Świadectwo miejsca i czasu. Rysunki Fiszela Zylberberga (Zbera) z obozu internowania w Beaune-la-Rolande (departament Loiret we Francji) - Piątkowska, Renata (Ars inspiratio: Studia dedykowane Profesor Eleonorze Jedlińskiej, 2024)
Fiszel Zylberberg (ps. Zber) urodził się w 1909 roku w Płocku, studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, był członkiem Grupy Artystów Grafików Czerń i Biel. W 1936 roku wyjechał do Paryża. Wybuch II wojny światowej przerwał obiecującą karierę Zbera (takiego pseudonimu używał w Paryżu). Zatrzymany 14 maja 1941 roku w czasie tzw. łapanki żydowskiej, został internowany w obozie Beaune-la-Rolande. 4 lipca 1942 roku przewieziono go do obozu w Pithiviers, skąd 17 lipca został wywieziony do obozu Auschwitz, gdzie zginął 26 października 1942 roku. Artykuł skupia się na wojennej twórczości Zbera – rysunkach z obozu Beaune-la-Rolande. Portrety współwięźniów, obozowe widoki, sceny ukazujące życie codzienne uwięzionych to ważne źródło historyczne i dokument osobisty. Analizując ich treść i materialność możemy zobaczyć nie tylko obozową codzienność, ale i wejrzeć głębiej – w nadzieję przeżycia, w marzenia o przyszłości. Kolekcje obozowych prac Zbera znajdują się w Cercil Musée-Mémorial des enfants du Vel d’Hiv w Orleanie, w Musée d’art et d’histoire du Judaïsme w Paryżu oraz w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie.