. M., Jak powstaje kolor, Łódź 1998.
Zobacz w Google Scholar

Pastuszak W., Barwa w grafice komputerowej, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar

Paveau M. A., Sarfati G. E., Wielkie teorie językoznawcze. Od językoznawstwa historyczno-porównawczego do pragmatyki, Kraków 2009.
Zobacz w Google Scholar

Pawelec A., Podobieństwo w języku. Wybrane problemy, [w:] Podobieństwo, red. H. Kardel, Z. Muszyński, M. Rajewski, Lublin 2006, s. 63–69.
Zobacz w Google Scholar

Pawłowski A., Metody kwantytatywne w sekwencyjnej analizie tekstu, Warszawa 2001.
Zobacz w Google Scholar

Pąchalska M., MacQueen B. D., Komunikacja interpersonalna a poczucie tożsamości, [w:] Komunikowanie się. Problemy i perspektywy, red. B. Kaczmarek, A. Kucharski, M. Stencel, Lublin 2006, s. 107–135.
Zobacz w Google Scholar

Piekarski P., Smak gniewu, kolor miłości, odgłos strachu – indyjska teoria rasa, [w:] Ikoniczność znaku. Słowo – przedmiot – obraz – gest, red. E. Tabakowska, Kraków 2006, s. 93–98.
Zobacz w Google Scholar

Pilch Z., Zagadnienia języka i stylu w kaznodziejstwie, Kielce 1923.
Zobacz w Google Scholar

Pisarek W., Słowa między ludźmi, Warszawa 1986.
Zobacz w Google Scholar

Pleszkun-Olejniczakowa E., O funkcjonowaniu tekstu literackiego w radiu, [w:] Tekst w mediach, red. K. Michalewski, Łódź 2002, s. 426–431.
Zobacz w Google Scholar

Pleszkun-Olejniczakowa E., Słowa, głosy, dźwięki w słuchowisku radiowym, [w:] Język w komunikacji 2, red. G. Habrajska, Łódź 2001, s. 54–60.
Zobacz w Google Scholar

Popek S., Barwy i psychika, Lublin 1999.
Zobacz w Google Scholar

Prygoń S., Interpretacja. Mówię, czytam, wygłaszam, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Psycholingwistyka, red. J. B. Gleason, N. B. Ratner, Gdańsk 2005.
Zobacz w Google Scholar

Rakoczy M., Słowo – działanie – kontekst. O etnograficznej koncepcji języka Bronisława Malinowskiego, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Ratajczak D., Projekt scenicznego ukształtowania słowa w komedii czasów stanisławowskich, [w:] Kultura żywego słowa w dawnej Polsce, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1989.
Zobacz w Google Scholar

Ricoeur P., Mowa i pismo, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 423–429.
Zobacz w Google Scholar

Riesman D., Tradycja oralna a słowo pisane, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 395–401.
Zobacz w Google Scholar

Rokoszowa J., Język a milczenie, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 1986, z. XL, s. 129–137.
Zobacz w Google Scholar

Ropa A., Rola cech prozodycznych w rozwiązywaniu zjawisk homonimii syntaktycznej w języku mówionym, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 1986, z. XL, s. 139–145.
Zobacz w Google Scholar

Ropa A., Rusowicz A., Rola cech prozodycznych w segmentacji tekstu mówionego, [w:] Badania nad językiem Telewizji Polskiej. Studia metodologiczne i opisowe, red. Z. Kurzowa, Warszawa 1985, s. 25–37.
Zobacz w Google Scholar

Rousseau J. J., Szkic o pochodzeniu języków, Kraków 2001.
Zobacz w Google Scholar

Rozwadowski J., Głosownia języka polskiego. Ogólne zasady głosowni, Kraków 1925.
Zobacz w Google Scholar

Rozwadowski J., O zjawiskach i rozwoju języka, Kraków 1950.
Zobacz w Google Scholar

Rozwadowski J., Szkic wymowy polskiej, Kraków 1901.
Zobacz w Google Scholar

Rudek-Data K., Pauza a przerwanie w wypowiedzi mówionej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Językoznawcze” 1981, z. 70, s. 103–108.
Zobacz w Google Scholar

Sajkowski A., Słowo żywe w kulturze politycznej dawnej Polski (sejmy, sejmiki, wyprawy wojenne, poselstwa), [w:] Kultura żywego słowa w dawnej Polsce, red. H. Dziechcińska, Warszawa 1989, s. 140–155.
Zobacz w Google Scholar

Sapir E., Język, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 49–57.
Zobacz w Google Scholar

Schiller F., Kallias, czyli o pięknie, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Searle J. R., Czym jest akt mowy?, [w:] Akty i gatunki mowy, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 24–32.
Zobacz w Google Scholar

Searle J. R., Umysł, język, społeczeństwo. Filozofia i rzeczywistość, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Siedlecki F., Studia z metryki polskiej, Wilno 1937.
Zobacz w Google Scholar

Sierotwiński S., Słownik terminów literackich, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1986.
Zobacz w Google Scholar

Sipowicz J., Ja i mój głos, Brzezia Łąka 2009.
Zobacz w Google Scholar

Słownik 100 tysięcy potrzebnych słów, red. J. Bralczyk, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Słownik języka polskiego PWN, red. M. Szymczak, Warszawa 1984.
Zobacz w Google Scholar

Słownik języka polskiego, red. L. Drabik, E. Sobol, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Słownik języka polskiego, red. M. Bańko, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Słownik języka polskiego, red. W. Doroszewski, Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

Słownik terminologii językoznawczej, red. Z. Gołąb, A. Heinz, K. Polański, Warszawa 1970.
Zobacz w Google Scholar

Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar

Stanisławski K., Praca aktora nad sobą, Warszawa 1954.
Zobacz w Google Scholar

Stanulewicz D., Zróżnicowanie regionalne prototypowych odniesień sześciu podstawowych nazw barw w języku polskim (biały, czarny, czerwony, zielony, żółty, niebieski) – na tle porównawczym wybranych języków słowiańskich i germańskich, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 2006, t. LXII, red. R. Laskowski, s. 199–211.
Zobacz w Google Scholar

Steffen-Batogowa M., Polski system intonacyjny a kategorie zdaniowe, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 201–208.
Zobacz w Google Scholar

Steffen-Batogowa M., Struktura akcentowa języka polskiego, Warszawa–Poznań 2000.
Zobacz w Google Scholar

Stempel W. D., Narracja potoczna jako prototyp, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 180–201.
Zobacz w Google Scholar

Strutyński J., Elementy gramatyki historycznej języka polskiego, Kraków 1998.
Zobacz w Google Scholar

Strutyński J., Gramatyka polska, Kraków 2002.
Zobacz w Google Scholar

Struve H., Wybór pism estetycznych, Kraków 2010.
Zobacz w Google Scholar

Sulima R., Współczesne przekazy ustne (wybrane zagadnienia), [w:] Literatura ludowa i literatura chłopska. Materiały z ogólnopolskiej naukowej konferencji folklorystycznej 16–18 II 1973, red. A. Aleksandrowicz, C. Hernas, J. Bartmiński, Lublin 1977.
Zobacz w Google Scholar

Sykulska K., O stereotypie fonicznym, „Rozprawy Komisji Językowej” 2002, t. XXVIII, Wrocław, s. 147–153.
Zobacz w Google Scholar

Szober S., Gramatyka języka polskiego, Warszawa 1931.
Zobacz w Google Scholar

Szober S., O pewnym współczesnym zwyczaju akcentowania wyrazów w języku polskim, Warszawa 1937.
Zobacz w Google Scholar

Szpyra-Kozłowska J., Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Lublin 2002.
Zobacz w Google Scholar

Szwajkowska A., Wartość komunikacyjno-emotywna pauz a ich parametry ilościowe, [w:] Ilość – wielkość – wartość, red. E. Umińska-Tytoń, Łódź 2010, s. 503–518.
Zobacz w Google Scholar

Szwajkowska A., Wstęp do prozodii komunikacyjnej, [w:] Rozmowy o komunikacji 6. Dynamika dyskursu społecznego, red. G. Habrajska, Łódź 2013, s. 117–166.
Zobacz w Google Scholar

Szwajkowska A., Za gestem fonicznym stoi prozodia, [w:] Rozmowy o komunikacji 4. Metodologia i praktyka komunikacji społecznej, red. G. Habrajska, Łask 2010, s. 37–48.
Zobacz w Google Scholar

Szymura J., Język, mowa i prawda w perspektywie fenomenologii lingwistycznej J. L. Austina, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1982.
Zobacz w Google Scholar

Ślusarz A., Akcent polski według Hansa-Waltera Wodarza, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 195–200.
Zobacz w Google Scholar

Śniatkowski S., Milczenie i pauza w gramatyce nadawcy i odbiorcy. Ujęcie lingwoedukacyjne, Kraków 2002.
Zobacz w Google Scholar

Tedlock D., Ku poetyce ustnej, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 75–88.
Zobacz w Google Scholar

Tenner J., Estetyka żywego słowa, Lwów 1904.
Zobacz w Google Scholar

Tenner J., Technika żywego słowa, Lwów 1931.
Zobacz w Google Scholar

Toczyska B., Głośno i wyraźnie. 9 lekcji dobrego mówienia, Gdańsk 2007.
Zobacz w Google Scholar

Tokarska-Bakir J., Obraz osobliwy. Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Wielkie opowieści, Kraków 2000.
Zobacz w Google Scholar

Tokarski R., Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie, Lublin 1995.
Zobacz w Google Scholar

Tołstoj A., Do młodych pisarzy, [w:] W pracowni mistrza, Warszawa 1954.
Zobacz w Google Scholar

Valéry P., Myśli bez retuszu, Białystok 1994.
Zobacz w Google Scholar

Waszakowa K., Podstawowe nazwy barw i ich prototypowe odniesienia. Metodologia opisu porównawczego, [w:] Studia z semantyki porównawczej, red. R. Grzegorczykowa, K. Waszakowa, Warszawa 2000, s. 17–28.
Zobacz w Google Scholar

Waszakowa K., Struktura znaczeniowa podstawowych nazw barw. Założenia opisu porównawczego, [w:] Studia z semantyki porównawczej, red. R. Grzegorczykowa, K. Waszakowa, Warszawa 2000, s. 59–72.
Zobacz w Google Scholar

Watt I., Narodziny powieści a czytelnicy, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 546–556.
Zobacz w Google Scholar

Widengren G., Fenomenologia religii, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Wieczorkiewicz B., Sztuka mówienia, Warszawa 1980.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka A., Akty i gatunki mowy w różnych językach i kulturach, [w:] Akty i gatunki mowy, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 107–136.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka A., Genry mowy, [w:] Akty i gatunki mowy, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004, s. 99–106.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka A., Wierzbicki P., Praktyczna stylistyka, Warszawa 1970.
Zobacz w Google Scholar

Wierzchowska B., Opis fonetyczny języka polskiego, Warszawa 1967.
Zobacz w Google Scholar

Wierzchowska B., Wymowa polska, Warszawa 1971.
Zobacz w Google Scholar

Winkin Y., Telegraf i orkiestra, [w:] Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, red. G. Godlewski, Warszawa 2003, s. 105–112.
Zobacz w Google Scholar

Wiśniewski M., Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego, Toruń 2001.
Zobacz w Google Scholar

Wołkoński S., Słowo wyraziste. Zarys badania i podręcznik z dziedziny mechaniki, psychologii, filozofii i estetyki mowy w życiu i na scenie, Poznań 1927.
Zobacz w Google Scholar

Wóycicki K., Forma dźwiękowa prozy polskiej i wiersza polskiego, Warszawa 1960.
Zobacz w Google Scholar

Wóycicki K., Melodia mowy, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 220–225.
Zobacz w Google Scholar

Wóycicki K., Rozczłonowanie akcentacyjne prozy, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 172–184.
Zobacz w Google Scholar

Wóycicki K., Rytm w liczbach, Wilno 1938.
Zobacz w Google Scholar

Wóycicki K., Tempo mowy, [w:] Prozodia, fonetyka, fonologia, red. J. Bartmiński, M. Nowosad-Bakalarczyk, Lublin 2010, s. 226–227.
Zobacz w Google Scholar

Wróbel H., Wyrażenia funkcyjne w systemie i tekście, Toruń 1995.
Zobacz w Google Scholar

Wysocka M., Przyczyny i objawy zaburzeń prozodii mowy, [w:] Sens i brzmienie, red. M. Danielewiczowa, J. Bilińska, K. Doboszyńska-Markiewicz, J. Zaucha, Warszawa 2015, s. 185–194.
Zobacz w Google Scholar

Zawodziński K. W., Zarys wersyfikacji polskiej, Wilno 1936.
Zobacz w Google Scholar

Zdunkiewicz D., Akty mowy, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001, s. 269–280.
Zobacz w Google Scholar

Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław–Warszawa–Kraków 2000.
Zobacz w Google Scholar

Zumthor P., Pamięć i wspólnota, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 151–179.
Zobacz w Google Scholar

Zumthor P., Właściwości tekstu oralnego, [w:] Literatura ustna, red. M. Głowiński, Gdańsk 2010, s. 125–147.
Zobacz w Google Scholar

Okladka

Opublikowane

30 grudnia 2021

Licencja

Licencja

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN

ISBN

ISBN-13 (15)

978-83-8220-657-9

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8220-658-6

Inne prace tego samego autora