Teoria prawa umów. Autonomia, efektywność, sprawiedliwość: Nr 15/2021

Autorzy

Szymon Osmola
Europejski Instytut Uniwersytecki, Florencja

Słowa kluczowe:

teoria prawa umów, autonomia woli, efektywność ekonomiczna, sprawiedliwość transakcyjna, umowy konsumenckie

Streszczenie

Książka stanowi wprowadzenie do teorii prawa umów. Zawiera omówienie filozoficznych podstaw tej dziedziny prawa w celu ich zrozumienia i uzasadnienia. Istota tych zagadnień została sprowadzona do ontologicznego pytania o naturę umów, normatywnego pytania o racje dla ich mocy wiążącej oraz instytucjonalnego pytania o kształt, jaki powinny przyjąć regulacje prawne dotyczące umów. Adekwatna teoria prawa umów powinna udzielać satysfakcjonujących odpowiedzi na te wszystkie trzy pytania. Znaczna część publikacji jest poświęcona analizie współczesnych teorii prawa umów. Na podstawie wartości, do jakich się odwołują, wyróżniono teorie oparte na autonomii woli, teorie ekonomiczne oraz teorie sprawiedliwościowe. Posiadają one swoje mocne i słabe strony, przy czym podstawową wadą łączącą wszystkie grupy teorii jest ich niekompletność, wynikająca z nacisku położonego tylko na jedno z trzech pytań teorii prawa umów. W monografii podjęto więc próbę sformułowania zintegrowanej teorii prawa umów, która łączy zalety teorii opartych na autonomii, teorii ekonomicznych i teorii sprawiedliwościowych, bez powielania ich niedoskonałości.

Publikacja sfinansowana przez Narodowe Centrum Nauki (projekt badawczy nr 2017/27/N/HS5/01156)

Bibliografia

Atiyah P.S., Promises, Morals, and Law, Oxford University Press, Oxford 1983.
Zobacz w Google Scholar

Bagchi A., Distributive Justice and Contract, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 193–211.
Zobacz w Google Scholar

Bar-Gill O., Ben-Shahar O., Regulatory Techniques in Consumer Protection: A Critique of European Consumer Contract Law, „Common Market Law Review” 2013, nr 50, s. 109–126.
Zobacz w Google Scholar

Barnett R., A Consent Theory of Contract, „Columbia Law Review” 1986, t. 86, nr 2, s. 269–321.
Zobacz w Google Scholar

Barnett R., Contract Is Not Promise; Contract Is Consent, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 42–57.
Zobacz w Google Scholar

Basedow J., Freedom of Contract in the European Union, „European Review of Private Law” 2008, t. 16, nr 6, s. 901–923.
Zobacz w Google Scholar

Bekrycht T., Aprioryczność prawa. Ontologia prawa w fenomenologii Adolfa Reinacha, Wolters Kluwer, Warszawa 2009.
Zobacz w Google Scholar

Benson P., Justice in Transactions. A Theory of Contract Law, Harvard University Press, Cam- bridge, MA 2019.
Zobacz w Google Scholar

Berlin I., Wolność, tłum. B. Baran, Aletheia, Warszawa 2017.
Zobacz w Google Scholar

Brownsword R., Micklitz H., Niglia L., Weatherill S. (red.), The Foundations of European Private Law, Hart Publishing Oxford 2011.
Zobacz w Google Scholar

Brzozowski A., Umowy, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, Prawo zobowiązań́ – część ogólna, red. K. Osajda, C.H. Beck, Warszawa 2019, s. 456–560.
Zobacz w Google Scholar

Buss S., Westlund A., Personal Autonomy, [w:] „The Stanford Encyclopedia of Philosophy” 2018 (Spring), red. E.N. Zalta, https://plato.stanford.edu/archives/spr2018/entries/personal-autonomy [dostęp: 4.07.2020].
Zobacz w Google Scholar

Coase R.H., The Problem of Social Cost, „The Journal of Law & Economics” 1960, t. 3, s. 1–44.
Zobacz w Google Scholar

Craswell R., Contract Law, Default Rules, and the Philosophy of Promising, „Michigan Law Review” 1989, t. 88, nr 3, s. 489–529.
Zobacz w Google Scholar

Dagan H., The Distributive Foundation of Corrective Justice, „Michigan Law Review” 1999, t. 98, nr 1, s. 138–166.
Zobacz w Google Scholar

Dagan H., Two Visions of Contract, „Michigan Law Review”, w druku.
Zobacz w Google Scholar

Dagan H., Dorfman A., Just Relationships, „Columbia Law Review” 2016, t. 116, nr 6, s. 1395–1460.
Zobacz w Google Scholar

Dagan H., Heller M., The Choice Theory of Contracts, Cambridge University Press, Cambridge 2017.
Zobacz w Google Scholar

Dworkin R., Is Wealth a Value?, „The Journal of Legal Studies” 1980, t. 9, nr 2, s. 191–226.
Zobacz w Google Scholar

Dyrda A., Konwencja u podstaw prawa. Kontrowersje pozytywizmu prawniczego, Wolters Kluwer, Warszawa 2013.
Zobacz w Google Scholar

Elster J., Sour Grapes – Utilitarianism and the Genesis of Wants, [w:] Utilitarianism and Beyond, red. A. Sen, B. Williams, Cambridge University Press, Cambridge 1982, s. 219–238.
Zobacz w Google Scholar

Englard I., Corrective and Distributive Justice. From Aristotle to Modern Times, Oxford Univer sity Press, Oxford 2009.
Zobacz w Google Scholar

Fried Ch., Contract as Promise: A Theory of Contractual Obligation, Oxford University Press, New York 2015.
Zobacz w Google Scholar

Fried Ch., The Ambitions of Contract as Promise, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 17–41.
Zobacz w Google Scholar

Gallie W.B., Essentially Contested Concepts, „Proceedings of the Aristotelian Society” 1955–1956, nr 56, s. 167–98.
Zobacz w Google Scholar

Gardner J., From Personal Life to Private Law, Oxford University Press, Oxford 2018.
Zobacz w Google Scholar

Gardner J., What Is Tort Law For? Part 2. The Place of Distributive Justice, [w:] Philosophical Foundations of the Law of Torts, red. J. Oberdiek, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 335–353.
Zobacz w Google Scholar

Gilmore G., The Death of Contract, Ohio State University Press, Columbus 1995.
Zobacz w Google Scholar

Gordley J., Equality in Exchange, „California Law Review” 1981, t. 69, nr 6, s. 1587–1656.
Zobacz w Google Scholar

Grochowski M., Słuszność a autonomia woli – uwagi o nieoczywistej relacji, [w:] Aksjologia prawa cywilnego i cywilnoprawna ochrona dóbr, red. J. Pisuliński, J. Zawadzka, C.H. Beck, Warszawa 2020, s. 3–18.
Zobacz w Google Scholar

Hayek F.A., Law, Legislation and Liberty, t. 2: The Mirage of Social Justice, Routledge, London–New York 2012.
Zobacz w Google Scholar

Hayek F.A., The Use of Knowledge in Society, „The American Economic Review” 1945, t. 35, nr 4, s. 519–530.
Zobacz w Google Scholar

Hume D., Traktat o naturze ludzkiej, tłum. C. Znamierowski, Aletheia, Warszawa 2005.
Zobacz w Google Scholar

Kaplow L., Shavell S., Fairness versus Welfare, Harvard University Press, Cambridge, MA 2006.
Zobacz w Google Scholar

Kaplow L., Shavell S., Why the Legal System Is Less Efficient than the Income Tax in Redistributing Income, „The Journal of Legal Studies” 1994, t. 23, nr 2, s. 667–681.
Zobacz w Google Scholar

Katz A., Economic Foundations of Contract Law, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 171–192.
Zobacz w Google Scholar

Kennedy D., Form and Substance in Private Law Adjudication, „Harvard Law Review” 1976, t. 89, nr 8, s. 1685–1778.
Zobacz w Google Scholar

Khaitan T., Steel S., „Theorising Areas of Law” 2019, https://ssrn.com/abstract=3464432 [dostęp: 4.07.2020].
Zobacz w Google Scholar

Kimel D., From Promise to Contract: Towards a Liberal Theory of Contract, Hart Publishing, Oxford 2003.
Zobacz w Google Scholar

Kimel D., The Choice Theory of Contract. By Hanoch Dagan and Michael Heller. [Cambridge University Press, 2017], „The Cambridge Law Journal” 2019, t. 78, nr 1, s. 202–207.
Zobacz w Google Scholar

Klass G., Letsas G., Saprai P. (red.), Philosophical Foundations of Contract Law, Oxford University Press, Oxford 2014.
Zobacz w Google Scholar

Kleszcz R., Co to znaczy „sprawiedliwość”?, „Filozofia Nauki” 1999, R. IV, nr 1–2, s. 31–41.
Zobacz w Google Scholar

Kraus J., Philosophy of Contract Law, [w:] The Oxford Handbook of Jurisprudence and Philosophy of Law, red. J. Coleman, K. Himma, S. Shapiro, Oxford University Press, Oxford 2004.
Zobacz w Google Scholar

Kraus J., Reconciling Autonomy and Efficiency in Contract Law: The Vertical Integration Strategy, „Philosophical Issues” 2001, nr 11, s. 420–441.
Zobacz w Google Scholar

Kraus J., The Correspondence of Contract and Promise, „Columbia Law Review” 2009, t. 109, nr 7, s. 1603–1649.
Zobacz w Google Scholar

Kronman A., Contract Law and Distributive Justice, „The Yale Law Journal” 1980, t. 89, nr 3, s. 472–511.
Zobacz w Google Scholar

Łętowska E., Podstawy prawa cywilnego, Ecostar, Warszawa 1993.
Zobacz w Google Scholar

Markovits D., Contract and Collaboration, „The Yale Law Journal” 2004, t. 113, nr 7, s. 1417–1518.
Zobacz w Google Scholar

Markovits D., Good Faith as Contract’s Core Value, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 272–293.
Zobacz w Google Scholar

Markovits D., Making and Keeping Contracts, „Virginia Law Review” 2006, t. 92, nr 7, s. 1325–1374.
Zobacz w Google Scholar

Markovits D., Schwartz A., The Myth of Efficient Breach: New Defences of the Expectation Interest, „Virginia Law Review” 2011, t. 97, nr 8, s. 1939–2008.
Zobacz w Google Scholar

Murphy L., The Practice of Promise and Contract, [w:] Philosophical Foundations of Contract Law, red. G. Klass, G. Letsas, P. Saprai, Oxford University Press, Oxford 2014, s. 151–170.
Zobacz w Google Scholar

Nozick R., Anarchia, państwo i utopia, tłum. P. Maciejko, M. Szczubiałka, Aletheia, Warszawa 2010.
Zobacz w Google Scholar

Osmola S., Między obietnicą a umową. Granice zastosowania filozoficznego dyskursu o obietnicach w teorii prawa kontraktowego, „Avant” 2018, t. 9, nr 1, s. 111–128.
Zobacz w Google Scholar

Owens D., Shaping the Normative Landscape, Oxford University Press, Oxford 2012.
Zobacz w Google Scholar

Penner J., Voluntary Obligations and the Scope of the Law of Contract, „Legal Theory” 1996, t. 2, nr 4, s. 325–357.
Zobacz w Google Scholar

Pisuliński J., Zawadzka J. (red.), Aksjologia prawa cywilnego i cywilnoprawna ochrona dóbr, C.H. Beck, Warszawa 2020.
Zobacz w Google Scholar

Posner R., Economic Analysis of Law, Wolters Kluwer, New York 2003.
Zobacz w Google Scholar

Postema G., Hume’s Reply to the Sensible Knave, „History of Philosophy Quarterly” 1988, t. 5, nr 1, s. 23–40.
Zobacz w Google Scholar

Radwański Z., Teoria umów, PWN, Warszawa 1977.
Zobacz w Google Scholar

Rawls J., A Theory of Justice, Harvard University Press, Cambridge, MA 1999.
Zobacz w Google Scholar

Rawls J., The Basic Structure as Subject, „American Philosophical Quarterly” 1977, t. 14, nr 2, s. 159–165.
Zobacz w Google Scholar

Raz J., The Morality of Freedom, Oxford University Press, Oxford 1988.
Zobacz w Google Scholar

Safjan M., Zasady prawa prywatnego, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 1, Prawo cywilne – część ogólna, red. idem, C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 317–366.
Zobacz w Google Scholar

Scanlon T.M., Promises and Contracts, [w:] The Theory of Contract Law, red. P. Benson, Cam- bridge University Press, Cambridge 2001, s. 86–117.
Zobacz w Google Scholar

Schwartz A., Scott R., Contract Theory and the Limits of Contract Law, „The Yale Law Journal” 2003, t. 113, nr 3, s. 541–619.
Zobacz w Google Scholar

Shiffrin S., The Divergence of Contract and Promise, „Harvard Law Review” 2007, t. 120, nr 3, s. 708–753.
Zobacz w Google Scholar

Smith S., Contract Theory, Oxford University Press, Oxford 1993.
Zobacz w Google Scholar

Stelmach J., Brożek B., Załuski W., Dziesięć wykładów o ekonomii prawa, Wolters Kluwer, Warszawa 2007.
Zobacz w Google Scholar

Stelmachowski A., Wstęp do teorii prawa cywilnego, PWN, Warszawa 1984.
Zobacz w Google Scholar

Sunstein C. (red.), Behavioral Law and Economics, Cambridge University Press, Cambridge 2000. Unger R.M., The Critical Legal Studies Movement: Another Time, a Greater Task, Verso, New York 2015.
Zobacz w Google Scholar

Weinrib E., The Idea of Private Law, Oxford University Press, Oxford 1995.
Zobacz w Google Scholar

Wilejczyk M., Sprawiedliwość kontraktowa: pojęcie, realizacja, granice, „Studia Prawa Prywatnego” 2018, nr 2, s. 3–19.
Zobacz w Google Scholar

Wilejczyk M., Zagadnienia etyczne części ogólnej prawa cywilnego, C.H. Beck, Warszawa 2014. Wróblewski J., Słuszność w systemie prawa polskiego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1970, nr 1, s. 97–116.
Zobacz w Google Scholar

Załuski W., On the Applications of Game Theory in Contract Law, [w:] Studies in the Philosophy of Law. Game Theory and the Law, t. 7, red. J. Stelmach, W. Załuski, Copernicus Center Press, Kraków 2011, s. 175–196.
Zobacz w Google Scholar

okladka

Pobrania

Opublikowane

14 kwietnia 2021

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN

ISBN

ISBN-13 (15)

978-83-8220-451-3

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: ISBN (e-book)

ISBN (e-book)

ISBN-13 (15)

978-83-8220-452-0