Między Łodzią a Litzmannstadt: niemieckie świadectwa z lat 1939-1945

Ukształtowana przez przemysł włókienniczy wieloetniczna i wielokulturowa Łódź, w której obok Polaków, Żydów i Rosjan żyła także liczna grupa Niemców o różnym pochodzeniu, została włączona w 1939 roku do Niemiec i doświadczyła podczas II wojny światowej radykalnej nazistowskiej polityki germanizacyjnej. W różnorodnych świadectwach zebranych w prezentowanym tomie odzwierciedla się „niemieckie spojrzenie” na procesy segregacji narodowej i etnicznej.

Wiele z tych egodokumentów po raz pierwszy ujrzało światło dzienne w niniejszej edycji. Opublikowane w tłumaczeniu na język polski przynoszą nieznany dotąd wgląd w świat społeczny i drastycznie zmienioną codzienność Łodzi przemianowanej na Litzmannstadt, a także ujawniają osobisty stosunek grup ludności niemieckiej do osób innych narodowości – od ich wyrzucenia poza nawias społeczeństwa po ludobójstwo. Zebrane dokumenty ukazują sposób postrzegania miasta przez Niemców. Dotyczą też takich tematów, jak karierowiczostwo, zemsta i odwet, terror i grabież, osiedlanie Niemców bałtyckich i wołyńskich oraz Niemiecka Lista Narodowa. Nie zabrakło również niemieckich głosów o Żydach i getcie.