Psychologia menopauzy

Marie Percival; Eleonora Bielawska-Batorowicz

doi:10.18778/8331-920-9

Słowa kluczowe: menopauza, psychologia zdrowia, zdrowie psychiczne kobiet, dobrostan, zdrowie mózgu, pozytywne starzenie się

Opublikowane: 30 grudnia 2025

Kategorie: Psychologia,

Pliki do pobrania

PRZECZYTAJ FRAGMENT (PDF)

PRZECZYTAJ FRAGMENT (EPUB)

PRZECZYTAJ FRAGMENT (MOBI)

Co dzieje się z psychiką, relacjami i poczuciem własnej tożsamości kobiety, gdy wchodzi w okres menopauzalny? Dlaczego niektóre zmiany przebiegają łagodnie, a inne wywołują lęk, dezorientację czy spadek nastroju? I przede wszystkim – jak sprawić, by ten etap stał się czasem wzmocnienia, a nie kryzysu?

W publikacji pokazano, że menopauza to nie tylko uderzenia gorąca i wahania hormonów, lecz złożona transformacja obejmująca psychikę, ciało, relacje i społeczne role kobiet. Autorka wyjaśnia, na czym polega „mgła mózgowa”, skąd biorą się zmiany nastroju, jak przebiega proces adaptacji do nowych wyzwań życiowych i dlaczego doświadczenia kobiet są tak różnorodne. Bazując na rzetelnych badaniach oraz współczesnej wiedzy psychologicznej, pomaga zrozumieć czynniki ryzyka, ale też wskazuje skuteczne, udokumentowane metody wspierania dobrostanu – od interwencji psychologicznych po mądre decyzje dotyczące stylu życia i leczenia.

To przystępna, potrzebna i normalizująca perspektywa, która traktuje menopauzę jako naturalny etap życia oraz okazję do refleksji nad własnymi potrzebami. Autorka pokazuje, w jaki sposób wiedza, świadome podejście, odpowiednie wsparcie mogą zmienić sposób przeżywania tego okresu – zarówno przez kobiety, jak i ich bliskich.

Marie Percival

Marie Percival jest akademiczką, autorką, klinicystką i badaczką. Ma ponad osiemnastoletnie doświadczenie dydaktyczne zdobyte w szkolnictwie wyższym w Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie prowadziła zajęcia z zakresu psychologii i terapii psychologicznych. Posiada także doświadczenie praktyczne wynikające z prowadzenia licznych sesji terapeutycznych.

American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, DSM-5(TM) (5th ed.). American Psychiatric Publishing.

Antonovsky, A. (2002). Unravelling the mystery of health: How people manage stress and stay well. W: The Health Psychology Reader (s. 127–139). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781446221129.n9 [wyd. polskie: A. Antonovsky (2005). Rozwikłanie tajemnicy zdrowia. Jak sobie radzić ze stresem i nie zachorować. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii].

Arnould, A., Rochat, L., Azouvi, P., Van Der Linden, M. (2013). A multidimensional approach to apathy after traumatic brain injury. Neuropsychology Review, 23 (3), s. 210–233. https://doi.org/10.1007/s11065-013-9236-3

Baglioni, C., Espie, C.A., Riemann, D. (2022). Cognitive-behavioural therapy for insomnia (CBT-I) across the life span: Guidelines and clinical protocols for health professionals. John Wiley & Sons.

Bezzant, N. (2022). This changes everything: The honest guide to menopause and perimenopause. Penguin Books.

Bigna, J.J., Ndoadoumgue, A.L., Nansseu, J.R., Tochie, J.N., Nyaga, U.F., Nkeck, J.R., Foka, A.J., Kaze, A.D., Noubiap, J.J. (2020). Global burden of hypertension among people living with HIV in the era of increased life expectancy: A systematic review and meta-analysis. Journal of Hypertension, 38 (9), s. 1659–1668. https://doi.org/10.1097/hjh.0000000000002446

Bolier, L., Haverman, M., Westerhof, G.J., Riper, H., Smit, F., Bohlmeijer, E. (2013). Positive psychology interventions: A meta-analysis of randomized controlled studies. BMC Public Health, 13 (1). https://doi.org/10.1186/1471-2458-13-119

Bolton, D., Gillett, G. (2019). The biopsychosocial model of health and disease: New philosophical and scientific developments. Springer. Dostępny pod adresem: https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/22889/1007272.pdf

Brockman, R., Ciarrochi, J., Parker, P., Kashdan, T. (2016). Emotion regulation strategies in daily life: Mindfulness, cognitive reappraisal and emotion suppression. Cognitive Behaviour Therapy, 46 (2), s. 91–113. https://doi.org/10.1080/16506073.2016.1218926

Buettner, D. (2022). The blue zones challenge: A 4-week plan for a longer, better life. Disney Electronic Content.

Clear, J. (2018). Atomic habits: An easy and proven way to build good habits and break bad ones. https://catalog.umj.ac.id/index.php?p=show_detail&id=62390

Cramer, S.C., Sur, M., Dobkin, B.H., O’Brien, C., Sanger, T.D., Trojanowski, J.Q., Rumsey, J.M., Hicks, R., Cameron, J., Chen, D., Chen, W.G., Cohen, L.G., deCharms, C., Duffy, C.J., Eden, G.F., Fetz, E.E., Filart, R., Freund, M., Grant, S.J., Vinogradov, S. (2011). Harnessing neuroplasticity for clinical applications. Brain, 134 (6), s. 1591–1609. https://doi.org/10.1093/brain/awr039

Dignam, L. (2021). The menopause hub. https://www.themenopausehub.ie/menopause-in-theworkplace

Dweck, C. (2012). Mindset. Robinson.

Edwards, A.L., Shaw, P.A., Halton, C.C., Bailey, S.C., Wolf, M.S., Andrews, E.N., Cartwright, T. (2021). “It just makes me feel a little less alone”: A qualitative exploration of the podcast menopause: Unmuted on women’s perceptions of menopause. Menopause, 28 (12), s. 1374–1384. https://doi.org/10.1097/gme.0000000000001855

Emmons, R.A., Stern, R. (2013). Gratitude as a psychotherapeutic intervention. Journal of Clinical Psychology, 69 (8), s. 846–855. https://doi.org/10.1002/jclp.22020

Erens, B., Mitchell, K.R., Gibson, L., Datta, J., Lewis, R., Field, N., Wellings, K. (2019). Health status, sexual activity and satisfaction among older people in Britain: A mixed methods study. PLoS One, 14 (3), e0213835. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0213835

Fahs, B. (2014). “Freedom to” and “freedom from”: A new vision for sex-positive politics. Sexualities, 17 (3), s. 267–290. https://doi.org/10.1177/1363460713516334

Ferguson, L., Anderson, M.E., Satchi, K., Capron, A.M., Kaplan, C.D., Redfield, P., Gruskin, S. (2024). The ubiquity of ‘self-care’ in health: Why specificity matters. Global Public Health, 19 (1). https://doi.org/10.1080/17441692.2023.2296970

Foxcroft, L. (2010). Hot flushes, cold science: A history of the modern menopause. Granta Books.

Freeman, E.W., Sammel, M.D., Liu, L., Gracia, C.R., Nelson, D.B., Hollander, L. (2004). Hormones and menopausal status as predictors of depression in women in transition to Menopause. Archives of General Psychiatry, 61 (1), s. 62–70. https://doi.org/10.1001/archpsyc.61.1.62

Froman, W.J. (2000). Merleau-Ponty and phenomenological philosophy. Etudes Phénoménologiques, 16 (31), s. 83–101. https://doi.org/10.5840/etudphen 20001631/324

Geraghty, P. (2021). Each woman’s menopause: An evidence-based resource: For nurse practitioners, advanced practice nurses and allied health professionals. Springer Nature.

Ghizzani, A. (2020). Healthy aging: Well-being and sexuality at menopause and beyond. Novum Publishing.

Hickey, M., LaCroix, A.Z., Doust, J., Mishra, G.D., Sivakami, M., Garlick, D., Hunter, M.S. (2024). An empowerment model for managing menopause. Lancet, 403 (10430), s. 947–957. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(23)02799-x

Hunter, M., Smith, M. (2024). Living well through the menopause: An evidence-based cognitive behavioural guide. Hachette UK.

Hunter, M.S. (2020). Cognitive behavioral therapy for menopausal symptoms. Climacteric, 24 (1), s. 51–56. https://doi.org/10.1080/13697137.2020.1777965

Irish, L.A., Kline, C.E., Gunn, H.E., Buysse, D.J., Hall, M.H. (2015). The role of sleep hygiene in promoting public health: A review of empirical evidence. Sleep Medicine Reviews, 22, s. 23–36. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2014.10.001

Johnson, A., Roberts, L., Elkins, G. (2019). Complementary and alternative medicine for menopause. Journal of Evidence-Based Integrative Medicine, 24. https://doi.org/10.1177/2515690X19829380

Kynaston, H. (2019). Self-compassion: The secret of self-compassion: Learn self-compassion and selflove using tried-and-tested, proven methods. Herman Kynaston.

Lillis, C., McNamara, M., Wheelan, J., McManus, M., Murphy, M.B., Lane, A., Heavey P.M. (2021). Experiences and health behaviours of menopausal women in Ireland. Technological University of the Shannon.

Lloyd, B., Reed, M. (2018). Health psychology. Scientific e-Resources.

Mann, E., Smith, M.J., Hellier, J., Balabanovic, J.A., Hamed, H., Grunfeld, E.A., Hunter, M.S. (2012). Cognitive behavioural treatment for women who have menopausal symptoms after breast cancer treatment (MENOS 1): A randomised controlled trial. Lancet Oncology/Lancet Oncology, 13 (3), s. 309–318. https://doi.org/10.1016/s1470-2045(11)70364-3

Mariscal-de-Gante, Á., Palencia-Esteban, A., Grubanov-Boskovic, S., FernándezMacías, E. (2023). Feminization, ageing, and occupational change in Europe in the last 25 years. Population and Development Review, 49 (4), s. 939–966. https://doi.org/10.1111/padr.12586

Masters, W.H., Johnson, V.E. (1970). Human sexual inadequacy. Little Brown [wyd. polskie: W.H. Masters, W.E. Johnson (1975). Niedobór seksualny człowieka. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie].

Mattern, S. (2021). The slow moon climbs: The science, history, and meaning of menopause. Princeton University Press.

McCall, D., Potter, N. (2022). Menopausing: The positive roadmap to your second spring. HarperCollins UK.

Miguel, I., Von Humboldt, S., Leal, I. (2024). Sexual well-being across the lifespan: Is sexual satisfaction related to adjustment to aging? Sexuality Research and Social Policy. https://doi.org/10.1007/s13178-024-00939-y

Morin, A. (2014). 7 scientifically proven benefits of gratitude that will motivate you to give thanks year-round. Forbes.com.

Mosconi, L. (2024). The menopause brain: The new science empowering women to navigate midlife with knowledge and confidence. Atlantic Books [wyd. polskie: L. Mosconi (2025). Twoja psychika w menopauzie. Jak przejść kluczową przemianę z wiedzą i pewnością siebie. Łódź: Wydawnictwo Feeria].

Muir, K. (2023). Everything you need to know about the menopause (but were too afraid to ask). Gallery UK.

Myers, D.G. (2023). How do we know ourselves? Curiosities and marvels of the human mind. Picador USA.

Myers, D.G., Spencer, S.J. (2006). Social psychology. McGraw-Hill Ryerson.

Newson, L. (2019). Menopause: All you need to know in one concise manual: Signs and symptoms – time to rethink HRT – holistic treatments – coping at work – advice for all the family. Haynes Publishing UK.

O’Donnell, A.T., Habenicht, A.E. (2021). Stigma is associated with illness selfconcept in individuals with concealable chronic illnesses. British Journal of Health Psychology, 27 (1), s. 136–158. https://doi.org/10.1111/bjhp.12534

Ogden, J. (2019). Health psychology (6th ed.). McGraw Hill.

Pennington, D.C. (1986). Essential social psychology. Hodder Arnold.

Percival, M. (2023). The psychology of counselling. Taylor & Francis [wyd. polskie: M. Percival (2024). Psychologia poradnictwa terapeutycznego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego].

Rohleder, N. (2019). Stress and inflammation – the need to address the gap in the transition between acute and chronic stress effects. Psychoneuroendocrinology, 105, s. 164–171. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2019.02.021

Robertson, G. (2020). The ten steps of positive ageing: A handbook for personal change in later life. Bloomsbury Publishing.

Rudnicka, E., Napierała, P., Podfigurna, A., Męczekalski, B., Smolarczyk, R., Grymowicz, M. (2020). The World Health Organization (WHO) approach to healthy ageing. Maturitas, 139, s. 6–11. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2020.05.018

Rydberg, A., Vegunata, S. (2023). My body is beautiful: Sexual self-esteem and body esteem, https://mcpressmayoclinic.org

Shifren, J.L., Gass, M.L. (2014). The North American menopause society recommendations for clinical care of midlife women. Menopause the Journal of the North American Menopause Society, 21 (10), s. 1038–1062. https://doi.org/10.1097/gme.0000000000000319

Siegel, D.J. (2010). The mindful therapist: A clinician’s guide to mindsight and neural integration (Norton series on interpersonal neurobiology). W.W. Norton & Company.

Smith, K. (2014). Mental health: A world of depression. Nature, 515 (7526), s. 180–181. https://doi.org/10.1038/515180a

Sohal, M., Singh, P., Dhillon, B.S., Gill, H.S. (2022). Efficacy of journaling in the management of mental illness: A systematic review and meta-analysis. Family Medicine and Community Health, 10 (1), e001154. https://doi.org/10.1136/fmch-2021-001154

Spence, S.H. (2013). Psychosexual therapy: A cognitive-behavioural approach. Springer.

Stanley, E. (2019). Widen the window: Training your brain and body to thrive during stress and recover from trauma. Hachette UK.

Steckenrider, J. (2023). Sexual activity of older adults: Let’s talk about it. The Lancet Healthy Longevity, 4 (3), e96–e97. https://doi.org/10.1016/s2666-7568(23)00003-x

Stevens, R. (1996). Understanding the self. SAGE Publications.

Talaulikar, V. (2022). Menopause transition: Physiology and symptoms. Baillière’s Best Practice and Research in Clinical Obstetrics and Gynaecology, 81, s. 3–7. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2022.03.003

Thomas, H.N., Chang, C.C.H., Dillon, S., Hess, R. (2014). Sexual activity in midlife women: Importance of sex matters. JAMA Internal Medicine, 174 (4), s. 631–633.

Vivian-Taylor, J., Hickey, M. (2014). Menopause and depression: Is there a link? Maturitas, 79 (2), s. 142–146. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2014.05.014

Von Hippel, C., Adhia, A., Rosenberg, S., Austin, S.B., Partridge, A., Tamimi, R. (2019). Sexual function among women in midlife: Findings from the Nurses’ Health Study II. Women’s Health Issues, 29 (4), s. 291–298. https://doi.org/10.1016/j.whi.2019.04.006

Vosper, J., Irons, C., Mackenzie-White, K., Saunders, F., Lewis, R., Gibson, S. (2021). Introducing compassion focused psychosexual therapy. Sexual and Relationship Therapy, 38 (3), s. 320–352. https://doi.org/10.1080/14681994.2021.1902495

Weber, M.T., Rubin, L.H., Maki, P.M. (2013). Cognition in perimenopause. Menopause the Journal of the North American Menopause Society, 20 (5), s. 511–517. https://doi.org/10.1097/gme.0b013e31827655e5

Williams, F. (2017). The nature fix: Why nature makes us happier, healthier, and more creative. W.W. Norton & Company.

Wilson, R.A. (1966). Feminine forever. M. Evans.

Wood, W., Rünger, D. (2016). Psychology of habit. Annual Review of Psychology, 67 (1), s. 289–314. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-122414-033417

Wright i in. Cyt. za: The Oxford Handbook of Stress and Mental Health (2018). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780190681777.001.0001

Zeanah, P.D., Schwarz, J.C. (1996). Reliability and validity of the sexual self-esteem inventory for women. Assessment, 3 (1), s. 1–15. https://doi.org/10.1177/107319119600300101

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Licencja

Mapa strony	Księgarnia	Social Media
Strona główna Aktualności Katalog O nas Kontakt Polityka Prywatności Deklaracja dostępności Czasopisma Księgarnia	42 635 55 77 42 235 01 62 ksiegarnia@uni.lodz.pl Biuro: 42 235 01 65 42 635 55 80 agnieszka.janicka@uni.lodz.pl Polityka prywatności i cookies © 2024 Uniwersytet Łódzki

Psychologia menopauzy

Pobrania

Licencja

Inne prace tego samego autora

Dyscypliny

Serie

Nowa zawartość