Staropanieństwo i konwenanse, czyli humor w okowach sarkazmu - Raińska, Kinga (Śmiech, humor, satyra, 2024)
W XIX w. powszechnie uważano, że nadrzędnym celem życia każdej kobiety powinno być zostanie dobrą żoną i wzorową matką. Przez całą omawianą epokę kobieta była traktowana jak istota niesamodzielna, zależna od mężczyzny i podległa mu. Męski opiekun był dla kobiety nie tylko gwarancją bezpieczeństwa, głównie w sensie fizycznym i materialnym, ale także wielu swobód i statusu społecznego. Przydawał jej godności, estymy, umożliwiał dysponowanie środkami finansowymi, a w razie potrzeby odpowiadał za jej zachowanie. Kobieta samotna, pozbawiona męskiej opieki wystawiona była na wiele przykrych sytuacji. Traktowano ją obelżywie jako istotę niepełnowartościową. Miała ograniczone możliwości uczestnictwa w życiu publicznym i towarzyskim. Tylko wyjście za mąż było dla niej źródłem przywilejów społecznych i nobilitowało ją towarzysko. W związku z powyższym jedyną słuszną drogą do spełnionego życia dziewczyny było małżeństwo. Dodatkowo społeczeństwo z tradycyjnym podziałem ról nie tolerowało odmienności. Każdy aspekt odbiegający od utartych schematów traktowano pogardliwie i prześmiewczo, co sprawiało, że właściwie otwarcie drwiono ze starych panien. Powszechnie uważano, że są to osoby śmieszne, złośliwe, ze skłonnością do dewocji, dziwacznymi usposobieniami oraz wsadzaniem nosa w nie swoje sprawy. Żartów z osób w stanie bezżennym nie było końca. Na temat starych panien opowiadano niewybredne dowcipy, a w gazetach zamieszczano prześmiewcze grafiki. Na ilustracjach w prasie przedstawiano je karykaturalnie jako pomarszczone, brzydkie, z nieodzownymi atrybutami takimi jak koty czy kanarki.