Niewinna ofiara? Kształtowanie się legendy lady Jane Grey w świetle dziewiętnastowiecznej historiografii i literatury

Celem niniejszego artykułu jest analiza legendy Jane Grey, która zaczęła się kształtować niedługo po jej egzekucji, która miała miejsce w 1554 r. W kolejnych stuleciach wizerunek „dziewięciodniowej królowej” w pracach historiograficznych i literackich zmieniał się w zależności od sytuacji politycznej w kraju. Nie bez znaczenia były również przekonania religijne autorów poszczególnych prac, gdyż katolicy i protestanci zupełnie inaczej opisywali wydarzenia, które miały miejsce w Anglii po śmierci Edwarda VI. Jane Grey jako wnuczka Marii Tudor, najmłodszej siostry Henryka VIII należała do elity arystokratycznej szesnastowiecznej Anglii. Należy także zaznaczyć, iż została ona uwzględniona w kolejnych aktach o sukcesji wydawanych przez monarchę, chociaż po bezdzietnej śmierci Edwarda to kolejno jego siostry i ich potomstwo, a dopiero później matka Jane i ona sama mogłyby liczyć na angielską koronę. Jednak będąc na łożu śmierci Edward VI zdecydował o zmianie prawa sukcesyjnego i mianowaniu swojej młodej kuzynki następczynią tronu. Decyzja ta sprowadziła Anglię na skraj wojny domowej i doprowadzała do tragicznej śmierci Jane Grey, i w konsekwencji do powstania jej legendy jako niewinnej protestanckiej męczennicy i ofiary katolickiej królowej Marii.

W artykule została dokonana analiza kronik, prac historiograficznych oraz dzieł literackich opisujących życie Jane Grey i wydarzenia z lat 1553–1554. Na podstawie porównania prac, które powstały w XIX w. z szesnastowiecznymi źródłami została ukazana legenda lady Jane Grey oraz zmiany jakim ona ulegała.