Łódź 1914–1918. Obraz miasta doświadczonego wojną w świetle fotografii z zasobu Archiwum Państwowego w Łodzi - Walkiewicz, Tomasz (Społeczne skutki wojen, 2024)
I wojna światowa odcisnęła wyraźne piętno w historii Łodzi. W listopadzie i grudniu 1914 r. wokół miasta toczyła się Operacja Łódzka, po której rozpoczęła się okupacja niemiecka, trwająca do listopada 1918 r. W następstwie tych wydarzeń dotychczasowy dynamiczny rozwój „polskiego Manchesteru” został zahamowany (przemysł nigdy już nie osiągnął stanu produkcji sprzed 1914 r.), a liczba jego mieszkańców wraz z przedmieściami zmalała z ok. 600 tys. do 370 tys. Obraz rzeczywistości wojennej miasta w latach 1914–1918 przybliżają ówczesne fotografie, których duża liczba zachowała się w Archiwum Państwowym w Łodzi, w zespołach archiwalnych: Zbiór ikonograficzny Archiwum Państwowego w Łodzi, Zbiór albumów ikonograficznych oraz Komisja Szacunkowa Miejscowa w Łodzi. Można je podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje fotografie ukazujące straty wojenne: zniszczenia infrastruktury kolejowej, budynków mieszkalnych, gmachów użyteczności publicznej i fabryk oraz rekwizycje dokonywane przez okupantów. Druga odnosi się do codziennej egzystencji ludności cywilnej i dokumentuje wybrane problemy społeczne: biedę, brak opału (drewna, węgla) i żywności, głód oraz walkę służb miejskich z chorobami zakaźnymi. Zdjęcia Michała Daszewskiego oraz innych, głównie anonimowych „reporterów wojennych”, stanowią unikatowe i niezwykle cenne źródło historyczne, dostarczające obiektywnego i wiarygodnego przekazu z odległej przeszłości. Fotografie pozwalają doświadczyć jej poprzez „naoczność”. Ukazują codzienność wojenną w sposób niezwykle sugestywny, a zarazem zrozumiały dla każdego odbiorcy.