Opera w Polsce w latach 1635–1795

Autorzy

Grzegorz Markiewicz
Uniwersytet Łódzki, Wydział Filozoficzno-Historyczny, Katedra Historii Polski XIX wieku
https://orcid.org/0000-0001-6135-5049

Słowa kluczowe:

opera w Polsce, teatr w Polsce, sztuka operowa, Teatr Narodowy, Stanisław August Poniatowski

Streszczenie

Prezentowana publikacja jest opowieścią o operze w Polsce w latach 1635-1795. Autor uwzględnia w niej różne ówczesne formy sceniczno-muzyczne, potocznie określane mianem opery. Odwołując się do rodzimego i europejskiego kontekstu historycznego, koncentruje się wyłącznie na dziełach operowych wystawianych przez zespoły cudzoziemskie na dworze królewskim oraz na publicznej scenie narodowej utworzonej pod patronatem Stanisława Augusta Poniatowskiego. W literaturze przedmiotu brakuje syntezy poświęconej scenie operowej w Polsce. Książka ta obejmuje okres od pojawienia się w Rzeczypospolitej pierwszych dzieł operowych za panowania Wazów do początków polskiej sceny operowej za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Praca – napisana z punktu widzenia historyka idei i świadomości społecznej – stanowi pierwszą część szerszego autorskiego projektu poświęconego dziejom polskiej sceny operowej od jej początków po rok 1918. Skierowana jest do szerokiego grona odbiorców, zwłaszcza do historyków, kulturoznawców, teatrologów i muzykologów.

Bibliografia

„Gazeta Warszawska” 1784–1786
Zobacz w Google Scholar

„Monitor” 1765–1773
Zobacz w Google Scholar

„Pamiętnik Polityczny i Historyczny Przypadków, Ustaw, Osób, Miejsc i Pism wiek nasz szczególniej interesujących” 1783.
Zobacz w Google Scholar

„Wiadomości Warszawskie” 1765–1770
Zobacz w Google Scholar

Afisze Teatru Narodowego [w:] L. Bernacki, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. I, Źródła i materiały, Lwów 1925 [reprint 1979].
Zobacz w Google Scholar

Bernacki L., Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. I, Źródła i materiały, Warszawa 1979.
Zobacz w Google Scholar

Bielawski J., Natręci. Komedia z rozkazu Najjaśniejszego Stanisława Augusta Króla Polski, Wielkiego Księcia Litewskiego etc. przez Józefa Bielskiego fligel-adiutanta Buławy Wielkiej W.X. Litewskiego napisana i na widok dnia
Zobacz w Google Scholar

Listopada roku 1765 w Warszawie wystawiona, oprac. P. Kencki, „Pamiętnik Teatralny” 2015.
Zobacz w Google Scholar

Billewicz T., Diariusz podróży po Europie w latach 1677–1678, z rękopisu odczytał, wstępem i komentarzem opatrzył M. Kunicki-Goldfinger, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Bruyère J. de La, Charaktery, tłum. A. Tatarkiewicz, Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

Czartoryski A. K., Myśli o pismach polskich: z uwagami nad sposobem pisania w rozmaitych materiach, Wilno 1801.
Zobacz w Google Scholar

Czartoryski A. K., Przedmowa do komedii „Kawa”, Warszawa 1779, [w:] L. Bernacki, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. I, Źródła i materiały, Lwów 1925.
Zobacz w Google Scholar

Czartoryski A. K., Przedmowa do komedii p.t. Panna na wydaniu, Warszawa 1774, [w:] L. Bernacki, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. I, Źródła i materiały, Warszawa 1979.
Zobacz w Google Scholar

Da Ponte L., Pamiętniki, przeł. J. Popiel, Kraków 1977.
Zobacz w Google Scholar

Dictionnaire de L’ Académie française, t. II, J.-B. Coignard, Paris 1694.
Zobacz w Google Scholar

Dmochowski F. K., O Teatrze Polskim – „Alzyra”, „Nowy Pamiętnik Warszawski” 1801, t. I, nr 1.
Zobacz w Google Scholar

Dmochowski F. K., Sztuka rymotwórcza. Poema w czterech pieśniach, Warszawa 1788.
Zobacz w Google Scholar

Do Autora, [w:] Filozof Zmieniony: Opera w Muzyce Reprezentowana Na Zamkowym Theatrum Słonimskim Pod Czas Karnawału R. 1771, Wilno 1771.
Zobacz w Google Scholar

Doniesienie teatralne, „Dodatek do Gazety Warszawskiej” 1807, nr 64 [11 sierpnia, wtorek].
Zobacz w Google Scholar

Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers, t. XI, Paris 1765.
Zobacz w Google Scholar

Heyking K., Wspomnienia, [w:] Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, wyd. W. Zawadzki, t. I, Warszawa 1963.
Zobacz w Google Scholar

Historia nauk wyzwolonych przez Jmć P. Juvenel de Carlancas francuskim językiem pisana na polski przełożona ad usum Korpusu Kadetów J.K.MCI, Warszawa 1766.
Zobacz w Google Scholar

Jakub Regulski do Marianny Potockiej, [w:] R. Kaleta, Wzmianki o życiu teatralnym Warszawy w korespondencji Marianny z Kątskich Potockiej (1765–1766), „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Jarzębski A., Gościniec albo opisanie Warszawy z r. 1643, Warszawa 1643 [przedruk Warszawa 1909].
Zobacz w Google Scholar

Kalendarz Teatrowy, dla powszechnej narodu polskiego przysługi, dany na rok przestępny 1780, Warszawa, M. Groll [1779], [w:] L. Bernacki, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. I, Źródła i materiały, Lwów 1925 [reprint 1979].
Zobacz w Google Scholar

Kitowicz J., Pamiętniki czyli Historia polska, oprac. P. Matuszewska, Z. Lewinówna, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Krasicki I., Uwagi, oprac. Z. Libera, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Krótka przedmowa Wydawcy tej Księgi oraz i wprowadzenie do Dzieła Jmć P. Juvenel de Carlancas pod tytułem Historia nauk wyzwolonych z francuskiego na polski przetłumaczonego ad usum Kawalerów Korpusu Kadeckiego J.K.Mci, [w:] Historia nauk wyzwolonych przez Jmć P. Juvenel de Carlancas francuskim językiem pisana na polski przełożona ad usum Korpusu Kadetów J.K.MCI, Warszawa 1766.
Zobacz w Google Scholar

Kulczycki W., Diariusz podróży do Polski, wyjęty z pamiętników Jana Chrzciciela Fagginoli, „Czas” [Dodatek] 1858, t. XI, z. 2.
Zobacz w Google Scholar

Linde S. B., Słownik języka polskiego, t. II, cz. II, Warszawa 1811.
Zobacz w Google Scholar

List J. Rafałowiczowej do Henryka Denhoffa, starosty urzędowskiego, 1700, 4. Novembris, Jazdów, [w:] Do dziejów teatru polskiego za Augusta II, „Pamiętnik Teatralny” 1954, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

List nuncjusza A. Santa Croce do kard. F. Barberiniego (8 III 1628), „Teki Rzymskie” 62, Zakł. Dok. Inst. Hist. PAN w Krakowie, dok. nr 25.
Zobacz w Google Scholar

List XIV na karty „Monitora”, [w:] Listy z okoliczności „Monitorów” od przyjaciela do przyjaciela pisane. Rkps. Biblioteka Czartoryskich, sygn. 1195. Przedruk: S. Ozimek, Udział „Monitora” w kształtowaniu Teatru Narodowego (1765–1785), Wrocław 1957.
Zobacz w Google Scholar

Listy ks. z Lubomirskich Radziwiłłowej, miecznikowej litewskiej, do Jana Klemensa Branickiego, hetmana w.k. i do ks. Betańskiego, jego sekretarza, zebrał i ułożył Kazimierz Waliszewski, „Niwa” 1883, t. XXIV, z. 205–210.
Zobacz w Google Scholar

Listy Wojciecha Jakubowskiego do Jana Klemensa Branickiego wielkiego hetmana koronnego z lat 1758–1771, Warszawa 1882.
Zobacz w Google Scholar

Madame de Gibbes do Marianny Potockiej, [w:] R. Kaleta, Wzmianki o życiu teatralnym Warszawy w korespondencji Marianny z Kątskich Potockiej (1765–1766), „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Moszczeński A., Pamiętniki do historii polskiej w ostatnich latach panowania Augusta III i pierwszych Stanisława Augusta Poniatowskiego przez Adama Moszczyńskiego, Poznań 1867.
Zobacz w Google Scholar

Mowa J. Lipińskiego na otwarcie Szkoły Dramatycznej Teatru Narodowego, [w:] Recenzje teatralne Towarzystwa Iksów 1815–1819, opracował i wstępem opatrzył J. Lipiński, Wrocław 1956.
Zobacz w Google Scholar

Muzyka w czasopismach polskich XVIII wieku. Okres stanisławowski (1764– 1800). Bibliografia i antologia, oprac. J. Szwedowska, Kraków 1984.
Zobacz w Google Scholar

Naruszewicz A., Opisanie festynu danego w Łazienkach […] dnia 14 września roku 1788, Warszawa 1788 [przedruk w: L. Bernacki, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta, Lwów 1925; reprint Warszawa 1979, t. I].
Zobacz w Google Scholar

Ogiński M. K., Listy o muzyce, wyd. T. Strumiłło, Kraków 1956. Opaliński K., Satyry, Wrocław 1953.
Zobacz w Google Scholar

Pamiętniki Albrychta Stanisława X. Radziwiłła kanclerza wielkiego litewskiego. Wydane z rękopisu przez Edwarda Raczyńskiego, t. I–II, Poznań 1839.
Zobacz w Google Scholar

Pelagia Potocka do Marianny Potockiej, [w:] R. Kaleta, Wzmianki o życiu teatralnym Warszawy w korespondencji Marianny z Kątskich Potockiej (1765–1766), „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Pöllnitz K. L., Ogień pałającej miłości w śmiertelnym zagrzebiony popiele albo ciekawa introspekcja w życiu Augusta II, przeł. P. Buchwald-Pelcowa, Warszawa 1973.
Zobacz w Google Scholar

Projet pour le maintien d’un theatre national. Rkps, „Le Theatre”, chap. Annees 1776–1777, no 3.
Zobacz w Google Scholar

Rousseau J. J., Opéra, [w:] tenże, Dictionnaire de musique, Paris 1768. Rzewuski H., Pamiątki Soplicy, wyd. Z. Lewinówna, Warszawa 1983.
Zobacz w Google Scholar

Schulz F., Podróże Inflantczyka z Rygi do Warszawy i po Polsce w latach 1791– 1793, Warszawa 1956.
Zobacz w Google Scholar

Teatr narodowy (pismo nadesłane), „Pamiętnik Warszawski” 1810, t. II, nr 4.
Zobacz w Google Scholar

Teatr Narodowy 1765–1766. Raporty szpiega. Podpatrzył i opisał Jan Heine, agent Franciszka Xawerego królewicza polskiego księcia regenta saskiego, przeł. M. Klimowicz, Warszawa 1962.
Zobacz w Google Scholar

Tende G., Relacja historyczna o Polsce, przeł. T. Falkowski, Wilanów 2013.
Zobacz w Google Scholar

Utarczka krwawie wojującego Boga i Pana zastępów za grzechy narodu ludzkiego na nieśmiertelną pamiątkę Wielko Piątkowymi scenami i na zbudowanie audytora reprezentowana, „Pamiętnik Teatralny” 1960, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Warszawski teatr Sułkowskich. Dokumenty z lat 1774–1785, oprac. M. Rulikowski, Wrocław 1957.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka-Michalska K., Źródła do historii teatru warszawskiego od roku 1762 do roku 1833, cz. 1, Czasy stanisławowskie, Wrocław 1951.
Zobacz w Google Scholar

Wraxall N. W., Wspomnienia z Polski (1778), [w:] Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, wyd. W. Zawadzki, t. I, Warszawa 1963.
Zobacz w Google Scholar

Zofia Lubomirska do Marianny Potockiej, [w:] R. Kaleta, Wzmianki o życiu teatralnym Warszawy w korespondencji Marianny z Kątskich Potockiej (1765–1766), „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Życie dworskie Polaków i Polek na dworze królów domu saskiego w Polsce i Saxonii, [w:] Obraz Polaków i Polski w XVIII wieku, wyd. E. Raczyński, Wrocław 1843.
Zobacz w Google Scholar

Anegdoty i sensacje obyczajowe wieku Oświecenia w Polsce, red. R. Kaleta, Warszawa 1958.
Zobacz w Google Scholar

Babilas D., Opera Paryska. Palais Garnier. Historia, sztuka, mit, Warszawa 2018.
Zobacz w Google Scholar

Batta A., Opera. Kompozytorzy, dzieła, wykonawcy, przekład zbiorowy, Köln 2001.
Zobacz w Google Scholar

Bernacki L., „Nędza uszczęśliwiona”, Kantata, [w:] tenże, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta. Z 68 podobiznami, t. II, Notatki i studia, Lwów 1925 [reprint Warszawa 1979].
Zobacz w Google Scholar

Bernacki L., U kolebki warszawskiej sceny publicznej. 1765–1774, [w:] tenże, Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta Poniatowskiego. Z 68 podobiznami, t. 2, Notatki i studia, Lwów 1925 [reprint Warszawa 1979].
Zobacz w Google Scholar

Bogusławski W., Dzieje Teatru Narodowego na trzy części podzielone oraz Wiadomość o życiu sławnych artystów, Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

Bristiger M., Malinowski W., O teatrze królowej Marii Kazimiery, Domenico Scarlattim i kilku innych sprawach, „Ruch Muzyczny” 1976, nr 13.
Zobacz w Google Scholar

Brzozowski J., W sprawie początków opery polskiej, „Echo Muzyczne Teatralne i Artystyczne” 1885, nr 97.
Zobacz w Google Scholar

Carter T., The Seventeenth Century, [w:] The Oxford Illustrated History of Opera, ed. R. Parker, Oxford 1994.
Zobacz w Google Scholar

Chomiński J. M., Wilkowska-Chomińska K., Historia muzyki polskiej, cz. 1, Kraków 1995.
Zobacz w Google Scholar

Chybiński A., Słownik muzyków dawnej Polski do r. 1800, Kraków 1949.
Zobacz w Google Scholar

Czaja D., Trucizna miłości, „dwutygodnik.com” 2012, nr 84.
Zobacz w Google Scholar

Dąbrowski S., Antrepryza Montbruna w 1778, „Pamiętnik Teatralny” 1954, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Dębowski M., Aktorowie początkowi, „Pamiętnik Teatralny” 2015, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Dmuszewski L. A., Krótka kronika teatru polskiego, Łódź 1991.
Zobacz w Google Scholar

Dubiski S., Opera pod lupą, Warszawa 2012.
Zobacz w Google Scholar

Fabiani B., Warszawski dwór Ludwiki Marii, Warszawa 1976.
Zobacz w Google Scholar

Feicht H., Przyczynki do dziejów kapeli królewskiej w Warszawie za rządów kapelmistrza Marka Scacchiego, „Kwartalnik Muzyczny” 1928/1929, t. I.
Zobacz w Google Scholar

Frączyk T., Adam Kazimierz Czartoryski. Biografia historyczno-literacka na tle przemian ideowych polskiego Oświecenia, Kraków 2012.
Zobacz w Google Scholar

Golianek R., Opery Michała Józefa Ksawerego Poniatowskiego, Toruń 2012.
Zobacz w Google Scholar

Grun B., Dzieje operetki, Kraków 1974.
Zobacz w Google Scholar

Holland P., Petterson M., Teatr XVIII wieku, [w:] Historia teatru, red. J. R. Brown, przeł. H. Baltyn-Karpińska, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Horowicz H., Teatr operowy. Historia opery. Realizacje sceniczne. Perspektywy, Warszawa 1963.
Zobacz w Google Scholar

Jachimecki Z., Muzyka polska od roku 1572–1795, [w:] Polska, jej dzieje i kultura od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, t. II, Warszawa 1927.
Zobacz w Google Scholar

Jachimecki Z., Wpływy włoskie w muzyce polskiej, cz. 1, 1540–1640, Kraków 1911.
Zobacz w Google Scholar

Jackl J., Z badań nad teatrem czasów saskich, „Pamiętnik Teatralny” 1960, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Jeske-Choiński T., Technika dramatu. Podług Gustawa Freytaga Die Technik des Dramas, „Echo Muzyczne Teatralne i Artystyczne” 1887, nr 212.
Zobacz w Google Scholar

Judkowiak B., Wzgardzony wielogłos. Kultura teatralna czasów saskich i jej tradycje, Poznań 2007.
Zobacz w Google Scholar

Kaleta R., W kręgu A. K. Czartoryskiego, „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Kamiński P., Tysiąc i jedna opera, t. I–II, Kraków 2008.
Zobacz w Google Scholar

Kapłon A., Opera włoska w Warszawie 1784–1794 (Na tle europejskim), „Prace Literackie” 1979, t. XX [„Acta Universitatis Wratislaviensis” nr 457].
Zobacz w Google Scholar

Kapłon A., Warszawskie libretta opery „LA CONTADINA IN CORTE”, „Pamiętnik Literacki” 1991, z. 2.
Zobacz w Google Scholar

Karasowski M., Rys historyczny opery polskiej. Poprzedzony szczegółowym poglądem na dzieje muzyki dramatycznej powszechnej, Warszawa 1859.
Zobacz w Google Scholar

Karpiński A., Stepnowski A., Wprowadzenie do lektury, [w:] P. Corneille, J. A. Morsztyn, Cyd albo Roderyk, Warszawa 1999.
Zobacz w Google Scholar

Kencki P., Tradycje Sceny Narodowej, „Pamiętnik Teatralny” 2015, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Kleczyński J., Opera polska przed i po… Halce, „Echo Muzyczne Teatralne i Artystyczne” 1885, nr 91.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Andrzej Kapłon (31 lipca 1940 – 27 czerwca 1995), „Pamiętnik Literacki” 1997, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Kształtowanie się źródła polskiej doktryny teatralnej w latach 1765–1767, „Pamiętnik Literacki” 1963, nr 3.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Początki teatru stanisławowskiego (1765–1773), Warszawa 1965.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Początki teatru stanisławowskiego. Zespoły Villiersa i Rousselois, „Pamiętnik Teatralny” 1962, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Repertuar teatru warszawskiego w latach 1765–1767, „Pamiętnik Teatralny” 1962, nr 2.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Teatr Augusta III w Warszawie, „Pamiętnik Teatralny” 1965, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Klimowicz M., Teatr narodowy w latach 1774–1778, [w:] Teatr Narodowy w dobie oświecenia, Księga pamiątkowa sesji poświęconej 200-leciu Teatru Narodowego, red. E. Heise, K. Wierzbicka-Michalska, Wrocław 1967.
Zobacz w Google Scholar

Konarski K., Teatr warszawski w dobie saskiej, „Pamiętnik Teatralny” 1952, z. 2–3.
Zobacz w Google Scholar

Korzeniewski B., Poglądy na grę aktora w czasach Stanisława Augusta, „Sprawozdania Towarzystwa Naukowego Warszawskiego” Wydział I [Warszawa] 1939, t. XXXII.
Zobacz w Google Scholar

Kott J., Bielawski i Bielawscy, „Pamiętnik Literacki” 1950, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Kott J., Główne problemy teatru w dobie Oświecenia, [w:] Teatr Narodowy w dobie Oświecenia, Księga pamiątkowa sesji poświęconej 200-leciu Teatru Narodowego, red. E. Heise, K. Wierzbicka-Michalska, Wrocław 1967.
Zobacz w Google Scholar

Kozłowski K., Opera i dramat muzyczny. Szkice, Poznań 2006.
Zobacz w Google Scholar

Kronika Pawła Piaseckiego biskupa przemyskiego. Polski przekład wedle dawnego rękopisu, poprzedzony studium krytycznym nad życiem i pismami autora, Kraków 1870.
Zobacz w Google Scholar

Król B., Budynek Operalni Saskiej w Warszawie, „Pamiętnik Teatralny” 1956, z. 4.
Zobacz w Google Scholar

Król B., Działalność teatralna Jana Bogumiła Plerscha, „Pamiętnik Teatralny” 1954, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Król B., Publiczne sale teatralne Warszawy w latach 1774–1776, „Pamiętnik Teatralny” 1953, z. 2.
Zobacz w Google Scholar

Król-Kaczorowska B., Dekoracje w operze Augusta III. Warszawa 1748–1763, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Król-Kaczorowska B., Dwie Operalnie, „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Kruczyński A., Teatr publiczny – od staropolskich początków, „Scena” 2015, nr 1.
Zobacz w Google Scholar

Kuligowska-Korzeniewska A., Pamięć roku 1765, „Pamiętnik Teatralny” 2015, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Kurpiński K., O operze polskiej, „Tygodnik Muzyczny” 1820, nr 25.
Zobacz w Google Scholar

Kwiatkowski M., Przyczynek do dziejów Operalni, „Pamiętnik Teatralny” 1965, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Latoszewski Z., Opera w Polsce przedrozbiorowej, „Wiadomości Muzyczne” 1925, nr 2.
Zobacz w Google Scholar

Lesiak M. D., Polska nauka o teatrze w latach 1945–1975, Wrocław 2008.
Zobacz w Google Scholar

Lewański J., Świadkowie i świadectwa opery Władysławowskiej, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Lewański J., Teatr, dramat i muzyka za Stanisława Augusta w świetle nowych źródeł, „Pamiętnik Teatralny” 1960, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Lewicki J., Jak mogła „wyglądać” premiera Dafne na dworze Władysława IV? Scenografia i machiny teatralne w XVII-wiecznych adaptacjach operowych, „Bez Porównania” 2013, nr 3 (14).
Zobacz w Google Scholar

Lisiecka K., Europejskie tło idei narodowego teatru, [w:] Opera wobec historii, red. R. D. Golianek, P. Urbański, Toruń 2012.
Zobacz w Google Scholar

Lisiecka K., Wojciech Bogusławski i teatr operowy, [w:] Wojciech Bogusławski in memoriam, red. M. Bajer, D. Kamińska, Gołęczewo 2007.
Zobacz w Google Scholar

Lübbe H., Czym są historie i po co się je opowiada? Rekonstrukcja odpowiedzi udzielonej przez historyzm, [w:] Opowiadanie historii w niemieckiej refleksji teoretycznohistorycznej i literaturoznawczej od oświecenia do współczesności, wybór, przekład i oprac. J. Kałążny, Poznań 2003.
Zobacz w Google Scholar

Marczyński J., Przewodnik operowy, Warszawa 2011.
Zobacz w Google Scholar

Markiewicz G., Opera jako forma narracji historycznej, „Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX wieku” 2015, t. XIV.
Zobacz w Google Scholar

Mianowski J., Krzywe lustro opery, Toruń 2011.
Zobacz w Google Scholar

Mianowski J., W stronę historiozofii opery, [w:] Bliżej opery. Twórcy – Dzieła – Konteksty, red. J. Mianowski, R. D. Golianek, Toruń 2010.
Zobacz w Google Scholar

Miks-Rudkowska N., Niektóre projekty dekoracji scenograficznych Giovanniego Battisty Gisleniego na dworze Wazów, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Morawski P., Oświecenie. Przedstawienia, Warszawa 2017.
Zobacz w Google Scholar

Nawrocka-Wysocka A., Opery Monteverdiego, [w:] Bliżej opery. Twórcy – Dzieła – Konteksty, red. J. Mianowski, R. D. Golianek, Toruń 2010.
Zobacz w Google Scholar

Nowak-Romanowicz A., Klasycyzm 1750–1830, [w:] Historia muzyki polskiej, t. IV, red. S. Sutkowski, Warszawa 1995.
Zobacz w Google Scholar

Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Ozimek S., Udział „Monitora” w kształtowaniu Teatru Narodowego (1765– 1785), Wrocław 1957.
Zobacz w Google Scholar

Paprocki W., Jean-Baptiste Lully. Król Słońce francuskiej opery barokowej, [w:] Bliżej opery. Twórcy – Dzieła – Konteksty, red. J. Mianowski, R. D. Golianek, Toruń 2010.
Zobacz w Google Scholar

Patalas A., Początki opery we Włoszech: Florencja i Wenecja, [w:] Bliżej opery. Twórcy – Dzieła – Konteksty, red. J. Mianowski, R. D. Golianek, Toruń 2010.
Zobacz w Google Scholar

Poliński A., Dzieje muzyki polskiej w zarysie, Lwów 1907.
Zobacz w Google Scholar

Polska stanisławowska w oczach cudzoziemców, wyd. W. Zawadzki, t. I, Warszawa 1963.
Zobacz w Google Scholar

Poplatek J., Studia z dziejów jezuickiego teatru szkolnego w Polsce, Wrocław 1957.
Zobacz w Google Scholar

Przybyszewska-Jarmińska B., Muzyczne dwory polskich Wazów, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Przybyszewska-Jarmińska B., O muzycznych i teatralnych doświadczeniach Michała Kazimierza Radziwiłła podczas jego pobytu w Italii w latach 1677–1678 raz jeszcze, „Res Facta Nova” 2011, nr 12 (21).
Zobacz w Google Scholar

Puchalska I., Sztuka adaptacji. Literatura romantyczna w operze dziewiętnastowiecznej, Kraków 2004.
Zobacz w Google Scholar

Rachuba A., „Warszawski dwór Marii Ludwiki”, Bożena Fabiani, Warszawa 1976 [recenzja], „Przegląd Historyczny” 1977, nr 68 (2).
Zobacz w Google Scholar

Raczyński E., Przedmowa, [w:] Pamiętniki Albrychta Stanisława X. Radziwiłła kanclerza wielkiego litewskiego. Wydane z rękopisu przez Edwarda Raczyńskiego, t. I, Poznań 1839.
Zobacz w Google Scholar

Raszewski Z., Bogusławski, t. I–II, Warszawa 1972.
Zobacz w Google Scholar

Raszewski Z., Jeszcze o staropolskim teatrze zawodowym, „Pamiętnik Teatralny” 1955, z. 2.
Zobacz w Google Scholar

Raszewski Z., Krótka historia teatru polskiego, Warszawa 1990.
Zobacz w Google Scholar

Raszewski Z., Teatr Narodowy w latach 1779–1789, „Pamiętnik Teatralny” 1966, z. 1–4.
Zobacz w Google Scholar

Raszewski Z., Za króla Sasa, „Pamiętnik Teatralny” 1965, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Ratajczakowa D., Komedia oświeconych 1752–1795, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Ratajczakowa D., Z rodziną komedii do „rodzinnej Europy”, „Pamiętnik Teatralny” 2015, z. 3–4.
Zobacz w Google Scholar

Reich W., Podłoże społeczne i muzyczne drezdeńskiej kultury operowej przed Janem Adolfem Hassem. Streszczenie, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Roszkowska W., Akt zapustny komediantów na Zamku Warszawskim roku 1699, „Pamiętnik Teatralny” 1987, z. 4.
Zobacz w Google Scholar

Roszkowska W., Diariusz życia teatralnego na dworze Jana III, „Pamiętnik Teatralny” 1969, z. 4.
Zobacz w Google Scholar

Rudloff-Hille G., Budowle oraz inscenizacje oper w Dreźnie w XVII i XVIII wieku. Streszczenie, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Ryszkiewicz A., W warszawskim teatrze nadwornym (1716), „Pamiętnik Teatralny” 1965, z. 1.
Zobacz w Google Scholar

Słownik biograficzny teatru polskiego 1765–1965, red. nacz. Z. Raszewski, Warszawa 1973.
Zobacz w Google Scholar

Stasiak A. M., Patriotyzm w myśli konfederatów barskich, Lublin 2005.
Zobacz w Google Scholar

Szweykowska A., Dramma per musica w teatrze Wazów (1635–1648). Karta z dziejów barokowego dramatu, Kraków 1976.
Zobacz w Google Scholar

Szweykowska A., Legenda o operze Piotra Elerta La Fama reale, „Muzyka” 1970, nr 2.
Zobacz w Google Scholar

Szweykowska A., Szweykowski Z., La Liberazione di Ruggiero dall’isola d’Alcina – legendy i fakty, [w:] Księga pamiątkowa ku czci prof. A. Chybińskiego, Kraków 1950.
Zobacz w Google Scholar

Targosz K., Sawantki w Polsce XVII w. Aspiracje intelektualne kobiet ze środowisk dworskich, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Targosz K., Uczony dwór Ludwiki Marii Gonzaga (1646–1667). Z dziejów polsko-francuskich stosunków naukowych, Wrocław 1975.
Zobacz w Google Scholar

Targosz-Kretowa K., Teatr dworski Władysława IV (1635–1648), Kraków 1965.
Zobacz w Google Scholar

Teatr Narodowy 1765–1794, red. J. Kott, Warszawa 1967.
Zobacz w Google Scholar

Tomkiewicz W., Opera Władysławowska w powiązaniu ze zjawiskami kultury artystycznej w Polsce. Streszczenie, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Tomkiewicz W., Widowiska dworskie w okresie renesansu, „Pamiętnik Teatralny” 1953.
Zobacz w Google Scholar

Trilupaitienė J., Drammapermusicaw I połowie XVIIwiekuw Wilnie, [w:] Opera w pałacu wielkich książąt litewskich, red. L. Kunickytė, Wilno 2010.
Zobacz w Google Scholar

Tuszyńska A., Gwiazdy i gwizdy. Z dziejów publiczności teatralnej 1765–1939, Lublin 2002.
Zobacz w Google Scholar

Tygielski W. J., Na tropie kanonika Jacobellego, „Uniwersytet Warszawski. Pismo Uczelni” 2012, nr 2.
Zobacz w Google Scholar

Tyrrell J., Czech opera, Cambridge 1988.
Zobacz w Google Scholar

Viertel K.-H., Zagdanienia dramaturgii operowej za czasów Metastasia, ze szczególnym uwzględnieniem teorii afektów, [w:] Opera w dawnej Polsce na dworze Władysława IV i królów saskich. Studia i materiały, red. J. Lewański, Wrocław 1973.
Zobacz w Google Scholar

Walicki A., Idea narodu w polskiej myśli oświeceniowej, Warszawa 2000.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka-Michalska K., Aktorzy cudzoziemscy w Warszawie w XVIII wieku, Wrocław 1975.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka-Michalska K., Moszyński August Fryderyk (1731–1786), [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXII, Wrocław 1977.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka-Michalska K., Teatr w Polsce w XVIII wieku, [w:] Dzieje teatru polskiego, red. T. Sivert, t. I, Warszawa 1977.
Zobacz w Google Scholar

Wierzbicka-Michalska K., Teatr warszawski za Sasów, Wrocław 1964.
Zobacz w Google Scholar

Windakiewicz S., Około przedstawienia „Cyda” 1661, „Pamiętnik Literacki” 1913, R. XII.
Zobacz w Google Scholar

Windakiewicz S., Teatr ludowy w dawnej Polsce, Kraków 1902.
Zobacz w Google Scholar

Windakiewicz S., Teatr polski przed powstaniem sceny narodowej, Kraków 1921.
Zobacz w Google Scholar

Windakiewicz S., Teatr Władysława IV. 1633–1648, Kraków 1893.
Zobacz w Google Scholar

Wniszewska H., Dramma eroicomico, czyli deheroizacja historii, [w:] Opera wobec historii, red. R. D. Golianek, P. Urbański, Toruń 2012.
Zobacz w Google Scholar

Wniszewska H., Dramma giocoso – między opera seria a opera buffa, Toruń 2013.
Zobacz w Google Scholar

Woodfield I., Mozart’s „Cosi fan tutte”. A compositional history, Woodbridge 2008.
Zobacz w Google Scholar

Woodfield I., Performing Operas for Mozart: Impresarios, Singers and Troupes, Cambridge 2012.
Zobacz w Google Scholar

Wójcik Z., Jan Kazimierz Waza, Wrocław 1997.
Zobacz w Google Scholar

Wypych-Gawrońska A., Muzyka w polskim teatrze dramatycznym do 1918 roku, cz. 1, Częstochowa 2015.
Zobacz w Google Scholar

Zalewski L., Sztuka rymotwórcza Franciszka Ksawerego Dmochowskiego. Studia z dziejów krytyki literackiej w Polsce w epoce pseudoklasycyzmu, Warszawa 1910.
Zobacz w Google Scholar

Žižek S., Dolar M., Druga śmierć opery, przeł. S. Królak, Warszawa 2008.
Zobacz w Google Scholar

Żelechowski S., Opera z wielką ilością nut, [w:] Uprowadzenie z Seraju, Warszawa 1978.
Zobacz w Google Scholar

Żórawska-Witkowska A., Muzyka na dworze Augusta II w Warszawie, Warszawa 1997.
Zobacz w Google Scholar

Żórawska-Witkowska A., Muzyka na dworze i w teatrze Stanisława Augusta, Warszawa 1995.
Zobacz w Google Scholar

Żórawska-Witkowska A., Muzyka na polskim dworze Augusta III, cz. 1, Lublin 2012.
Zobacz w Google Scholar

Żórawska-Witkowska A., O recepcji drammi per musica Pietra Metastasia w kulturze polskiej XVIII wieku, [w:] Muzyka wobec tradycji. Idee – dzieło – recepcja, red. S. Paczkowski, Warszawa 2004.
Zobacz w Google Scholar

Żórawska-Witkowska A., Społeczny status muzyka w baroku, „Barok: Historia – Literatura – Sztuka” 1999, t. VI/I, nr 11.
Zobacz w Google Scholar

okladka

Pobrania

Opublikowane

20 grudnia 2019

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN

ISBN

ISBN-13 (15)

978-83-8142-657-2

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8142-658-9

Inne prace tego samego autora

  • Jarosław Kita, Krzysztof Paweł Woźniak, Wiesław Puś, Kamil Śmiechowski, Violetta Wiernicka, Ewelina M. Kostrzewska, Marzena Iwańska, Grażyna Ewa Karpińska, Marta Sikorska, Krzysztof Stefański, Irmina Gadowska, Daria Rutkowska-Siuda, Piotr Gryglewski, Joanna Sosnowska, Grzegorz Markiewicz, Karolina Kołodziej, Anna Śmiechowicz, Katarzyna Orszulak-Dudkowska, Elżbieta Umińska-Tytoń, Marek Adamczewski, Łódź poprzez wieki. Historia miasta, tom 2: 1820-1914
  • Aleksandra Krupa-Ławrynowicz, Katarzyna Orszulak-Dudkowska, Jacek Jan Pawlik, Krystian Darmach, Katarzyna Kaniowska, Marek Krajewski, Tomasz Ferenc, Ewa Nowina-Sroczyńska, Róża Godula-Węcławowicz, Tomasz Węcławowicz, Renata Hołda, Anna Kurpiel, Sebastian Latocha, Anna Weronika Brzezińska, Mariola Tymochowicz, Marta Sikorska, Monika Kucner, Blanka Soukupová, Božidar Jezernik, Sławomir Sikora, Grzegorz Markiewicz, Kamil Śmiechowski, Rafał Stobiecki, Anna Deredas, Miasto mozaika
  • Grzegorz Markiewicz, Opera w Polsce w latach 1635–1795