Stanisław Orzechowski jako pisarz polityczny ze szczególnym uwzględnieniem Mowy do szlachty polskiej - Wicher, Andrzej (Jakub Przyłuski (1512–1554): Zarys życia i twórczości literackiej na tle epoki, 2022)
Niniejszy artykuł stanowi przede wszystkim prezentację godnej uwagi postaci Stanisława Orzechowskiego (1513-1566), wybitnego polskiego pisarza i polemisty politycznego i religijnego. Jego postawa może budzić wątpliwości, był on najpierw kojarzony z protestancką reformacją, potem stał się szermierzem katolickiej kontr-reformacji, jednak w swoich pismach daje się poznać jako wytrawny znawca polskiej sceny politycznej i zagadnień ustrojowych. Jego Mowa do szlachty polskiej (1560), będąca wstępem do dzieła Jakuba Przyłuskiego pt. Ustawy, statuty i przywileje Królestwa Polskiego, jest z jednej strony pochwałą polskiego ustroju i rozumu politycznego szlachty, z drugiej jednak strony zawiera akcenty świadczące o przeczuciu zagrożeń, które wkrótce miały się urzeczywistnić. Autor referatu podkreśla organiczny związek tego utworu z opracowaniem J. Przyłuskiego i stara się wydobyć te wątki myśli Orzechowskiego, które były kontynuowane także w dobie nam współczesnej.