O granicach i ich przesuwaniu w przestrzeniach sztuki współczesnej - Pankowska, Krystyna (Granice tolerancji w sztuce i w wychowaniu, 2020)
Od dawna artyści przesuwali estetyczne i etyczne granice, dzięki czemu wyprzedzali swoje epoki i stanowili ich czuły sejsmograf. Skoro sztuka jest wyrazem swoich czasów, nasuwa się pytanie, co i jak wyraża sztuka współczesna, która często w sposób kontrowersyjny i gwałtowny przesuwa i rozszerza swoje granice. Zjawisko destabilizacji granic (etycznych, estetycznych) zadekretował postmodernizm, którego najkrótsza definicja brzmi: wszystko wolno. Metodologiczna poprawność postmodernizmu zakładała bowiem, że nie można stawiać granic, nie można niczego hierarchizować, ustawiać na skali niższości i wyższości. Celem niniejszego tekstu jest ukazanie na wybranych przykładach wykraczania artystów poza społecznie przyjęte ramy twórczości, w tym dotyczące podejmowania nieobecnych dotąd tematów czy korzystania z nowych materii i środków wyrazu w konstruowaniu artystycznych wypowiedzi. Tekst jest próbą ukazania przemian w sztuce jako zjawiska wynikającego z przemian w innych wymiarach naszej rzeczywistości, wyzwolonych z wcześniejszych społecznie przyjętych norm i estetycznych okowów.