Rewolucyjne idee Cesarego Beccarii – jak traktat O przestępstwach i karach wpłynął na debatę o karze śmierci i torturach - Jamrozowicz, Marta (Vade Nobiscum, tom XXV/2025: Varia, 2025)
Artykuł analizuje wpływ dzieła Cesarego Beccarii O przestępstwach i karach na rozpoczęcie debaty nad zasadnością stosowania kary śmierci i tortur. We wstępie przedstawiono główne cechy epoki oświecenia, w której Beccaria rozpoczyna swoją działalność. Następnie omówiono sposób postrzegania kary śmierci przed publikacją traktatu, odwołując się do poglądów m.in. Platona i św. Tomasza z Akwinu. Autorka artykułu wskazuje, że to właśnie w dobie oświecenia rozpoczęto krytyczną refleksję nad tą formą kary, a dzieło Beccarii stanowiło jeden z kluczowych impulsów do tej dyskusji. W części analitycznej przedstawiono okoliczności powstania traktatu oraz argumentację Beccarii, która ma charakter utylitarny: kara śmierci i tortury nie przynoszą pożytku społeczeństwu, a więc powinny zostać zniesione. Beccaria uznaje karę śmierci za nieracjonalną i moralnie nieuzasadnioną. W zakończeniu ukazano wpływ tekstu O przestępstwach i karach na ówczesnych intelektualistów i władców, m.in. na decyzję Leopolda II o zniesieniu kary śmierci w Księstwie Toskanii.