Kontrola pracy na rzecz własnego pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Agnieszka Kiełbowicz-Dziwulska

doi:10.18778/8331-395-5

Kontrola pracy na rzecz własnego pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Agnieszka Kiełbowicz-Dziwulska

Akademia Leona Koźmińskiego , Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Departament Kontroli Płatników Składek

https://orcid.org/0009-0003-1474-4721 (unauthenticated)

Publikacja:

Stosowanie nietypowych form zatrudnienia z naruszeniem prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych – diagnoza oraz perspektywy na przyszłość

Serie: Prawo

Strony: 281-296

DOI: https://doi.org/10.18778/8331-395-5.23

Słowa kluczowe: nietypowe formy zatrudnienia, terminowe umowy o pracę, samozatrudnienie, outsourcing pracowniczy, fikcyjne zatrudnienie cywilnoprawne, legalność zatrudnienia, praca na platformach cyfrowych, prawo pracy, prawo ubezpieczeń społecznych

Opublikowane: 30 grudnia 2023

Kategorie: Ekonomia i zarządzanie, Otwarty dostęp

Pliki do pobrania

E-book

Rozdział przedstawia zasady prowadzenia kontroli płatników składek w zakresie pracy na rzecz własnego pracodawcy. Zagadnienie dotyczące pracy na rzecz własnego pracodawcy uregulowane zostało w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Celem tej regulacji było zabezpieczenie praw ubezpieczonych zatrudnionych na podstawie stosunku pracy oraz umowy cywilnoprawnej, za których potencjalnie mogą nie być odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne od całości przychodu. Artykuł zawiera genezę przepisu prawa, pojęcie pracy na rzecz własnego pracodawcy i jego wykładnię. Wydaje się, że ugruntowana linia orzecznictwa sądowego, wskazująca jednoznacznie na obowiązek zapłaty składek za pracownika wykonującego pracę na rzecz własnego pracodawcy w ramach umowy cywilnoprawnej, powinna dostatecznie wyjaśniać zasady stosowania tego przepisu. Oznacza to zatem, że przyczyną nieprawidłowości w tym przypadku może być poszukiwanie oszczędności (którymi są między innymi składki na ubezpieczenia społeczne obok kosztów wynagrodzeń oraz podatków) w zakresie kosztów zatrudniania pracowników.

Elastyczność form zatrudnienia nie może być jednak wykorzystywana do obejścia obowiązujących przepisów prawa. W opracowaniu przedstawiono argumenty płatników składek przeciwko stosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także charakterystykę i zakres przedmiotowy kontroli w zakresie pracy na rzecz własnego pracodawcy, w tym prawa kontrolujących do weryfikacji prawidłowości wywiązywania się z obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych przez płatników składek. W artykule omówiono skutki stwierdzenia wykonywania pracy na rzecz własnego pracodawcy w aspekcie zasad ustalania podstawy wymiaru składek. Omówiono także orzecznictwo sądowe, jakie zapadło w tych sprawach, oraz wnioski i propozycje rozwiązań pojawiające się w literaturze przedmiotu.

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Inne teksty tego samego autora

Tomasz Duraj, Miłosz Barłóg, Beata Samoraj-Charitonow, Liliana Strupp, Iwona Więckiewicz-Szabłowska, Paweł Porębny, Kacper Krawczyński, Tomasz Walczak, Grażyna Spytek-Bandurska, Daria Woźniak, Kajetan Bartosiak, Martyna Dobrowolska, Łucja Kobroń-Gąsiorowska, Artur Kuchciński, Jakub Gołaś, Marta Chmielewska, Ryszard Przewoźniak, Agnieszka Klimek, Wiktoria Bednarz, Szymon Kasprowski, Agnieszka Kiełbowicz-Dziwulska, Grażyna Zboralska, Andrzej Marian Świątkowski, Problem zakresu regulacji ustawowej nietypowych form zarobkowania na przykładzie zatrudnienia zewnętrznego i pracy platformowej
Tomasz Duraj, Ingrida Mačernytė-Panomariovienė, Tatiana Wrocławska, Marcin Krajewski, In Search of a Legal Model of Self-Employment in Poland
Tomasz Duraj, Mateusz Barwaśny, Catherine Barnard, Despoina Georgiou, Rolf Wank, Aneta Tyc, Gyulavári Tamás, Ingrida Mačernytė Panomariovienė, Tatiana Wrocławska, Marcin Krajewski, W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce
Tomasz Duraj, Krzysztof Walczak, Liliana Strupp, Grażyna Spytek-Bandurska, Dariusz Górski, Michał Szypniewski, Wojciech Bigaj, Joanna Unterschütz, Joanna Ceglarska-Jóźwiak, Marta Zbucka-Gargas, Małgorzata Mędrala, Łucja Kobroń-Gąsiorowska, Agnieszka Kiełbowicz-Dziwulska, Iwona Jaroszewska-Ignatowska, Andrzej Marian Świątkowski, Olga Maczasek, Kinga Moras-Olaś, Krzysztof Krysiak, Anna Reda-Ciszewska, Barbara Antczak, Zatrudnienie tymczasowe jako nietypowa forma świadczenia pracy