Zbycie przez gminę substancji majątkowej uzyskanej jako spadkobierca ostateczny – rozważania w kontekście ustawy o podatku od towarów i usług - Nita, Adam (Współczesne wyzwania prawa podatkowego: Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Włodzimierzowi Nykielowi. Tom I, 2024)
Status podatkowoprawny gminy w podatku od towarów i usług nie jest jednorodny. Z jednej strony jako organ władzy publicznej pozostaje ona bowiem poza zakresem podmiotowo-przedmiotowym wspomnianej daniny publicznej. Jednocześnie, wykonując działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gmina jest podatnikiem podatku od wartości dodanej. Właśnie na tym tle powstaje problem klasyfikacji podatkowoprawnej czynności polegających na odpłatnym zbyciu przez wspomnianą jednostkę samorządu terytorialnego substancji majątkowej uprzednio przez nią nabytej jako spadkobierca ostateczny w rozumieniu art. 935 Kodeksu cywilnego i niewykorzystywanej podczas realizacji zadań gminy. Autor rozważa tę kwestię zarówno z perspektywy prawa unijnego, jak i przez wzgląd na krajową regulację prawną. W jego przekonaniu w opisanej sytuacji nie sposób mówić o władczej aktywności jednostki samorządu terytorialnego. Nie oznacza to jednak, że gmina zobowiązana jest uiścić podatek od towarów i usług, sprzedając majątek wcześniej nabyty pod tytułem darmym (jako spadkobierca ostateczny). Zdaniem autora taka aktywność – realizowana w płaszczyźnie prawa cywilnego – lokuje się poza sferą działalności gospodarczej wspomnianej jednostki samorządu terytorialnego. Jako taka nie wyczerpuje ona więc zakresu przedmiotowego podatku od towarów i usług.